Almatydaghy ziyandy shygharyndylardyng 60 payyzdan astamy avtokólikke tiyesili: qoghamdyq kólikti damytu – ekologiyalyq basymdyq

Almatynyng 2040 jylgha deyingi Bas josparyna engiziletin týzetulerding strategiyalyq ekologiyalyq baghalauyna arnalghan qoghamdyq tyndaular jalghasyp jatyr. Talqylau barysynda sarapshylar atmosferalyq auanyng lastanuyna әser etetin negizgi faktorlardy taldau nәtiyjelerin úsynyp, ekologiyalyq ahualdy jaqsartudyng basym baghyttaryn atady.

Qazaqstan Ekologiyalyq auditorlar palatasynyng Almaty qalasy jәne Almaty oblysy boyynsha ókildigining basshysy Áset Tazabekov Almatydaghy avtokólikting aua sapasyna әserine qatysty mәlimetterdi ortagha saldy.

Onyng aituynsha, 2025 jyly nauryzdaghy jaghday boyynsha qalada 650 017 avtokólik tirkelgen. Búghan qosa, Almatygha kýn sayyn elimizding ózge ónirlerinen shamamen 250 myng avtokólik kiredi. Sonyng nәtiyjesinde avtokólikterden bólinetin ziyandy zattardyng jyldyq kólemi 116,5 myng tonna bolyp, olardyng shahardaghy jalpy shygharyndylardaghy ýlesi 60,6 payyzgha jetken.

Sarapshynyng aituynsha, ekologiyalyq baqylau ayasynda avtokólikterding kómirtek totyghynyng mólsheri men paydalanylghan gazdarynyng týtindiligine qatysty 227 538 tekseru jýrgizilgen.

«Tekseru nәtiyjesinde 24 793 jaghdayda belgilengen normativterding saqtalmaghany anyqtaldy. Búl tekserilgen avtokólikterding jalpy sanynyng 11 payyzy. Kómirtek totyghynyng mólsherine jýrgizilgen 184 740 ólsheuding 21 160-ynda rúqsat etilgen shekten asyp ketu tirkeldi. Al jalpy 206 237 tekseruding qorytyndysy boyynsha 34 606 ekologiyalyq talaptyng búzylu deregi anyqtaldy», – dedi Áset Tazabekov.

Onyng mәlimetinshe, benzin jәne gazben jýretin avtokólikter arasynda tirkelgen normativten asyp ketu jaghdaylarynyng eng joghary ýlesi Almaty oblysyna 46 payyz, al Almaty qalasyna 33 payyz tiyesili.

Atmosferalyq auanyng lastanuynda avtokólikting sheshushi ról atqaratynyn PhD doktory, biotehnolog-ghalym Gýlnәr Jýnisova da rastady.

«Jýrgizilgen taldau nәtiyjesi atmosferagha taralatyn ziyandy shygharyndylardyng shamamen 60 payyzy avtokólik ýlesine tiyesili ekenin kórsetti. Osyghan baylanysty kólik salasy ekologiyalyq retteuding negizgi baghyttarynyng biri retinde aiqyndaldy. Sondyqtan qoghamdyq kólik jýiesin damytu qala ýshin birinshi kezektegi ekologiyalyq mindetterding biri», – dedi Gýlnәr Jýnisova.

Qalanyng kólik jýiesin damytudyng negizgi baghyttarynyng biri – relisti kólik infraqúrylymyn keneytu. 2040 jylgha qaray metro jelisining úzyndyghyn qazirgi 13,4 shaqyrymnan 50,6 shaqyrymgha deyin, yaghny tórt eseden astam úlghaytu josparlanyp otyr. Qazirgi uaqytta «Qalqaman» metro beketining qúrylysy jalghasuda. Sonymen qatar «Barlyq» kólik-logistikalyq torabyna deyin taghy ýsh stansiya salugha dayyndyq jýrgizilip jatyr.

Úzyndyghy 18 shaqyrym bolatyn LRT jelisining birinshi kezenining qúrylysy da bastaldy. Baghyt Bauyrjan Momyshúly kóshesi, Tóle by kóshesi jәne Abylay han danghyly arqyly ótedi. Búdan bólek, jalpy úzyndyghy 42 shaqyrym bolatyn eki SkyTrain jelisin iske qosu josparlanghan.

Abai.kz