Memleket basshysy «Kitap oqityn últ» baghdarlamasyn jariyalaghaly beri búl taqyryp kýn tәrtibinen týspey keledi. Osy orayda biraz kitapty «kemirgen» adam retinde kitap oqudyng paydasy turaly birer sóz aitqym keledi.

1. Sózdik qorynyzdy modaytady. Kóp oqu adamnyng jana sózder men tildik qúrylymdardy tabighy týrde mengeruine kómektesedi. Búl oidy naqty әri sauatty jetkizuge әser etui mýmkin.
2. Oylau qabiletinizdi damytady. Ásirese ghylymi, tarihi, filosofiyalyq jәne kórkem әdebiyet sebep-saldardy týsinuge, salystyrugha, taldaugha ýiretedi.
3. Zeyin men shydamdylyqty jattyqtyrady. Úzaq mәtindi oqu qysqa әri jyldam kontentke qaraghanda nazardy bir nәrsege úzaq uaqyt shoghyrlandyrudy talap etedi.
4. Qiyal men shygharmashylyqtyng damuyna yqpal etedi. Kórkem shygharmadaghy keyipkerlerdi, oqighalardy jәne әlemdi adamnyng ózi elestetedi.
5. Basqa adamdardy týsinuge kómektesedi. Ádeby shygharmalar әrtýrli adamnyng sezimin, ómir jaghdayyn jәne kózqarasyn týsinuge mýmkindik beredi.
6. Bilimdi terendetedi. Kitap belgili bir taqyrypty әleumettik jelidegi qysqa aqparatqa qaraghanda jýieli týrde týsindire alady.
7. Aqparatty syny qabyldaugha kómektesui mýmkin. Birneshe avtordyng pikirin oqyghan adam bir mәselening әrtýrli týsindirmelerin salystyrugha daghdylanady.

Al kerisinshe mýlde kitap oqymau mindetti týrde ziyan deu dúrys emes, әriyne. Adam kitap oqymay da kóp nәrse ýirene alady.

Degenmen, eger adam jalpy úzaq mәtinderdi, tereng aqparatty jәne jýieli bilimdi tútynudan qashsa, belgili bir tәuekelder payda boluy mýmkin. Mysaly:

1. Sózdik qory men jazbasha tilining damuy bayauyraq boluy;
2. Kýrdeli mәtindi úzaq uaqyt oqugha jәne nazar audarugha qinaluy;
3. Belgili bir taqyryp boyynsha shekteuli bilim;
4. Bir ghana derekkózding pikirine tәueldi boluy;
5. Kýrdeli iydeyalardy úzaq әri jýieli taldaugha qabiletsizdik.

Biraq búl qasiyetterding barlyghy kitap oqityndarda mindetti týrde bolady, oqymaytyndarda bolmaydy degen sóz emes.

Al kitap oqityndar men oqymaytyndardyng eng manyzdy aiyrmashylyghy mynada.

Kitaptyng ózi emes, adamnyng qanday aqparatty jәne qalay tútynatyny manyzdy. Mysaly, kýnine birneshe saghat sapasyz kontent kórip, eshteneni tereng zerttemeytin adam kitapty qolyna alghanymen kóp payda tappauy mýmkin. Al kitapty az oqysa da, ghylymy maqalalar, dәrister, sapaly kurstar arqyly ýnemi bilimin tolyqtyratyn adam intellektualdyq túrghydan jaqsy damuy mýmkin.

Sondyqtan kitap oqudyng eng ýlken artyqshylyghy — adamgha dayyn aqparat berude ghana emes, úzaq uaqyt boyy oilanugha, elestetuge, salystyrugha jәne bir mәseleni tereng týsinuge mýmkindik beruinde. Al kitap oqymaudyng yqtimal ziyany — kitaptyng ózin oqymau emes, tereng әri sapaly aqparatpen júmys isteu әdetining qalyptaspauynda.

Sonynda aitarym, qanday kitap oqyghynyz kelse de, talghammen oqudy ýireniniz. Sebebi talghammen oqyghan kitap sizge әueli payda әkelse, ekinshi stresten qútqarady.

Erjan Jaubay

Abai.kz