Múnay: Japoniya Tayau Shyghysqa tәueldilikti azaytady...
Japoniya Tayau Shyghysqa tәueldilikti azaytady: Eldegi MÓZ-der basqa aimaqtardyng múnayyn qabyldaugha kóshude...
Japoniya ýkimeti últtyq energetikalyq qauipsizdikti nyghaytu maqsatynda otandyq múnay óndeu zauyttaryn (MÓZ) qayta jabdyqtaugha shúghyl týrde qarjylay qoldau kórsetetinin habarlady. Negizgi maqsat — múnay óndeu óndirisin Tayau Shyghystan tys aimaqtardan jetkiziletin shiykizat týrlerin qabyldaugha beyimdeu.
Kyodo agenttigining taratqan mәlimetine sýiensek, japon biyligi osy baghyttaghy qayta janghyrtu júmystaryna bastapqy kezende 95 million dollar (shamamen 41,9 milliard tenge) bóludi josparlap otyr. Sala mamandarynyng aituynsha, keyinnen búl qarjylandyru kólemi odan әri úlghayy mýmkin.
Qazirgi tanda Japoniyada 19 múnay óndeu zauyty júmys isteydi. Alayda olardyng basym bóligi tehnikalyq túrghydan tek Tayau Shyghys múnayyn óndeuge ynghaylastyrylghan. Osyghan deyin kýnshyghys eli tútynatyn múnay importynyng 90%-gha juyghy dәl osy aimaqqa tiyesili bolyp kelgen edi.
Ártýrli ken oryndarynan shyghatyn shiyki múnaydyng qúramyndaghy kýkirt mólsheri men tútqyrlyghy birdey emes. Soghan baylanysty basqa aimaqtardyng shiykizatyn óndeu ýshin zauyttardaghy óndiristik jabdyqtardy tereng tehnologiyalyq janghyrtu talap etiledi.
Energetikalyq logistikadaghy betbúrysqa geosayasy jaghdaylar, әsirese Ormuz búghazynyng jabyluy týrtki boldy. Atalghan teniz jolynyng búghattaluy japondyq energetikalyq kompaniyalardy balamaly baghyttardy jedel izdestiruge mәjbýr etti.
Býginde Japoniya shiykizatty Soltýstik Amerika men Ontýstik Sudan siyaqty balamaly ónirlerden tasymaldaugha basymdyq bere bastady. Naryqty әrtýrli kózder arqyly diyversifikasiyalaudyng arqasynda Japoniya múnay importyndaghy Tayau Shyghystyng ýlesin búrynghy 90%-dan 62%-gha deyin tómendete aldy.
Osy aptada Saud Arabiyasy «Shyghys — Batys» múnay qúbyrynyng júmysyn qayta jandandyrghanyn mәlimdedi. Búl Tayau Shyghystaghy shiykizat tasymalyn ishinara qalpyna keltiruge mýmkindik bergenimen, Tokionyng energetikalyq tәuelsizdikti qamtamasyz etuge baghyttalghan strategiyalyq josparyn ózgertpeydi. Toqausyz jetkizilimderdi saqtau ýshin Japoniya infraqúrylymdy qayta qúru júmystaryn ýzdiksiz jalghastyra bermek.
Abai.kz