QR Premier-ministri O. Bektenov pen QR Preziydenti Ákimshiligining Basshysy R. Sklyargha!

Qúrmetti Oljas Abayúly!

Qúrmetti Roman Vasilievich!

Men Sizderderding attarynyzgha arnayy hat jazyp, Atajúrtyna kóship kelip, osy jyldyng aqpan aiynan beri qatang atqaryla bastaghan «Qandas mәrtebesin beru nemese úzartu» memlekettik kórsetiletin qyzmetteri boyynsha pilottyq jobany iske qosu jәne iske asyru turaly birlesken búiryqtyng kesirinen Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyn ala almay otyrghan 430 etnikalyq qazaq  otbasynyng tizimin joldap otyrmyn.

Olardyng qújattan almay qaluynyng sebebi ekeu-aq!

Ol – atalghan «Birlesken búiryqtyn» sharttarynyng zansyzdyghy әri shekten tys auyrlyghy!!!

Osyghan deyin osy mәsele turaly Preziydentke, Peziydent Ákimshiligine, Ýkimetke birneshe mәrte hat jazdym.

Preziydentke jazghan ««Pilottyq joba» ne deydi, Konvensiya men Konstitusiya ne deydi?!» atty hatymnyng Qasym-Jomart aghanyng qolyna tiygeni, Ol kisining tiyisti tapsyrma bergeni turaly Aqordadan habar aldym.

Biraq, әli nәtiyjesi bolynqyramay túr.

Mine, býgin taghy qalam alyp, Sizderding attarynyzgha taghy arnayy «Ashyq hat» jazuyma tura keldi!..

Qúrmetti Oljas Abayúly!
Qúrmetti Roman Vasilievich!

Memleketting qandastar men qonys audarushylardy Ýkimet belgilegen ónirlerge qonystandyruy – strategiyalyq manyzgha ie óte manyzdy sayasat!

Men búl sayasatty jýz emes, eki jýz payyz qoldaymyn!

Biraq, men ýsh ministrlik qabyldaghan pilottyq jobadan kóship kelushilerdi Ýkimet belgilegen ónirlerge qonstandyru syndy izgi niyetti kórip túrghan joqpyn.

Kerisinshe, búl birlesken búiryqtan qandastarymyzdy mәjbýrleu arqyly Úly kóshti toqtatu pighyly men múndalap túr!

Tipti, basqa oblystar men qalalardy bylay qoyyp, Ýkimet belgilegen ónirlerding ózine kóship kelgen qandastarymyzdyng ózi jarty jyldan beri ne qújattana almay, ne ónirlik kvotagha qol jetkize almay, sorlap qaldy...

Áne, «Adam qúqyqtary men bostandyqtary әrkimge tumysynan tiyesili, olar ajyratugha jәne aiyrugha bolmaytyn dep tanylady, Qazaqstan Respublikasynyng qoldanystaghy qúqyghynyng mazmúny men qoldanyluy osyghan qaray aiqyndalady» -, dep jana Konstitusiyanyng 15-babynda taygha basqan tanbaday ashyq jazuly túr!

Ýnemi aityp kele jatyrmyn, býgin taghy qaytalaymyn, shekara syrtynda qalghan qandastarymyzdyng tarihy Otana kóship kelui, túrghylyqty jerin erkin tandauy, Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyn aluy – olargha tumysynan tiyesili qúqyqtar men bostandyqtar!

Sonday-aq, Konstitusiyanyng 24-babyna say, Zanda belgilengen jaghdaylardy qospaghanda, Qazaqstan Respublikasynyng aumaghynda zandy týrde jýrgen әr adamnyng el aumaghynda erkin jýrip-túrugha jәne túrghylyqty jerin erkin tandaugha qúqyghy bar.

Olardy búl  Qúday bergen, Zanmen bekitilgen qúqyqtary men bostandyqtarynan ajyratugha jәne aiyrugha eshkimning eshqashan haqysy joq!!!

Al, kóship kelushilerdi Ýkimet belgilegen ónirlerge qonstandyru – memlekettik sayasat!

Memlekettik sayasat – adam qúqyghyn shektemeui tiyis!!

«Halyqtyng kóshi-qony turaly» Qazaqstan Respublikasynyng 2011 jylghy 22 shildedegi №477-IV Zanynyng 20-babynyng 5) tarmaghy arqyly 2023 jyly 19 sәuirde qoyylghan ónirlik shekteu men osy pilottyq joba – atajúrtyna oralghan qandastarymyzdyng jogharyda aitylghan konstitusiyalyq qúqyqtary men bostandyqtaryn tas-talqan etti.

Sóitip, Qazaqstan memleketti zanmen emes, týsinikpen basqaratyn Elge ainalghanday әser qaldyrdy.

Adam qúqyghyn shekteytin múnday jaghday Tәuelsiz Qazaqstannyng tarihynda bolmaghan. Keshegi Stalin zamanynda bolghan!

Búl – Zang ýstemdik qúrghan Ádiletti Qazaqstan ýshin úyat әreket! Búl – bir!

Ekinshi, Qazir «Zang men Tәrtip!» qaghidaty saltanat qúrghan zaman!

Osy «Birlesken búiryqty» Sizderge qabyldaugha mәjbýr etken yqpaldy adamdar oilauy mýmkin, «Qandastar turaly Preziydentke jaghymsyz aqparat berip, osylay piottyq joba qabyldatyp, Atajúrtyna oralghan etnikalyq qazaqtardyng qújattanu prosessin barynsha qiyndatsaq, Úly kósh toqtaydy...»,-dep!

Qatty qatelesedi!

Búl – baryp túrghan aqymaqtyq jәne shekten shyqqandyq!

Úly kósh mәngi toqtamaydy!

Salyq Zimanov syndy payghambar tekti atalarymyz bastap, Túnghysh Preziydent Núrsúltan Nazarbaev qostap, shekara syrtynda qalghan etnikalyq qazaqtardyng taghdyryn Tәuelsiz Qazaqstannyng moynyna artyp, olardyng qúqyqtyq jәne әleumettik mәselesin Tәuelsizdikting birinshi kýni mәngilikke shegelep túryp sheship qoyghan bolatyn!

Senbesenizder, qaranyzdar:

«Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyalyq Zanynyng (1991 jylghy 16 jeltoqsanda qabyldanghan) 7-babynda: «Qazaqstan Respublikasynyng óz azamattyghy bar. Basqa memleketterde túratyn Respublika territoriyasyn tastap shyghugha mәjbýr bolghan barlyq qazaqtardyng sol memleketterding azamattyghymen birge, eger búl olar azamaty bolyp otyrghan memleketterding zandaryna qayshy kelmeytin bolsa, Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyn alu húqy tanylady»,-dep jazylghan!

Atalghan Konstitusiyalyq Zanda taghy: «Qazaqstan Respublikasy kóshi-qon prosesterin rettep otyrady. Qazaqstan Respublikasy jappay qughyn-sýrgin, kýshtep újymdastyru kezenderinde, adamgershilikke jat ózge de sayasy sharalar nәtiyjesinde Respublika territoriyasynan ketuge mәjbýr bolghan adamdar men olardyng úrpaqtarynyn, sonday-aq búrynghy odaqtas respublikalar territoriyasynda túratyn qazaqtardyng óz territoriyasyna qaytyp oraluy ýshin jaghday jasaydy.» jәne «Qazaqstan Respublikasy Respublika sheginen tys jerlerde túratyn qazaqtardyng últtyq-mәdeni, ruhany jәne tildik qajetterin qanaghattandyrugha qamqorlyq jasaydy, olar azamaty bolyp otyrghan memlekettermen jasalghan sharttar negizinde búl azamattardyng mýddelerin qorghaydy», - degen qasiyetti normalar bar!

Konstitusiyany, konstitusiyalyq zandar men zandardy jylyna emes, aiyna emes, aptasyna, tipti kýnine ózgerte beruge bolady.

Al, «Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyalyq Zany (1991 jylghy 16 jeltoqsanda qabyldanghan) eshqashan ózgermeydi!

Ol – Mәngilik Elimizben birge mәngi jasaytyn Zan!

Kerek bolsa, 18-babynda jazuly túr, jana Konstitusiyanyng ózi «Qazaq Sovettik Sosialistik Respublikasynyng Memlekettik egemendigi turaly» deklarasiya men osy «Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyalyq Zanynyng negizinde jasalady!

Sol ýshin de búl Konstitusiyalyq Zannyng orny bólen, roly zor!

Men jogharyda «Qazir «Zang men Tәrtip!» qaghidaty saltanat qúrghan zaman!» degen sózdi bosqa aityp otyrghan joqpyn. Ata Zannyng mandayynda jarqyrap túrghan «Zang men Tәrtip!» qaghidatynyng naghyz júmys isteytin jeri – dәl osy tús edi!

Ókinishke oray, qazir «Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyalyq Zanynyng búl normalarynyng bireui oryndalyp jatqan joq!

Kerisinshe, mine, alty aidyng jýzi boldy, «Birlesken búiryq» arqyly «Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Zannyng 7- jәne 8-baptary óreskel búzylyp, Atajúrtyna oralghan qandastarymyzdyng qúqyghy shektelip jatyr!

Preziydentimizding «Zang men Tәrtip!» degen qasiyetti qaghidaty jana Konstitusiyadan kórinis tappay jatyp, jelge úshuda...

Eger, osy «Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Zannyng osy ólshemine salsaq, birlesken búiryq arqyly Atajúrtyna oralghan etnikalyq qazaqtardyng Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyn alu qúqyghyn shekteu – búl – Memleketting tәuelsizdigine qasaqana qarsy jasalghan asa auyr qylmys bolyp esepteledi!!!

Qúrmetti Oljas Abayúly!
Qúrmetti Roman Vasilievich!

Men óte jaqsy bilemin, keybir oblystardaghy halyqtyng sany shamadan tys artyp ketkendikten, Ýkimetke qolaysyzdyqtar tudyryp jatyr.

Biraq, búl mәselege tek qana Atajúrtyna oralghan qandastarymyzdy aiypty etu – әdiletsizdik bolar edi.

Júrtqa kinә artqannan góri, el bolyp, júrt bolyp, búl mәseleni ontayly sheshu jolyn tapqan әldeqayda sauapty әri abyroyly júmys bolmaq!

Búl mәseleni sheshuding jalghyz joly – sol – keminde elu jyldyq keshendi joba jasap, kóship kelushiler men qonys audarushylardy Ýkimet belgilegen ónirlerge jappay qonstandyru.

Qazirgi tanda, Manghystau oblysyndaghy halyqtyng shamadan tys artyp ketui – bәrimizdi alandatuda.

Biraq, búl aimaqtyng halqynyng atalghan ónirlerge lap etip kóshe jónelui – qiyn!

Olardy qandastar qúsatyp mәjbýrlesen, sony dýrbelenge ainaluy bek mýmkin!

Eger, Sizder Manghystau halqynyng bir bóligin Ýkimet belgilegen ónirlerge kóshiremin desenizder, onda osy Manghystaudyng tumasy, eks-deputat, kórnekti memleket jәne qogham qayratkerleri Edil Janbyrshyn men Samat Músabaevty Soltýstik Qazaqstan men Pavlodargha oblys әkimi etip taghayyndap, ekeuine belgili dәrejede mýmkindik bersenizder, búl sharua algha jyljidy!

Ózderiniz jaqsy bilesizder, búl eki jigitting ekeui de elge tanylghan óte bilikti azamattar!

Maghan senip qoyynyzdar, minezi ózgeshe, jaratylysy bólek Manghystau halqynyng tilin tek osy eki túlgha qana tabady jәne olardy Ýkimet aiqyndaghan ónirlerge kóshuge kóndire biledi.

Al, qandastarymyzgha kelsek, jogharyda aittyq, ónirlik shekteu men osy pilottyq joba olardyng konstitusiyalyq qúqyghyn shekteuge aparyp soqtyrady! Sol ýshin, olardy Ýkimet aiqyndaghan ónirlerge qonstandyru ýshin, otbasynyng býtindigin saqtau sharty astynda, ózge oblystar men ýlken qalalargha kóship kelushilerding qonystanuyn shekteytin arnayy Zang kerek!

Sonda, Ata Zanymyzdyng 24-babyndaghy «Zanda belgilengen jaghdaylardy qospaghanda, Qazaqstan Respublikasynyng aumaghynda zandy týrde jýrgen әr adamnyng el aumaghynda erkin jýrip-túrugha jәne túrghylyqty jerin erkin tandaugha qúqyghy bar», - degen norma búzylmaydy! Atalghan Zang osy baptaghy «Zanda belgilengen jaghdaylardy qospaghanda...» degen eskertpe ýshin kerek!

Sonymen birge, Ýkimet aiqyndaghan ónirlerge qonystanghan qandastarymyzdyng qújattanu, ónirlik kvotagha qol jetkizu prosessin búrynghydan da barynsha jenildetu kerek!

Esesine, ol ónirlerden qayta kóship ketkenderge qoldanylatyn әkimshilik jazany meyilinshe auyrlatqan jón.

Mysaly, Ýkimet bergen ónirlik kovota men ózge de qarajatty ýsh eselep qaytaryp alu syndy sharalar qoldanylsa, esh artyq bolmaydy...

Eger, Sizder mýmkindik bersenizder, men osy Kóshi-qon sayasatymen úzaq jyldan beri tynbay ainalysyp kele jatqan óte tәjiriybeli maman, belsendi azamat retinde, osy mәseleni sheshu ýshin kómektesuge 24/7 dayynmyn!

Suretter: wikipedia.org, nur.kz sayttarynan alyndy.

Qúrmetti Oljas Abayúly!
Qúrmetti Roman Vasilievich!

430 otbasy – az san emes, myng nemese odan da kóp adam!

Búl – mening qolyma týskenderi ghana.

Al, pilottyq jobanyng kesirinen jalpy qújattana almay otyrghan qandastarymyzdyng sany búdan әldeqayda kóp, tipti eki-ýsh ese artyq boluy mýmkin;

Tizimdikke qarap otyrsaq, olardyng birazy kópbalaly otbasylar eken;

Ózderining aitularyna qaraghanda, «Qandas» mәrtebesin alyp ýlgirgenderi de jeterlik kórinedi;

Bir bólimi Ýkimet aiqyndaghan ónirlerge qonystanghandar bolyp shyqty;

Jogharyda aittym, soghan qaramastan, onday sanattaghy otbasylar da qújattana almay, ónirlik kvotagha qoly jetpey daghdaryp otyr;

Birazynyng vizasynyn, «Qandas» mәrtebesining jәne ózge de qújattarynyng merzimi ótip ketken;

Ózderin qoya túryp, mektep jasyndaghy balalyna viza rәsimdete almay jatqandary qanshama?!

Endi osy mәseleni sheshuge kelsek, Ýkimetting aldynda eki tandau túr: ne Zan, ne pilottyq joba!

Ýkimet tez sheshim qabyldap, osy eki joldyng bireuin tandauy kerek!

Eger, Ýkimet «Qazaqstan Respublikasynyng memlekettik tәuelsizdigi turaly» Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyalyq Zanyn tandasa, onda birden pilottyq jobanyng kýshin joyyp, qújattana almay otyrghan qandastarymyzdyng mәselesin búrynghy tәrtippen sheshui tiyis!

Búl tandau – býgingi kýnning – Qasym-Jomart Toqaev jolgha qoyghan Ádiletti Qazaqstan iydeasy men Zang men Tәrtip qaghidatynyng talaby!

Al, Ýkimet ýsh ministrlikting pilottyq jobasyn tandasa, onda memlekette Zang júmys istemeydi degen sóz, birlesken búiryqtyng kesirinen qújattana almay otyrghan neshe jýzdegen otbasyn sergeldenge salmay, kelgen Elderine keri qaytaruy kerek!!

Búl tandau – Ádiletti Qazaqstan iydeasy men Zang men Tәrtip qaghidatyn týbirimen joqqa shygharu degen sóz!

Múny basqasha aitu, basqasha týsindiru mýmkin emes!!!

Endeshe, ardaqty bauyrlarym, endigi tandau Sizderding qúzyrlarynyzda!!!

Áriyne, bir-eki jeydeni búryn tozdyrghan janashyr aghalarynyz retinde, men búl kelensizdikting «Stalindik repressiya» sekildi «Bektenov pen Sklyardyng pilottyq jobasy» degen jaman atpen tariyhqa qalghanyn eshqashan qalamaymyn!!!

Esesine, «Biz birligi bekem, birtútas últ retinde әlemdik órkeniyetting shynyn baghyndyryp, barshagha birdey mýmkindik beretin jәne barlyq azamattyng jan-jaqty damuyna jol ashatyn memleketti – Ádiletti Qazaqstandy qúramyz!», - dep antqa bergisiz jigittik sózin aityp, aghynan aqtarylyp jatqan mening Qasym-Jomart aghamdy da úyatqa qaldyrmaytynday, memleketti de shermende qylmaytynday etip, ekeuinizding ong әri tiyimdi sheshim qabyldaugha yqpal etetinderinizge senimdimin!

Sadaghalaryng keteyin, bauyrlarym!

Sizderden ótinerim: eng qúryghanda, Qasym-Jomart agha preziydent bolyp túrghan kezde Úly kóshke kedergi jasatpanyzdarshy!

Qasekendi Ózining tughan halqynyng aldynda úyatqa qaldyramyz ghoy...

Maghan sol qabyldaghan sheshimderinizdi aityp, Óz qoldarynyzben jauap berulerinizdi jәne meni jeke-jeke qabyldaularynyzdy súraymyn!!!

Qúrmetpen, Auyt Múqiybek,

Eren enbegi ýshin medalinin,

Qúrmet ordenining iyegeri.

Abai.kz