Qazaqstan Respublikasynyng jana Konstitusiyasynyng kýshine enui – el tarihyndaghy manyzdy kezen. Ata Zanda alghash ret adam kapitalyn, bilim beru jýiesin, ghylymdy jәne serpindi innovasiyalardy damytu basymdyqtary eng joghary konstitusiyalyq dengeyde bekitildi. Búl manyzdy qadam el damuynyng jana irgeli baghdarlaryn aiqyndap, onyng ózegine adamdy, onyng bilimi men kәsiby qúzyretterin, ziyatkerlik әleuetin tolyq jýzege asyru mýmkindigin qoydy.

Otandyq ghylym men joghary bilim salasy ýshin búl ózgerister sapaly kadrlar dayarlaugha, zamanauy ghylymiy-zertteu ortasyn damytugha jәne ozyq innovasiyalardy engizuge qolayly ekojýie qalyptastyrugha baghyttalghan jana kezenning bastalghanyn bildiredi.

Memleket tarihynda alghash ret bilim ekonomikasyna kóshuge baghyttalghan strategiyalyq mindetter osynday berik qúqyqtyq negizge ie boldy. Jahandyq tehnologiyalyq syn-qaterler dәuirinde jana Konstitusiya bilim sapasy men bolashaq tehnologiyalaryn jedel mengeru qabileti Qazaqstannyng әlemdik arenadaghy quatynyn, egemendigining jәne jahandyq bәsekege qabilettiligining basty kórsetkishi ekenin naqty aiqyndaydy.

Búl konstitusiyalyq qaghidattar býginde naqty zannamalyq sheshimder arqyly kezen-kezenimen iske asyrylyp keledi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respublikasynyng keybir zannamalyq aktilerine ghylym, ghylymdy qajetsinetin aumaqtar, әleumettik qamsyzdandyru, bilim beru, densaulyq saqtau jәne әskery qyzmet mәseleleri boyynsha ózgerister men tolyqtyrular engizu turaly» Zangha qol qoydy. Qújat ghylymiy-bilim beru salasyndaghy memlekettik sayasatty jetildiruge, ghylymy әleuetti nyghaytugha, ghylymy әzirlemelerdi kommersiyalandyrudy qoldaugha jәne joghary bilikti kadrlar dayarlaugha baghyttalghan.

Osy baghyttaghy júmystar ayasynda elimizde joghary bilim alugha qoljetimdilik mýmkindikteri jýieli týrde artyp keledi. Songhy bes jylda memlekettik bilim beru tapsyrysynyng kólemi bir jarym eseden astam ósti. Atap aitqanda, bakalavriat baghdarlamalary boyynsha memlekettik granttar sany 2019 jylghy 51 023-ten 2025 jyly 77 084-ke deyin artty.

Sonymen qatar halyqaralyq akademiyalyq ortany damytu júmystary qarqyndy jalghasyp jatyr. Sonyng nәtiyjesinde Qazaqstan Ortalyq Aziyanyng jetekshi bilim beru ortalyghyna ainalyp keledi. Býginde elimizde 32 sheteldik joghary oqu orny men olardyng filialdary júmys isteydi. Búl ýzdik halyqaralyq tәjiriybelerdi engizuge, akademiyalyq útqyrlyqty damytugha jәne mamandar dayarlau sapasyn arttyrugha yqpal etedi.

Otandyq joghary oqu oryndarynyng bazasynda akademiyalyq jәne ghylymiy-zertteu artyqshylyq ortalyqtary qúrylyp jatyr. Qazirgi tanda múnday ortalyqtar ekologiya, su resurstary, energetikalyq qauipsizdik, tau-ken metallurgiyasy, biotehnologiya jәne agroónerkәsiptik keshen siyaqty el ýshin basym baghyttar boyynsha 11 joghary oqu ornynda qalyptasty.

Konstitusiyalyq ózgerister ashyq akademiyalyq ortany qalyptastyrugha da tikeley yqpal etedi. Olar halyqaralyq ghylymy yntymaqtastyqty keneytuge, ozyq tәjiriybe almasudy jedeldetuge jәne qazaqstandyq ghylymnyng jahandyq ghylymy kenistikke tolyqqandy kiriguine jana mýmkindikter ashyp otyr.

Abai.kz