Saylaualdy nauqan ayasynda sayasy partiyalar bilim beru, enbek naryghy, ekologiya jәne ónirlik damu mәseleleri boyynsha úsynystaryn tanystyrdy. Tiyisti bastamalar televiziyalyq debat barysynda jәne saylaushylarmen ótken kezdesude kóterildi.

Saylaualdy nauqan ayasyndaghy partiyalardyng qyzmeti

«Ádilet» partiyasynyng ókilderi men Qúryltay deputattyghyna ýmitkerleri Qyzylorda oblysy júrtshylyghymen kezdesu ótkizdi. Basqosugha energetika, auyl sharuashylyghy, kәsipkerlik, bilim beru, óner jәne mәdeniyet salalarynyng ókilderi qatysty.

JSDP ókilderi Aqmola jәne Qaraghandy oblystarynda saylaushylarmen kezdesti. Kókshetauda №19 orta mektepting pedagogikalyq újymymen ótken kezdesude bilim beru jýiesin damytu, múghalimderding enbek jaghdayy, mektepterdi kadrmen qamtamasyz etu, bilim salasy qyzmetkerlerin әleumettik qoldau jәne bilim beru infraqúrylymyn jetildiru mәselesi talqylandy.

«Baytaq» partiyasynyng ókilderi Jambyl, Aqtóbe jәne Manghystau oblysynda, sonday-aq Almaty qalasynda birqatar is-shara ótkizdi. Túrghyndarmen, jastarmen jәne enbek újymdarymen kezdesude ekologiya, qaldyqtardy basqaru, aua sapasy, tabighy resurstardy paydalanu, kommunaldyq infraqúrylymdy damytu, eldi mekenderdi abattandyru jәne qalanyng jay-kýii sóz boldy. Kezdesulerding birinde saylaualdy nauqandy ótkizu, halyqaralyq bayqau jәne saylau prosesin úiymdastyru mәselesi de talqylandy.

Qazaqstannyng Halyq partiyasynyng ókilderi Atyrau oblysyndaghy Karabatan Utility Solutions LLC, Úlytau oblysyndaghy «Maral Núr» JShS, Týrkistandaghy Southern Light Transit institutynyng enbek újymdarymen, sonday-aq «Jansaya» әleumettik ortalyghynyng qyzmetkerlerimen kezdesti. Kezdesu barysynda әleumettik-ekonomikalyq damu, júmyspen qamtu, halyqty әleumettik qoldau, bilim beru, densaulyq saqtau, әleumettik sala, túrghyn ýy sayasaty, enbek jaghdayy jәne ónirlik damu mәselesi kóterildi.

Pavlodarda kәsipodaq belsendilerimen ótken kezdesude Qúryltay deputattyghyna ýmitker Evgeniy Mironov JSDP-nyng kәsipodaqtardyng enbek qúqyqtaryn qorghaudaghy róline qatysty bastamasyna syn aitty. Onyng pikirinshe, enbek dauy kelissózder, sot talqylauy jәne enbek tóreligi arqyly sheshilui tiyis.

«Auyl» partiyasynyng ókilderi «Esil Su» filialynyng újymymen kezdesip, sumen jabdyqtau, injenerlik infraqúrylymdy janghyrtu, su resurstaryn paydalanu jәne kommunaldyq salany damytu mәselesin talqylady.

«Aq jol» demokratiyalyq partiyasynyng ókilderi Jezqazghan qalasynda, sonday-aq Úlytau, Manghystau, Týrkistan jәne Qaraghandy oblysynda saylaushylarmen kezdesti. Sonymen qatar Enbekshiqazaq kópsalaly audandyq auruhanasynyng medisina qyzmetkerlerimen jeke kezdesu ótti.

Partiya ókili Bek-Múhamed Jaukebaev Respublica partiyasynyng baghdarlamasy men kandidattar tizimine qatysty syn pikir bildirip, onyng salyq sayasaty men shaghyn jәne orta biznesti qoldau jónindegi ústanymy jetkilikti dengeyde naqtylanbaghanyn aitty. Búghan deyin «Aq jol» partiyasy da Salyq kodeksining kәsipkerlikke qolaysyz dep sanaytyn jekelegen normalaryna qatysty óz synyn bildirgen bolatyn.

Respublica partiyasynyng ókilderi Jambyl oblysyndaghy «Zapchasti» AQ, Taraz metallurgiya zauyty jәne «Aleli Agro» JShS qyzmetkerlerimen kezdesti. Kezdesude mindetti әleumettik medisinalyq saqtandyru, zeynetaqymen qamsyzdandyru, ónerkәsipti damytu, otandyq óndirushilerdi qoldau, elektr energiyasynyng tarifteri, temirjol logistikasy, ónim ótkizu, eksport, importty almastyru jәne salyq sayasaty mәselesi qaraldy.

Sonymen qatar Tarazda partiya ókilderining qatysuymen forum ótip, onda ónirlik damu, әleumettik infraqúrylym, turizm, inkluziya jәne Shaqpaq-Baba asuynda tonneli salu mәseleleri talqylandy.

Teledebat: bilim, enbek jәne damu mәseleleri boyynsha partiyalardyng úsynysy

«Ádilet» partiyasynyng ókili Rauan Kenjehanúly OpenAI kompaniyasymen birlesken bastama ayasynda Qazaqstandaghy 160 myng múghalimning ChatGPT Edu bilim beru serviysine tegin qol jetkizgenin mәlimdedi. Onyng aituynsha, servis oqu josparyn, esepter men basqa da júmys materialdaryn әzirleuge, sonday-aq bilim beru salasyn basqarudaghy taldau júmystaryna paydalanyluy mýmkin.

Sonday-aq debat barysynda ol ghylym men ekonomikanyng ózara baylanysyna toqtalyp, joghary oqu oryndarynda tehnologiyalar transfertining tetikterin damytudyng manyzyn atap ótti. Onyng aituynsha, búl bastama ghylym men ekonomikanyng yqpaldastyghyn kýsheytuge baghyttalghan.

JSDP ókili Maqsút Nasibulov Qazaqstanda joghary bilimning qoljetimdiligi mәselesine toqtaldy. Onyng aituynsha, múnday modeli birqatar damyghan elderde qoldanylady. Debat barysynda moderator úsynghan bastamada ony iske asyrudyng merzimi, qúny jәne naqty tetikteri kórsetilmegenine nazar audardy. Sonday-aq Maqsút Nasibulov joghary bilimning qoljetimdiligine qatysty partiyanyng ústanymyn tanystyrdy.

Búdan bólek, ol mekteptegi bilim sapasy mәselesin kóterip, bilimdi baghalau tәsilderin jetildiruding jәne joghary synyp oqushylary ýshin beyindik oqytu mýmkindikterin keneytuding manyzyn atap ótti.

«Baytaq» Qazaqstan jasyldar partiyasynyng ókili Aslan Bayzahanov әleumettik jeliler arqyly týsken kórermen saualyna jauap bere otyryp, ekologiyalyq ýderisterdi zertteude, qorshaghan ortanyng jay-kýiin baghalauda jәne ekologiyalyq derekterdi taldauda matematikalyq taldau men esepteulerding qoldanyluy turaly aitty.

«Auyl» partiyasynyng ókili Shahmardan Baymanov auyldy jerlerge jas mamandardy tartugha qatysty úsynysyn jariyalady. Onyng aituynsha, bastama auyldyq grantpen bilim alghan týlekterdi ózderin oqugha jibergen eldi mekenderge júmysqa ornalastyrudy kózdeydi. Sonymen qatar ol qoldanystaghy baghdarlamalar ayasynda jas mamandargha kóterme jәrdemaqy men jenildetilgen túrghyn ýy nesiyeleri beriletinin atap ótti.

«Aq jol» partiyasynyng ókili Dulat Tәstekey Qúryltay júmysy men bilim beru salasyna qatysty úsynystaryn tanystyrdy. Ol sózinde budjet qarajatynyng júmsaluyna parlamenttik baqylaudy kýsheytu, pedagogterding enbekaqysyn arttyru jәne ghylymi-innovasiyalyq jobalardy qoldau mәselelerine toqtalyp, búl baghyttyng bilim men ghylymdy damytudaghy manyzyn atap ótti.

Respublica partiyasynyng ókili Meyramgýl Mәdәli jasandy intellektining damuyna baylanysty Mamandyqtar atlasyn túraqty týrde janartyp otyrudyng manyzyn aitty. Onyng sózinshe, búl ózgerister 562 mamandyqqa әser etui mýmkin, al olardyng bir bóligi uaqyt óte kele súranystan shyghuy yqtimal.

Úsynylghan bastamalardyng qatarynda ekonomika qajettilikterin, júmys berushilerding súranysyn jәne týlekterdi júmyspen qamtu mýmkindikterin eskere otyryp, jasandy intellektke qatysty jana baghyttardy engizu mәselesi de kóterildi.

Sonday-aq debat barysynda partiya ókilderi ónirlerdegi bilim beru jýiesin damytu, auyl múghalimderin qoldau, mektep pen balabaqsha qúrylysyna investisiya tartu, IT baghytyn, jasandy intellektini jәne ghylymnyng óndirispen baylanysyn damytu jónindegi úsynystaryn aitty.

Abai.kz