Bas prokuratura saylaualdy ýgit jýrgizu tәrtibin týsindirdi
Partiyalyq tizimderdi tirkeu kezenining ayaqtaluyna baylanysty býgin, 2026 jylghy 23 shilde 18 saghat 01 minuttan bastap 2026 jylghy 22 tamyz 00 saghat 00 minutqa deyin jalghasatyn saylau aldyndaghy ýgit jýrgizu bastalady.
Saylau aldyndaghy ýgit jýrgizuding tәrtibi men sharttary Qazaqstan Respublikasynyng «Qazaqstan Respublikasyndaghy saylau turaly» Konstitusiyalyq zanynyng 27 jәne 28-baptarymen rettelgen.
Memleket azamattargha, qoghamdyq birlestikterge belgili bir kandidatty, sayasy partiyany qoldap nemese oghan qarsy kedergisiz saylau aldyndaghy ýgit jýrgizu qúqyghyna kepildik beredi.
— Ýgit BAQ jәne onlayn-platformalar arqyly, saylaualdyndaghy jariya is-sharalardy ótkizu jәne ýgit materialdaryn taratu jolymen jýzege asyrylady.
Teleradio habarlaryn taratu subektileri janalyqtar men taldau baghdarlamalarda ýgit materialdaryn taratugha qúqyly emes.
Osy talapty búzu Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 112-babynyng 1-1-bóligine sәikes әkimshilik jauaptylyqqa әkep soghady (ayyppúl 50 AEK), — dedi Bas Prokurorynyng orynbasary Erlan Ótegenov.
Kandidattar ne olardyng senim bildirgen adamdary bolyp tirkelgen jurnalisterdin, búqaralyq aqparat qúraldary redaksiyalary lauazymdy adamdarynyng saylaudy búqaralyq aqparat qúraldary arqyly kórsetuge qatysuyna qúqyghy joq.
Búl Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 122-babynyng 3-bóligine sәikes әkimshilik jauaptylyqqa әkep soghady (ayyppúl 20 AEK).
BAQ kandidattardyn, sayasy partiyalardyng saylau nauqanyn, olardyng saylau aldyndaghy is-sharalarynyng maqsattaryn, mindetteri men nәtiyjelerin, sonday-aq olarmen baylanysty oqighalar men faktilerdi búrmalamay, obektivti týrde jariyalaugha mindetti.
Sonymen qatar, BAQ jәne onlayn-platformalardy paydalanushylar kandidattyng nemese sayasy partiyanyng abyroyyna, qadir-qasiyetine jәne iskerlik bedeline kórneu núqsan keltiretini anyq ýgit materialdaryn jәne ózge de aqparatty jariyalaudan tartynugha mindetti.
Erlan Ótegenovting mәlimetinshe ssy talaptar saqtalmaghan jaghdayda, sonday-aq kórsetilgen adamdargha ar-namysyn, qadir-qasiyetin jәne iskerlik bedelin qorghau maqsatynda teriske shygharudy tegin jariyalau mýmkindigin beruden bas tartqan jaghdayda Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 112-babynyng 1 jәne 2-bólikterine sәikes әkimshilik jauaptylyq kózdelgen (ayyppúl 20-dan 50 AEK-ke deyin).
Partiyalyq tizimderdi úsynghan kandidattar men sayasy partiyalargha saylau aldyndaghy ýgit jýrgizu ýshin BAQ teng qol jetkizu jaghdaylary qamtamasyz etiledi.
— BAQ bir sayasy partiyanyng ýgit materialdaryn sharttyq negizde ornalastyruyna kelisim berui partiyalyq tizimderdi úsynghan basqa sayasy partiyalardyng da ýgit materialdaryn ornalastyruyna kelisim bergen bolyp esepteledi.
Eger BAQ osy talapty búzsa, onda búl Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 112-babynyng 4 jәne 6-bólikterine sәikes әkimshilik jauaptylyqqa әkep soghady (ayyppúl 20-dan 50 AEK-ke deyin).
Sharttyq negizde ýgit materialdaryn ornalastyru jónindegi qyzmetterdi kórsetetin BAQ jәne onlayn-platformalardy paydalanushylardyng nazaryna audaramyz, olar ýgit bastalghangha deyin keminde 5 kýn búryn Ortalyq saylau komissiyasyna ornalastyru qúny men sharttary turaly mәlimetterdi úsynuy qajet, — dedi ol.
Ýgit materialdaryn Ortalyq saylau komissiyasy kórsetilgen mәlimetterdi jariyalaghannan keyin ghana ornalastyrugha bolady.
Kórsetilgen talaptardy saqtamaghan jaghdayda Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 112-babynyng 5-bóligine sәikes әkimshilik jauaptylyq kózdelgen (ayyppúl 30-dan 50 AEK-ke deyin).
Sonymen qatar, jergilikti atqarushy organdar men jergilikti ózin-ózi basqaru organdary kandidattargha saylaushylarmen kezdesuler ótkizu ýshin sharttyq negizde ýi-jaylar beredi.
Olar birynghay jәne teng jaghdaylarda úsynylugha tiyis.
Osy talaptardy búzu Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 123-babyna sәikes әkimshilik jauaptylyqqa әkep soghady (ayyppúl 30 AEK).
Ýgit materialdaryna qatysty olardyng qúramynda osy materialdardy shygharghan úiym turaly (baspa materialdary boyynsha — basylghan orny men taralymy turaly), tapsyrys bergen adamdar jәne qanday qarajat esebinen tólengeni turaly mәlimetter boluy tiyis ekenin eskeru qajet.
— Qazaqstan Respublikasynyng aumaghynan tys jerde ýgit materialdaryn dayyndaugha, jasyryn (anonimdi) ýgitmaterialdaryn taratugha, sonday-aq aghymdaghy saylau nauqany ýshin dayyndalmaghan ýgit materialdaryn paydalanugha tyiym salynady.
Onlayn-platformalargha qatysty búl talaptar onlayn-platformalardy paydalanushylar ýgitmaterialdaryn sharttyq negizde dayyndaghan jaghdayda qoldanylady.
Osy talaptardy búzu Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 113-babyna sәikes әkimshilik jauaptylyqqa әkep soghady (ayyppúl 25 AEK).
Menshik iyesining nemese ózge de iyelenushining kelisimimen ghimarattarda, qúrylystarda jәne ózge de obektilerde ornalastyrylghan ýgit materialdaryn qasaqana joi nemese býldiru Qazaqstan Respublikasy Ákimshilik qúqyq búzushylyq turaly kodeksining 114-babyna sәikes әkimshilik jauaptylyqqa әkep soghady (ayyppúl 15 AEK).
Bayandalghandy eskere otyryp, Bas prokuratura zandylyq pen qoghamdyq qauipsizdikti qamtamasyz etu, qúqyq búzushylyqtardyng aldyn alu, sonday-aq adam men azamattyng qúqyqtary men bostandyqtaryn qorghau maqsatynda saylau prosesine qatysushylardyng barlyghyn saylau aldyndaghy ýgit jýrgizu kezeninde saylau turaly zannamany qatang saqtaugha jәne qúqyqqa qayshy әreketterge jol bermeuge taghy da shaqyrady, — dedi Bas Prokurorynyng orynbasary Erlan Ótegenov.
Abai.kz