ەرلان قارين كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ شەشىمىن ءتۇسىندىردى. ول بۇل تۋرالى ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا جازدى.

«كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ بۇگىنگى تۇسىندىرمەسى تەك نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق سيپاتقا يە. بۇل – جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋىنەن تۋىنداعان بىرقاتار پروتسەدۋرالىق سۇراقتارعا بەرىلگەن قۇقىقتىق جاۋاپ»، - دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەرلان قارين.

كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ بۇگىنگى شەشىمى – جاڭا مەملەكەتتىك-ساياسي مودەلدى قالىپتاستىرۋمەن بايلانىستى اۋقىمدى ۇدەرىستىڭ كەزەكتى ءبىر بولىگى!

كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ بۇگىنگى تۇسىندىرمەسى تازا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق سيپاتقا يە. بۇل – جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋىنە بايلانىستى تۋىنداعان بىرقاتار راسىمدىك ماسەلەلەرگە بەرىلگەن قۇقىقتىق جاۋاپ.

اتاپ ايتقاندا، جاڭا اتا زاڭنىڭ كۇشىنە ەنۋىنە بايلانىستى 1 شىلدەدەن باستاپ كونستيتۋتسيالىق نورماداعى ءبىر رەتتىك وكىلەتتىك مەرزىم تالابى قولدانىلاتىن لاۋازىمدى تۇلعالار تاعايىندالۋعا ءتيىس: جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى، باس پروكۋرور، كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى مەن سۋديالارى.

وسىعان وراي «ءبىر رەتتىك وكىلەتتىك مەرزىمگە قاتىستى نورمانى قازىرگى ءىس باسىنداعى لاۋازىمدى تۇلعالارعا قولدانۋ كەرەك پە الدە ولاردىڭ قايتا تاعايىندالۋىنا مۇمكىندىك بار ما؟» دەگەن ساۋال تۋىنداعان ەدى.

كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ تۇسىندىرمەسى اتالعان ماسەلەگە ناقتى قۇقىقتىق جاۋاپتى ۇسىنادى: بىر رەتتىك وكىلەتتىك مەرزىمگە قاتىستى نورما جاڭا كونستيتۋتسيا كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن ءتيىستى لاۋازىمدارعا تاعايىندالعان ادامدارعا عانا قولدانىلادى. قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ بىرىزدىلىك قاعيداتىنا سايكەس، ءبىر رەتتىك وكىلەتتىك مەرزىم جونىندەگى نورما قازىرگى پرەزيدەنتكە دە قاتىستى بولادى.

بۇل رەتتە، پرەزيدەنتتىڭ جەتى جىلدىق ءبىر عانا مەرزىمگە سايلانۋى تۋرالى ەرەجە مەملەكەتتىڭ ەگەمەندىگى، تاۋەلسىزدىگى، ۋنيتارلىعى، اۋماقتىق تۇتاستىعى جانە باسقارۋ نىسانى سەكىلدى مۇلدەم وزگەرمەيتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت (قر كونستيتۋتسياسىنىڭ 43-بابى، 5-تارماعى).

كونستيتۋتسيالىق نورمالاردىڭ اتالعان تۇسىندىرمەسى قانداي دا ءبىر تۇلعانىڭ اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالاتىنىن نەمەسە سايلاناتىنىن بىلدىرمەيدى. ول تەك ءتيىستى تۇلعانىڭ سايلاۋىنا نەمەسە تاعايىندالۋىنا قۇقىقتىق مۇمكىندىگى بار ەكەنىن ايقىندايدى. وسىلايشا، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا سايكەس بۇگىن مەملەكەت باسشىسى باس پروكۋروردى تاعايىندادى.

كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ بۇگىنگى شەشىمى – جاڭا مەملەكەتتىك-ساياسي مودەلدى قالىپتاستىرۋمەن بايلانىستى اۋقىمدى ۇدەرىستىڭ كەزەكتى ءبىر بولىگى عانا. قازىرگى تاڭدا جاڭا ينستيتۋتتاردى ىسكە قوسۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىس جالعاسۋدا: قۇرىلتاي سايلاۋى تاعايىندالدى، ساياسي پارتيالار سەزدەرىن وتكىزۋدە، سونداي-اق «قازاقستان حالىق كەڭەسى» حاتشىلىعىن قۇرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويىلدى.

ەرلان قارين

Abai.kz