Songhy kýnderi mening bayqaghanym — Oqu-aghartu ministri Júldyz Sýleymenova aqparattyq shabuyl bastaldy.

Nege ony «aqparattyq shabuyl» dep baghalaymyn?

Kәdimgi syn aitqannan búl bólek nәrse. Men de synaymyn, maghan da keybir sheshimderi únamaydy.

Songhy Qoghamdyq Kenes otyrysynda (ótken aptada) jeke balabaqsha mәselesi boyynsha qaty synadym. Dos jylatyp aitady degen qaghidamen…

Biraq tarap jatqan «újymdyq hat» mys kopiyasy óte kýdikti. Sebebi, ol hat mәtinining avtory kim ekeni týsiniksiz, resmy Memleket basshysyna joldanghany turaly mәlimet joq, búqaralyq aqparat qúraldarynyng qoldaryna qalay tiygeni belgisiz.

Jәne mening ózimning baylanystarym arqyly Preziydent Ákimshiligine búnday hat týspegeni turaly aqparat aldym. Sonda búl hat eger Preziydentke jetpese, biraq Preziydentke joldanghan hat qalay búqaralyq aqparat qúraldaryna nemese әleumettik jelidegi azamattargha jetedi?

Jalpy búl hat bar ma, joq pa? Búl hattyng ózi «feyk» emes pe?

Jәne búl hat eger Preziydent Ákimshiligine jetpese, ol hat joldanbasa, mýmkin búl hattyng avtorlary jasyryn adam ba, joq shynymen bar ma?

Nege búl hatty birneshe blogerler , basylymdar bir mezette shygharyp jәne ol «Preziydentke joldanghan hat» dep, ózi bir resmy AP gha jetkizilgen dәleli bar siyaqty aitylady?

Sonda maqsat Preziydentke shaghym jetkizu me, әlde tek qoghamda teris pikir tughyzu ma?

Biz qol qoydyq dep hatta kórsetilgen aryzdanushylar avtorlar ekenin moyyndaghanyn kórmedim.

Al kelesi súraqtar:

Búl újymdyq aryz ( mys ) negizgi maqsaty qanday?

Búl hattyng negizgi uәji — bir qatar adam osy uaqytqa deyin qyzmetten ketui.

Jalpy bilim jýiesi óte ýlken sala, mysaly, keminde 1 milliongha juyq qyzmet atqaratyn azamattar bar.

Sonyng ishinde tek 600 myny ghana mektepte júmys isteydi. Odan basqa balabaqsha , kolledjde, qosymsha bilim beru , oqytu ortalyqtary kóptegen újymdarynda júmys isteytinderi bar, әrtýrli jergilikti jәne ortalyq memlekettik mekemeleri bar.

Sonda 1 mln adam arasynda 20-30 shaqty adam, osy jarty jylda qyzmetten bosap, auysqan bosap jatsa, búl bir erekshe jaghday dep men aita almaymyn.

Kez kelgen ministrding kezinde, ol ózi bastama jasamasa da, onday adamdar qyzmetke keledi, ketedi. Ol bir tanghalatyn jaghday emes.

Jalpy qyzmetten ketu, kelu — ol tek qana bir negativti maqsatpen nemese bir mәjbýrleumen emes. Keybir adamdar ózderi ketedi, jogharylaydy, basqa qyzmetke ketedi, óz qyzmetin atqara almay ketedi. Keybireuleri shynymen de syn aitylyp nemese óz júmysynyng dúrys jaghyn kórsete almay, óz әreketimen shyghyp ketkender bar.

Solardyng arasynda Minisiyirding talabymen ketkender boluy әbden mýmkin.

Búl jerde, mysaly, osy tizimning ishinde bireuin «qudalap shyghardy» degen birde-bir dәleldeu jazylmaghan. Bir adam búlardyng ishinde sotqa bermegen. Eger búl adamdar óz erkimen ketken bolsa, onda búl aryzdyng ishine týsuine qanday sebepter bar?

Jәne men osy tizimning ishindegi birneshe adammen ózim sóilestim. Búl adamdar: «Jalpy eshkimge renishim joq, men óz erkimmen búl júmystan kettim», — dep aitqandary bar.

Sonda búlardy barlyghyn hatqa, tizimge syrttan qosty ma, joq barlyghy óz kelisimimen berdi me degen súraq tuyndaydy.

Mýmkin keybireui ózining júmysyndaghy kemshilikti bilip, búl adamdardy syrttan búl tizimge kirgizip, ózderin qorghau ýshin basqalarmen atyn jamylu ýshin jasalghan joq pa?

Al shynayy aitsam, men óz tәjiriybemnen qarasam, búnday hattar kóp jaghdayda bir adamdardyng óz kemshiligin jasyru ýshin jasalady. Kóptin ortasyna óz familiyasyn qospau da mýmkin. Ministirdi “hatpen” qorqytyp kadrlargha tiyispeytindey jaghdaydy ornatamyn dep.

MINISTIRLIKTE AUYS TÝIIS JASAYTYN NEGIZ BAR

Jalpy songhy jyldary orta bilim salasynda bylyqtar , qarjyny jymqyru, týsiniksiz reformalar jasau faktileri óte kóp.

Preziydent sol ýshin jana ministr taghayyndady - ony barlyghy biledi.

Ótken jylghy 24 jeltoqsanda Astanadaghy jinalysta búrynghy sala basshylarynyng bylyghyn aityp zang búzushylyqty toqtatudy tapsyrdy.

Jýzdegen miliard tenge úrlanghan faktilerin tergeu dәleldedi.

Sol tapsyrmany oryndaymyn dep Bilim salasyndaghy qazir Júldyz Sýleymenova ministr bolyp baryp, qazir tәrtip ornatyp jatqany ras.

Eng birinshi — ol mynau jeke mektep, balabaqshalarda úrlyq aqshany toqtatu.

Ekinshi mәsele — kezindegi oqu baghdarlamasyna jasalghan kóp kemshilikterdi ornyna keltiru, oqu baghdarlamalary eshqanday negizsiz qosylghan pәnderdi nemese sol pәnderge qatysty oqulyqtardy dayyndamauy — kóptegen problemalar bar.

Mysaly fizika himiya men biologiyany bir pәnge qosu ýlken qatelik. Dәl solay algebra geometriya informatika. Qazaqstan geografiyasy mýldem joq. Qansha bala sapaly bilim ala almay qaldy? Múghalimderding saghattary qysqardy.

Ýshinshi mәsele — zansyz týrde mektepterge, balabaqshalargha liysenziyalar beru, sony baqylau.

Tórtinshi mәsele — memlekettik úiymdarda memleketting qarjysyn paydalanyp, memlekettik úiymdardyng basshylary óz ailyghynan qosa, qosymsha tólemder alu. Mekeme basshysy , orynbasarlary óz-ózine sharuashylyq shartpen tapsyrys berip, qosymsha óz tapsyrmasy oryndalghany turaly esep jasau, óz qolymen ózine dogovomen aqsha tóleu. Aylyghynyng ýstinen birneshe ailyq tólegen.

Búl qylmys qoy!

Sonda búnyng barlyghyn kóre túra ne ýshin júmystan bosatpau kerek?

Osy maghynada búl “jasyryn hatty” qarauymyz kerek.

Men ózim Júldyz Dosbergenqyzyn tolyq qoldaymyn!

Ózi qarapayym ortadan shyqqan, múghalimnen bastaghan, jastayynan mektep diyrektoryna deyin óz belsendiligimen jetken bilim salasyna jany ashityn túlgha!

Tek algha bilimdi de , isker de, batyl da qaryndasym!

Kópshilik Qogham sizdi qoldaydy !

Múrat Ábenov

Abai.kz