Eki elge de ortaq ústanym - beybitshilik!
Qazaqstan preziydenti Qasym-Jomart Toqaev Germaniyagha resmy saparmen baryp, German preziydenti, German kansleri jәne biznes qauymdastyqpen jeke-jeke jolyqty. Astana men Berlin arasyndaghy ekonomikalyq baylanystardy terendetudi kózdegen búl sapardyng ayasynda birqatar manyzdy kelisimderge qol qoyyldy.
Qazaqstan preziydenti Ukrainadaghy soghys taqyrybyna da toqtalyp, Qazaqstannyng resmy ústanymyn jetkizdi. Reseymen elaralyq qarym-qatynastar jayyn sóz etip, taraptardy «soghysty uaqytsha toqtatyp, kelissózderdi bastaugha shaqyrdy».
Endi osylardy ret-retimen bayandayyq...

Suret: Aqorda saytynan alyndy.
GERMANIYaNYNG BIZNES TÁJIRBIYESI HÁM ORTALYQ AZIYaNYNG ÁLEUETI
Keshe, 29 qykýiekte preziydent Toqaev Germaniyanyng biznes ókilderimen jolyqty. Búl kezdesude Toqaev Germaniya qarjysyn, tәjiriybesi men tәuekeldi basqaru tetikterin Qazaqstannyng resursymen jәne kólik salasyndaghy mýmkindikterimen úshtastyru mәselesin talqylady.
Ortalyq Aziya – qazirgi jahandyq qaqtyghystar dәuirinde Shyghys pen Batysty jalghaushy manyzdy logistikalyq-transporttyq torabqa ainaldy desek, sol geografiyalyq aimaqtyng basty oiynshysy – әlbette Qazaqstan.
– Halqymyz Germaniyagha airyqsha qúrmetpen qaraytynyn, abyroy-bedeli joghary memleket dep biletinin atap aitqym keledi. Bank sektoryndaghy temirdey tәrtipke, injenerlik sheshimderding joghary sapasyna, shaghyn jәne orta biznesting ornyqtylyghyna (Mittelstand) tәntimiz. Ekonomikamyzdy janghyrtu men tehnologiyalyq túrghydan transformasiyalau ýderisinde dәl osy erekshelikterdi ýlgi tútamyz. GFR – Europadaghy basty seriktesterimizding biri. Elimizding eng iri sauda-investisiyalyq seriktesi – Europalyq odaqpen yqpaldastyqta qazaq-german yntymaqtastyghynyng manyzy zor. Biz ýlken joldy enserdik. Áytse de ekonomikalyq baylanysymyzdyng әleueti múnymen týgesilmeydi. Qazaqstan ony jana sapaly dengeyge kóteruge dayyn, – dedi Memleket basshysy.
Rasynda, Qazaqstan men Germaniyanyng ózara alys-berisi jaman emes. Dese de, onyng arttyrudyng әleueti de joghary. Sol sebepten de, preziydent Toqaev osy joly «Qazaq-german investisiya-qarjy platformasyn qúrudy» úsyndy.
Preziydentting aituynsha, asa manyzdy materialdar salasyndaghy yqpaldastyqqa erekshe mәn bergen jón. Qazaqstan Germaniyanyng «Shiykizatpen qamtamasyz etu qorymen» yntymaqtastyqty jolgha qoiygha mýddeli. Sonday-aq UFK kepildigin beretin sharttargha say jәne Germaniya ónerkәsibine qajetti shiykizat jetkizuge septigin tiygizetin jobalardy ilgeriletu de – elimiz ýshin manyzdy.
Búdan bólek, energetika jәne ónerkәsip sektoryn janghyrtu, sonyng ishinde janartylatyn quat kózderi men «jasyl» sutegi jobalaryn damytu asa ózekti. Europa investisiyalyq banki men Qazaqstan damu banki Germaniya kapitalynyng qatysuymen atalghan salalardyng bәrinde ózara tiyimdi yntymaqtastyq qúra alady.
QAZAQSTAN ORTALYQ AZIYaDAGhY ÓNIRLIK HABQA AYNALDY!
Talqylanghan taghy bir manyzdy taqyryp – sifrlyq innovasiya jәne jasandy intellekt salasyndaghy seriktestik.
Alatau City qalasy da Germaniyanyng biznes ókilderine investnysan retinde úsynyldy.
– Ortalyq Aziyadaghy alghashqy «aqyldy qala» әuel bastan sifrlyq dәuirding barlyq talaptaryn saqtay otyryp jobalandy. Ol nemis kapitaly men Qazaqstannyng investisiyalyq mýmkindikterin toghystyratyn kópir bola alady, – dedi Preziydent.
Búl kezdesuden song Qazaqstan preziydenti Germaniyanyng iri bizneskompaniyalarynyng basshylarymen jeke-jeke qabyldau ótkizdi. Ár kezdesude әrtýrli taqyryptar talqylandy. Sonyng ishinde, Transkaspiy halyqaralyq kólik baghytyn damytu, zamanauy ýlgidegi porttar salu, Aqtau portyndaghy mulitimodalidy hab qúrylysyna qatysu, temirjol sektoryn janghyrtu t.b. taqyryptar qamtyldy.

Suret: Aqorda saytynan alyndy.
TOQAEV: GERMANIYa PREZIYDENTI QAZAQSTANNYNG ADAL DOSY!
Onan song preziydent Toqaev Germaniya preziydenti Frank-Valiter Shtaynmayermen jolyqty. Keler jyly Qazaqstan men Germaniya arasyndaghy әriptestikting ornaghanyna 35 jyl. Búl az uaqyt emes.
Sanderekter ne deydi? Eki el arasyndaghy ekonomikalyq baylanystar qalay órbude? Qaranyz:
2025 jyly ekijaqty tauar ainalymy 4,5 milliard dollargha jetken. Qazaqstanda nemis kapitaly bar 1400-den astam kompaniya tirkelgen. 20 jyl ishinde Germaniyadan tartylghan investisiyanyng jalpy kólemi 8 milliard dollardy qúraghan. Býginde ortaq portfelide jalpy qúny 54 milliard dollardan asatyn 40 investisiyalyq bastama bar. Onyng ishinde 21 joba jýzege asqan.
Osy jolghy Toqaev-Shtaynmayer jolyghuynan song Qazaqstan men Germaniya «Birlesken deklarasiya» qabyldady. Toqaev Germaniya preziydentin «Altyn Qyran» ordenimen marapattady.
Qasym-Jomart Toqaev:
– Preziydent myrza, Sizdi Qazaqstannyng adal әri senimdi dosy, halyqaralyq dengeydegi kórnekti memleket qayratkeri retinde joghary baghalaymyz. Qazaqstan men Germaniya arasyndaghy dostyqty nyghaytugha, yntymaqtastyghymyzdy jandandyrugha qosqan qomaqty ýlesinizdi eskere otyryp, Sizge Qazaqstan Respublikasynyng eng joghary memlekettik nagradasy – «Altyn Qyran» ordenin tabystaymyn. Búl marapatty qazaq halqynyng airyqsha qúrmeti men shynayy rizashylyghynyng belgisi retinde qabyl alynyz, – dedi Memleket basshysy.
Frank-Valiter Shtaynmayer:
– Men ýshin Qazaqstan halqynyng orny erekshe. Elderimiz búdan da biyik tabystargha jetedi dep oilaymyn. Qazaqstangha saparymdy yqylaspen eske alamyn. Eki elding myzghymas dostyq baylanystary úzaq jyldargha úlasatynyna senimdimin, – dedi Germaniya Preziydenti.
Onan әri Qazaqstan men Germaniyanyng iri biznes forumy úiymdastyryldy. Oghan qos elding preziydentteri de qatysty.
– Qazaqstan Germaniyany uaqyt tezinen ótken senimdi strategiyalyq seriktes retinde qarastyrady. Biz Germaniyanyng ekonomikalyq jetistikterine jәne ónerkәsip mәdeniyetine zor qúrmetpen qaraymyz. Qansha buyn almassa da, «Made in Germany» brendi sapanyn, injenerlik kemeldiktin, dәldik pen jauapkershilikting simvoly bolyp keledi. Germaniyanyng ekonomikasy quatty elge ainaluyna onyng halyqaralyq korporasiyalary ghana emes, sonymen qatar orta biznes kәsiporyndary (Mittelstand), bilikti kadrlary, ghylymy әleueti men biregey óndiris mәdeniyeti ýles qosty, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Suret: Aqorda saytynan alyndy.
ShTAYNMAYER: QAZAQSTAN – ORTALYQ AZIYaDAGhY BASTY SERIKTESIMIZ!
Preziydent Germaniya Qazaqstannyng Europalyq odaqpen qarym-qatynasynda airyqsha ról atqaratynyna nazar audardy. EO – Qazaqstannyng eng iri sauda jәne investisiyalyq seriktesi, al Germaniya – elimizding Europamen ekonomikalyq yqpaldastyghyn órge sýireytin qozghaushy kýsh ispettes.
Memleket basshysy asa manyzdy materialdar salasyndaghy yntymaqtastyqqa toqtaldy. Qazaqstanda Europalyq odaq strategiyalyq resurs retinde tanyghan 34 shiykizat týrining 21-i bar. Preziydentting pikirinshe, auyl sharuashylyghyndaghy seriktestikti keneytuge aitarlyqtay әleuet bar.
– Germaniyagha senimdi jәne bir baghytqa tәueldi bolmaytyn shiykizat jetkizu joldary qajet. Al Qazaqstan qosylghan qúny joghary ónim tizbegin qalyptastyru ýshin investisiya men ozyq tehnologiyagha mýddeli. Osyghan arqa sýiep, myqty strategiyalyq siynergiya jasaugha bolady. Geologiyalyq barlaudan jәne ken óndiruden bastap ony óndeu jәne Qazaqstanda joghary tehnologiyalyq materialdar shygharu satylaryn tolyq qamtityn iri jobalardy aiqyndau yntymaqtastyqtyng kelesi kezeni bolugha tiyis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Forumda sóz sóilegen Germaniya Preziydenti Frank-Valiter Shtaynmayer:
– Qazaqstan – Ortalyq Aziyadaghy basty sauda seriktesimiz. Oghan osy kezdesu qorytyndysy boyynsha qol qoyylatyn kelisimder dәlel. Federaldyq Preziydent retinde damyp kele jatqan ónirlik derjavalarmen, sonyng ishinde Qazaqstanmen qarym-qatynasty nyghaytugha úmtylamyn. Germaniya kapitalyn, tehnologiyasy men ónerkәsiptegi tәjiriybesin úsyna alady. Al Qazaqstanda tabighy resurstardyng mol qory, orasan zor ósim әleueti bar. Eng bastysy, búl el Europa pen Aziya arasynda strategiyalyq túrghydan útymdy ornalasqan, – dedi Frank-Valiter Shtaynmayer.

Suret: Aqorda saytynan alyndy.
TOQAEV PEN MERS KEZDESTI: QAZAQSTAN BEYBITShILIKTI JAQTAYDY!
Osydan song preziydent Qasym-Jomart Toqaev kansler Fridrih Merspen kelissóz jýrgizdi. Memleket basshysy ystyq yqylasy ýshin Germaniya Kanslerine rizashylyghyn bildirdi. Taraptar Qazaqstan men Germaniya arasyndaghy san qyrly yntymaqtastyqty nyghaytugha beyil ekenin rastady. Qasym-Jomart Toqaev pen Fridrih Mers BAQ ókilderine birlesken mәlimdeme jasady.
Qazaqstan preziydenti men Germaniya kansleri aimaqtyq jәne jahandyq dengeydegi ózekti mәseleler jóninde pikir almasqan.
– Biz kez kelgen shiyelenisti beybit jәne diplomatiyalyq jolmen sheshu qajet dep esepteymiz. Búl – eki elge de ortaq ústanym. Sonymen qatar biz «Ortalyq Aziya – Germaniya» formatyndaghy dialogti odan әri damytugha kelistik. Qazaqstan Germaniyamen úzaqmerzimdi, ózara tiyimdi jәne naqty nәtiyjege negizdelgen strategiyalyq seriktestikti kýsheyte týsuge niyetti, – dedi Memleket basshysy.
BAQ ókilderimen kzedesude Germaniyanyng «ARD» telearnasynyng tilshisi Demian fon Osten Toqaevtan Omby qalasynda aitqan «soghysty uaqytsha dogharu» turaly mәlimdemesine qatysty pikir bildirip, Reseydegi qazirgi ahualgha bagha berudi súrady.
– Býgin men Vladimir Putin Resey basshysy әri memleket qayratkeri retinde Ortalyq Aziya men Europagha, onyng ishinde Qazaqstangha, jalpy tútas әlemge ontayly sayasy túlgha ekenin anyq aittym. Búl Sizge tosyn bolsa da, turasy sol. Men ony óte jaqsy bilemin. Onyng boyynan tarihy qym-qighash alyp elding basshysyna tәn qasiyetterding bәri tabylady. El aldynda túrghan kýrdeli strategiyalyq maqsattardy ózinshe týsinedi.
Áriyne, Ukrainadaghy jaghday bәrimizdi alandatady. Men әuel bastan Qazaqstan Birikken Últtar Úiymy Jarghysynyng erejelerin qatang ústanatynyn aitqanmyn. Biz barlyq memleketting aumaqtyq tútastyghy qaghidatyn saqtaugha jәne qúrmetteuge ýndep kelemiz. Ukraina halqyna, onyng tarihyna, mәdeniyeti men dәstýrine, tiline zor qúrmetpen qaraytynymyzdy búrynnan aityp jýrmiz. Men soghysty dereu toqtatu turaly aitpadym. Qazirgi jaghdayda múnyng onay emes ekenin týsinemin. Mening menzegenim: Ukraina aumaghyndaghy әskery is-qimyldy uaqytsha dogharyp, diplomatiyalyq proseske kóshu nemese qanday da bir kelissóz bastau edi, – dedi Qazaqstan preziydenti.
Al osy kezdesuden song Memleket basshysy Germaniyanyng mandayaldy joghary oqu oryndary rektorlarymen jәne ghylymy institut jetekshilerimen kezdesti.
Býginde Qazaqstannyng 45 uniyversiyteti Germaniyadaghy 100-ge juyq seriktespen yntymaqtastyq ornatqan. 2 myngha juyq qazaqstandyq student Germaniyada bilim alady. Qazirgi kezde elimizde sheteldik uniyversiytetterding 30-dan astam filialy men seriktes ókildigi bar.
Preziydent Toqaevtyng Germaniyagha jasaghan resmy saparynyng birinshi kýni osylay ayaqtaldy...
Dayyndaghan – Núrgeldi Ábdighaniyúly
Abai.kz