قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانياعا رەسمي ساپارمەن بارىپ، گەرمان پرەزيدەنتى، گەرمان كانتسلەرى جانە بيزنەس قاۋىمداستىقپەن جەكە-جەكە جولىقتى. استانا مەن بەرلين اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋدى كوزدەگەن بۇل ساپاردىڭ اياسىندا بىرقاتار ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى ۋكرايناداعى سوعىس تاقىرىبىنا دا توقتالىپ، قازاقستاننىڭ رەسمي ۇستانىمىن جەتكىزدى. رەسەيمەن ەلارالىق قارىم-قاتىناستار جايىن ءسوز ەتىپ، تاراپتاردى «سوعىستى ۋاقىتشا توقتاتىپ، كەلىسسوزدەردى باستاۋعا شاقىردى».

ەندى وسىلاردى رەت-رەتىمەن باياندايىق...

سۋرەت: اقوردا سايتىنان الىندى.

گەرمانيانىڭ بيزنەس تاجىربيەسى ءھام ورتالىق ازيانىڭ الەۋەتى

كەشە، 29 قىكۇيەكتە پرەزيدەنت توقاەۆ گەرمانيانىڭ بيزنەس وكىلدەرىمەن جولىقتى. بۇل كەزدەسۋدە توقاەۆ گەرمانيا قارجىسىن، تاجىريبەسى مەن تاۋەكەلدى باسقارۋ تەتىكتەرىن قازاقستاننىڭ رەسۋرسىمەن جانە كولىك سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەرىمەن ۇشتاستىرۋ ماسەلەسىن تالقىلادى.

ورتالىق ازيا – قازىرگى جاھاندىق قاقتىعىستار داۋىرىندە شىعىس پەن باتىستى جالعاۋشى ماڭىزدى لوگيستيكالىق-ترانسپورتتىق تورابقا اينالدى دەسەك، سول گەوگرافيالىق ايماقتىڭ باستى ويىنشىسى – البەتتە قازاقستان.

– حالقىمىز گەرمانياعا ايرىقشا قۇرمەتپەن قارايتىنىن، ابىروي-بەدەلى جوعارى مەملەكەت دەپ بىلەتىنىن اتاپ ايتقىم كەلەدى. بانك سەكتورىنداعى تەمىردەي تارتىپكە، ينجەنەرلىك شەشىمدەردىڭ جوعارى ساپاسىنا، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ورنىقتىلىعىنا (Mittelstand) ءتانتىمىز. ەكونوميكامىزدى جاڭعىرتۋ مەن تەحنولوگيالىق تۇرعىدان ترانسفورماتسيالاۋ ۇدەرىسىندە ءدال وسى ەرەكشەلىكتەردى ۇلگى تۇتامىز. گفر – ەۋروپاداعى باستى سەرىكتەستەرىمىزدىڭ ءبىرى. ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى – ەۋروپالىق وداقپەن ىقپالداستىقتا قازاق-گەرمان ىنتىماقتاستىعىنىڭ ماڭىزى زور. ءبىز ۇلكەن جولدى ەڭسەردىك. ايتسە دە ەكونوميكالىق بايلانىسىمىزدىڭ الەۋەتى مۇنىمەن تۇگەسىلمەيدى. قازاقستان ونى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋگە دايىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

راسىندا، قازاقستان مەن گەرمانيانىڭ ءوزارا الىس-بەرىسى جامان ەمەس. دەسە دە، ونىڭ ارتتىرۋدىڭ الەۋەتى دە جوعارى. سول سەبەپتەن دە، پرەزيدەنت توقاەۆ وسى جولى «قازاق-گەرمان ينۆەستيتسيا-قارجى پلاتفورماسىن قۇرۋدى» ۇسىندى.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، اسا ماڭىزدى ماتەريالدار سالاسىنداعى ىقپالداستىققا ەرەكشە ءمان بەرگەن ءجون. قازاقستان گەرمانيانىڭ «شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ قورىمەن» ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويۋعا مۇددەلى. سونداي-اق UFK كەپىلدىگىن بەرەتىن شارتتارعا ساي جانە گەرمانيا ونەركاسىبىنە قاجەتتى شيكىزات جەتكىزۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن جوبالاردى ىلگەرىلەتۋ دە – ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى.

بۇدان بولەك، ەنەرگەتيكا جانە ونەركاسىپ سەكتورىن جاڭعىرتۋ، سونىڭ ىشىندە جاڭارتىلاتىن قۋات كوزدەرى مەن «جاسىل» سۋتەگى جوبالارىن دامىتۋ اسا وزەكتى. ەۋروپا ينۆەستيتسيالىق بانكى مەن قازاقستان دامۋ بانكى گەرمانيا كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن اتالعان سالالاردىڭ بارىندە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق قۇرا الادى.

قازاقستان ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك حابقا اينالدى!

تالقىلانعان تاعى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىپ – تسيفرلىق يننوۆاتسيا جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى سەرىكتەستىك.

Alatau City قالاسى دا گەرمانيانىڭ بيزنەس وكىلدەرىنە ينۆەستنىسان رەتىندە ۇسىنىلدى.

– ورتالىق ازياداعى العاشقى «اقىلدى قالا» اۋەل باستان تسيفرلىق ءداۋىردىڭ بارلىق تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ جوبالاندى. ول نەمىس كاپيتالى مەن قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرىن توعىستىراتىن كوپىر بولا الادى، – دەدى پرەزيدەنت.

بۇل كەزدەسۋدەن سوڭ قازاقستان پرەزيدەنتى گەرمانيانىڭ ءىرى بيزنەسكومپانيالارىنىڭ باسشىلارىمەن جەكە-جەكە قابىلداۋ وتكىزدى. ءار كەزدەسۋدە ءارتۇرلى تاقىرىپتار تالقىلاندى. سونىڭ ىشىندە، ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن دامىتۋ، زاماناۋي ۇلگىدەگى پورتتار سالۋ، اقتاۋ پورتىنداعى مۋلتيمودالدى حاب قۇرىلىسىنا قاتىسۋ، تەمىرجول سەكتورىن جاڭعىرتۋ ت.ب. تاقىرىپتار قامتىلدى.

سۋرەت: اقوردا سايتىنان الىندى.

توقاەۆ: گەرمانيا پرەزيدەنتى قازاقستاننىڭ ادال دوسى!

ونان سوڭ پرەزيدەنت توقاەۆ گەرمانيا پرەزيدەنتى فرانك-ۆالتەر شتاينمايەرمەن جولىقتى. كەلەر جىلى قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى ارىپتەستىكتىڭ ورناعانىنا 35 جىل. بۇل از ۋاقىت ەمەس.

ساندەرەكتەر نە دەيدى؟ ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستار قالاي وربۋدە؟ قاراڭىز:

2025 جىلى ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى 4,5 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. قازاقستاندا نەمىس كاپيتالى بار 1400-دەن استام كومپانيا تىركەلگەن. 20 جىل ىشىندە گەرمانيادان تارتىلعان ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى 8 ميلليارد دوللاردى قۇراعان. بۇگىندە ورتاق پورتفەلدە جالپى قۇنى 54 ميلليارد دوللاردان اساتىن 40 ينۆەستيتسيالىق باستاما بار. ونىڭ ىشىندە 21 جوبا جۇزەگە اسقان.

وسى جولعى توقاەۆ-شتاينمايەر جولىعۋىنان سوڭ قازاقستان مەن گەرمانيا «بىرلەسكەن دەكلاراتسيا» قابىلدادى. توقاەۆ گەرمانيا پرەزيدەنتىن «التىن قىران» وردەنىمەن ماراپاتتادى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ:

– پرەزيدەنت مىرزا، ءسىزدى قازاقستاننىڭ ادال ءارى سەنىمدى دوسى، حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى رەتىندە جوعارى باعالايمىز. قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋعا، ىنتىماقتاستىعىمىزدى جانداندىرۋعا قوسقان قوماقتى ۇلەسىڭىزدى ەسكەرە وتىرىپ، سىزگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ جوعارى مەملەكەتتىك ناگراداسى – «التىن قىران» وردەنىن تابىستايمىن. بۇل ماراپاتتى قازاق حالقىنىڭ ايرىقشا قۇرمەتى مەن شىنايى ريزاشىلىعىنىڭ بەلگىسى رەتىندە قابىل الىڭىز، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر:

– مەن ءۇشىن قازاقستان حالقىنىڭ ورنى ەرەكشە. ەلدەرىمىز بۇدان دا بيىك تابىستارعا جەتەدى دەپ ويلايمىن. قازاقستانعا ساپارىمدى ىقىلاسپەن ەسكە الامىن. ەكى ەلدىڭ مىزعىماس دوستىق بايلانىستارى ۇزاق جىلدارعا ۇلاساتىنىنا سەنىمدىمىن، – دەدى گەرمانيا پرەزيدەنتى.

ونان ءارى قازاقستان مەن گەرمانيانىڭ ءىرى بيزنەس فورۋمى ۇيىمداستىرىلدى. وعان قوس ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرى دە قاتىستى.

– قازاقستان گەرمانيانى ۋاقىت تەزىنەن وتكەن سەنىمدى ستراتەگيالىق سەرىكتەس رەتىندە قاراستىرادى. ءبىز گەرمانيانىڭ ەكونوميكالىق جەتىستىكتەرىنە جانە ونەركاسىپ مادەنيەتىنە زور قۇرمەتپەن قارايمىز. قانشا بۋىن الماسسا دا، «Made in Germany» برەندى ساپانىڭ، ينجەنەرلىك كەمەلدىكتىڭ، دالدىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ سيمۆولى بولىپ كەلەدى. گەرمانيانىڭ ەكونوميكاسى قۋاتتى ەلگە اينالۋىنا ونىڭ حالىقارالىق كورپوراتسيالارى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ورتا بيزنەس كاسىپورىندارى (Mittelstand), بىلىكتى كادرلارى، عىلىمي الەۋەتى مەن بىرەگەي ءوندىرىس مادەنيەتى ۇلەس قوستى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سۋرەت: اقوردا سايتىنان الىندى.

شتاينمايەر: قازاقستان – ورتالىق ازياداعى باستى سەرىكتەسىمىز!

پرەزيدەنت گەرمانيا قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق وداقپەن قارىم-قاتىناسىندا ايرىقشا ءرول اتقاراتىنىنا نازار اۋداردى. ەو – قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى، ال گەرمانيا – ەلىمىزدىڭ ەۋروپامەن ەكونوميكالىق ىقپالداستىعىن ورگە سۇيرەيتىن قوزعاۋشى كۇش ىسپەتتەس.

مەملەكەت باسشىسى اسا ماڭىزدى ماتەريالدار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا توقتالدى. قازاقستاندا ەۋروپالىق وداق ستراتەگيالىق رەسۋرس رەتىندە تانىعان 34 شيكىزات ءتۇرىنىڭ 21-ءى بار. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋگە ايتارلىقتاي الەۋەت بار.

– گەرمانياعا سەنىمدى جانە ءبىر باعىتقا تاۋەلدى بولمايتىن شيكىزات جەتكىزۋ جولدارى قاجەت. ال قازاقستان قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم تىزبەگىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا مەن وزىق تەحنولوگياعا مۇددەلى. وسىعان ارقا سۇيەپ، مىقتى ستراتەگيالىق سينەرگيا جاساۋعا بولادى. گەولوگيالىق بارلاۋدان جانە كەن وندىرۋدەن باستاپ ونى وڭدەۋ جانە قازاقستاندا جوعارى تەحنولوگيالىق ماتەريالدار شىعارۋ ساتىلارىن تولىق قامتيتىن ءىرى جوبالاردى ايقىنداۋ ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەسى كەزەڭى بولۋعا ءتيىس، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

فورۋمدا ءسوز سويلەگەن گەرمانيا پرەزيدەنتى فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر:

– قازاقستان – ورتالىق ازياداعى باستى ساۋدا سەرىكتەسىمىز. وعان وسى كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا قول قويىلاتىن كەلىسىمدەر دالەل. فەدەرالدىق پرەزيدەنت رەتىندە دامىپ كەلە جاتقان وڭىرلىك دەرجاۆالارمەن، سونىڭ ىشىندە قازاقستانمەن قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا ۇمتىلامىن. گەرمانيا كاپيتالىن، تەحنولوگياسى مەن ونەركاسىپتەگى تاجىريبەسىن ۇسىنا الادى. ال قازاقستاندا تابيعي رەسۋرستاردىڭ مول قورى، وراسان زور ءوسىم الەۋەتى بار. ەڭ باستىسى، بۇل ەل ەۋروپا پەن ازيا اراسىندا ستراتەگيالىق تۇرعىدان ۇتىمدى ورنالاسقان، – دەدى فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر.

سۋرەت: اقوردا سايتىنان الىندى.

توقاەۆ پەن مەرتس كەزدەستى: قازاقستان بەيبىتشىلىكتى جاقتايدى!

وسىدان سوڭ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كانتسلەر فريدريح مەرتسپەن كەلىسسوز جۇرگىزدى. مەملەكەت باسشىسى ىستىق ىقىلاسى ءۇشىن گەرمانيا كانتسلەرىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. تاراپتار قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى سان قىرلى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بەيىل ەكەنىن راستادى. قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن فريدريح مەرتس باق وكىلدەرىنە بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى.

قازاقستان پرەزيدەنتى مەن گەرمانيا كانتسلەرى ايماقتىق جانە جاھاندىق دەڭگەيدەگى وزەكتى ماسەلەلەر جونىندە پىكىر الماسقان.

– ءبىز كەز كەلگەن شيەلەنىستى بەيبىت جانە ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل – ەكى ەلگە دە ورتاق ۇستانىم. سونىمەن قاتار ءبىز «ورتالىق ازيا – گەرمانيا» فورماتىنداعى ديالوگتى ودان ءارى دامىتۋعا كەلىستىك. قازاقستان گەرمانيامەن ۇزاقمەرزىمدى، ءوزارا ءتيىمدى جانە ناقتى ناتيجەگە نەگىزدەلگەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى كۇشەيتە تۇسۋگە نيەتتى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

باق وكىلدەرىمەن كزەدەسۋدە گەرمانيانىڭ «ARD» تەلەارناسىنىڭ ءتىلشىسى دەميان فون وستەن توقاەۆتان ومبى قالاسىندا ايتقان «سوعىستى ۋاقىتشا دوعارۋ» تۋرالى مالىمدەمەسىنە قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ، رەسەيدەگى قازىرگى احۋالعا باعا بەرۋدى سۇرادى.

– بۇگىن مەن ۆلاديمير پۋتين رەسەي باسشىسى ءارى مەملەكەت قايراتكەرى رەتىندە ورتالىق ازيا مەن ەۋروپاعا، ونىڭ ىشىندە قازاقستانعا، جالپى تۇتاس الەمگە وڭتايلى ساياسي تۇلعا ەكەنىن انىق ايتتىم. بۇل سىزگە توسىن بولسا دا، تۋراسى سول.  مەن ونى وتە جاقسى بىلەمىن. ونىڭ بويىنان تاريحى قىم-قيعاش الىپ ەلدىڭ باسشىسىنا ءتان قاسيەتتەردىڭ ءبارى تابىلادى. ەل الدىندا تۇرعان كۇردەلى ستراتەگيالىق ماقساتتاردى وزىنشە تۇسىنەدى.

ارينە، ۋكرايناداعى جاعداي ءبارىمىزدى الاڭداتادى. مەن اۋەل باستان قازاقستان بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جارعىسىنىڭ ەرەجەلەرىن قاتاڭ ۇستاناتىنىن ايتقانمىن. ءبىز بارلىق مەملەكەتتىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى قاعيداتىن ساقتاۋعا جانە قۇرمەتتەۋگە ۇندەپ كەلەمىز. ۋكراينا حالقىنا، ونىڭ تاريحىنا، مادەنيەتى مەن داستۇرىنە، تىلىنە زور قۇرمەتپەن قارايتىنىمىزدى بۇرىننان ايتىپ ءجۇرمىز. مەن سوعىستى دەرەۋ توقتاتۋ تۋرالى ايتپادىم. قازىرگى جاعدايدا مۇنىڭ وڭاي ەمەس ەكەنىن تۇسىنەمىن. مەنىڭ مەڭزەگەنىم: ۋكراينا اۋماعىنداعى اسكەري ءىس-قيمىلدى ۋاقىتشا دوعارىپ، ديپلوماتيالىق پروتسەسكە كوشۋ نەمەسە قانداي دا ءبىر كەلىسسوز باستاۋ ەدى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

ال وسى كەزدەسۋدەن سوڭ مەملەكەت باسشىسى گەرمانيانىڭ ماڭدايالدى جوعارى وقۋ ورىندارى  رەكتورلارىمەن جانە عىلىمي ينستيتۋت جەتەكشىلەرىمەن كەزدەستى.

بۇگىندە قازاقستاننىڭ 45 ۋنيۆەرسيتەتى گەرمانياداعى 100-گە جۋىق سەرىكتەسپەن ىنتىماقتاستىق ورناتقان. 2 مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق ستۋدەنت گەرمانيادا ءبىلىم الادى. قازىرگى كەزدە ەلىمىزدە شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ 30-دان استام فيليالى مەن سەرىكتەس وكىلدىگى  بار.

پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ گەرمانياعا جاساعان رەسمي ساپارىنىڭ ءبىرىنشى كۇنى وسىلاي اياقتالدى...

دايىنداعان – نۇرگەلدى ابدىعانيۇلى

Abai.kz