Kenestik dәuirden qalghan bir mәtel bar edi: «Ayta-ayta «Altaydy», Jamal apay qartaydy» degen. Sol siyaqty sóileushiler sany artqanymen KSRO-lyq kertartpalyq kejegemizden tartyp, qazaq tilining basym til bolmauy jәne onyng basym boluyn aita-ayta sharshaushylyq beleng alghany jasyryn emes.

Bar mәsele besinshi donghalaqtay bolghan soltýstik kórshimizding tilining óz túghyrynan myzghymauy. Jәne ony myzghytugha degen biylikting tizginin ústaghandardyng sayasy saqtyghynyng yryq birmeui. Biraq, Qazaqtyng úzaq jyl әri ruhani, әri mәdeny elordasy bolghan Almaty kósheleri: Últtyq sәulet pen tildik biregeylikting ainasyna ainaldyratyn kez kelgen siyaqty.

Osy orayda bizding aitpaghymyz: kez kelgen әlemdik megapolisting ózindik keypi, tarihy tamyry jәne mәdeny kody bolady. Tokio, Parij nemese Ystambúl kóshelerine qadam basqanda, siz birden qay elde jýrgeninizdi olardyng kórneki aqparat pen kóshe ataularynan-aq sezinesiz. Osy túrghydan alghanda, Qazaqstannyng ruhany әri mәdeny ortalyghy — Almaty qalasynyng kóshe ataulary men baghyttauyshtaryn tek qazaq tilinde jazu — uaqyt talaby әri últtyq qajettilik bolyp tabylady.

Birinshiden, kóshe atauy — jay ghana mekenjaydy kórsetetin tehnikalyq belgi emes. Ol — memlekettik tilding mәrtebesin aishyqtaytyn iydeologiyalyq qúral bolyp sanalady. Megapolis ortalyghynda túrghan taqtashalardyng memlekettik tilde tolyq әri sauatty oryndaluy túrghyndar men qala meymandarynyng sanasynda qazaq tiline degen qúrmetti arttyrady. Qos tilde nemese ózge tilde jazylghan aqparattyng basym boluy qalanyng ózindik koloriytin kómeskilep, onyng tarihy bolmysyna kólenke týsiredi.

Ekinshiden, kórneki aqparatty birtútas qazaq tiline kóshiru — tildik ortany tabighy týrde qalyptastyrudyng tóte joly ekenin este ústaghnanymyz da jón. Kýndelikti túrmysta, kóshede, qoghamdyq kólikte qazaqsha jazulardy kórip ósken úrpaqtyng ana tiline degen miyletshildigi joghary bolady. Búl rette latyn grafikasyn nemese tolyqtay qazaq әlipbiyin qoldanu qala interierin zamanauy dizayngha sәikestendiruge de mýmkindik beredi.

Toqsan auyz sózding tobyqtay týiini, Almatynyng әrbir kóshesi — últtyq ruh pen tilding qorghany boluy tiyis. Kóshe jazularyn tek qazaq tilinde birizdendiru — ana tilimizding óz jerinde tolyqqandy qoja ekenin kórsetetin basty qadam ekenin búqara da, biylik te sezinuge tiyis.

Abai.kz