Erlan Qarin Konstitusiyalyq Sottyng sheshimin týsindirdi. Ol búl turaly ózining әleumettik jelidegi paraqshasynda jazdy.

«Konstitusiyalyq Sottyng býgingi týsindirmesi tek normativtik-qúqyqtyq sipatqa iye. Búl – Jana Konstitusiyanyng kýshine enuinen tuyndaghan birqatar proseduralyq súraqtargha berilgen qúqyqtyq jauap», - dep atap ótti Qazaqstan Respublikasy Preziydenti Ákimshiligi Basshysynyng birinshi orynbasary Erlan Qariyn.

Konstitusiyalyq Sottyng býgingi sheshimi – jana memlekettik-sayasy modelidi qalyptastyrumen baylanysty auqymdy ýderisting kezekti bir bóligi!

Konstitusiyalyq Sottyng býgingi týsindirmesi taza normativtik-qúqyqtyq sipatqa iye. Búl – jana Konstitusiyanyng kýshine enuine baylanysty tuyndaghan birqatar rәsimdik mәselelerge berilgen qúqyqtyq jauap.

Atap aitqanda, jana Ata Zannyng kýshine enuine baylanysty 1 shildeden bastap konstitusiyalyq normadaghy bir rettik ókilettik merzim talaby qoldanylatyn lauazymdy túlghalar taghayyndalugha tiyis: Jogharghy Sottyng Tóraghasy, Bas Prokuror, Konstitusiyalyq Sottyng Tóraghasy men sudiyalary.

Osyghan oray «Bir rettik ókilettik merzimge qatysty normany qazirgi is basyndaghy lauazymdy túlghalargha qoldanu kerek pe әlde olardyng qayta taghayyndaluyna mýmkindik bar ma?» degen saual tuyndaghan edi.

Konstitusiyalyq Sottyng týsindirmesi atalghan mәselege naqty qúqyqtyq jauapty úsynady: bir rettik ókilettik merzimge qatysty norma jana Konstitusiya kýshine engennen keyin tiyisti lauazymdargha taghayyndalghan adamdargha ghana qoldanylady. Qúqyqtyq retteuding birizdilik qaghidatyna sәikes, bir rettik ókilettik merzim jónindegi norma qazirgi Preziydentke de qatysty bolady.

Búl rette, Preziydentting jeti jyldyq bir ghana merzimge saylanuy turaly ereje memleketting Egemendigi, Tәuelsizdigi, unitarlyghy, aumaqtyq tútastyghy jәne basqaru nysany sekildi mýldem ózgermeytinin atap ótu qajet (QR Konstitusiyasynyng 43-baby, 5-tarmaghy).

Konstitusiyalyq normalardyng atalghan týsindirmesi qanday da bir túlghanyng avtomatty týrde taghayyndalatynyn nemese saylanatynyn bildirmeydi. Ol tek tiyisti túlghanyng saylauyna nemese taghayyndaluyna qúqyqtyq mýmkindigi bar ekenin aiqyndaydy. Osylaysha, Qazaqstan Respublikasynyng Konstitusiyasyna sәikes býgin Memleket basshysy Bas Prokurordy taghayyndady.

Konstitusiyalyq Sottyng býgingi sheshimi – jana memlekettik-sayasy modelidi qalyptastyrumen baylanysty auqymdy ýderistin kezekti bir bóligi ghana. Qazirgi tanda jana instituttardy iske qosu boyynsha josparly júmys jalghasuda: Qúryltay saylauy taghayyndaldy, sayasy partiyalar sezderin ótkizude, sonday-aq «Qazaqstan Halyq Kenesi» hatshylyghyn qúru turaly Jarlyqqa qol qoyyldy.

Erlan Qariyn

Abai.kz