Qúryltay Tóraghasy Aybek Dәdebay bastaghan delegasiya Qyrghyz Respublikasynyng astanasynda ótken Týrki memleketterining Parlamenttik Assambleyasynyng XV plenarlyq otyrysyna qatysty.

Qazaqstandyq deputattardyng Bishkektegi júmysy birqatar resmy kezdesuden bastaldy.

Suret: Qúryltaydyng baspasóz qyzmetinen alyndy.

Qyrghyzstan Preziydenti Sadyr Japarov Qúryltay Tóraghasyn TýrkPA-gha mýshe elder parlamentterining basshylarymen birge qabyldady. Aybek Dәdebay bauyrlas elding basshysyna Qazaqstan Preziydenti Qasym-Jomart Toqaevtyng ystyq yqylasy men izgi tilegin jetkizdi. Kezdesude býginde týrki memleketteri arasyndaghy qarym-qatynas strategiyalyq dengeyge kóterilip, jan-jaqty damyp kele jatqany atap ótildi. Búl – elder kóshbasshylary arasyndaghy jemisti ózara is-qimyldyng tikeley nәtiyjesi.

Negizgi otyrys qarsanynda Jogorku Kenesh Tóraghasy Marlen Mamataliyevpen mazmúndy kezdesu ótti. Aybek Dәdebay qyrghyz әriptesterine qonaqjaylyq tanytqany ýshin alghys aityp, Qyrghyzstan Parlamentimen ekijaqty qarym-qatynasty Parlamentaralyq yntymaqtastyq jónindegi kenes, dostyq toby jәne salalyq komiytetter ayasynda barlyq dengeyde odan әri damytu Qúryltay ýshin airyqsha manyzdy ekenin atap ótti.

Suret: Qúryltaydyng baspasóz qyzmetinen alyndy.

TýrkPA-nyng XV plenarlyq otyrysy «Jasandy intellekt jәne tehnologiyalyq progress dәuirindegi týrki әlemining parlamentaralyq yntymaqtastyghy» taqyrybyna arnaldy.

Qúryltay Tóraghasy óz sózinde búl talqylau biyl Týrkistanda ótken Týrki memleketteri úiymynyng beyresmy sammiytinde kóterilgen bastamalarmen ýndes ekenin atap ótti.

– Búl jasandy intellekt pen zamanauy tehnologiyalar mәselelerining týrki әlemining ortaq kýn tәrtibinde erekshe oryn alatynyn kórsetedi. Osyghan baylanysty Preziydentimiz Qasym-Jomart Kemelúly Toqaev týrki elderining IT-habtar jelisin jәne Astanadaghy Alem.AI bazasynda Jasandy intellekt ortalyghyn qúru bastamasynyng manyzdylyghyn atap ótti. Búl jobalar elderimizding tehnologiyalyq әleuetin biriktirip qana qoymay, ortaq sifrlyq ekojýie qalyptastyrugha mýmkindik beredi. Eng aldymen, múnday tetikter yntymaqtastyqty deklarativti dengeyden naqty praktikalyq nәtiyjelerge kóshirudi qamtamasyz etedi, – dedi Aybek Dәdebay.

Qúryltay Tóraghasy sonday-aq otyrysqa qatysushylardy Gabalada ótken Týrki memleketteri úiymynyng sammiytinde Qazaqstan tarapy úsynghan bastamalardy qoldaugha shaqyrdy. Atap aitqanda, logistikalyq әleuetti arttyrugha baghyttalghan jana tehnologiyalar men ortaq sifrlyq sheshimderdi ilgeriletu ýshin sifrlyq monitoring jәne sifrlyq innovasiyalar ortalyqtaryn ashu, sonday-aq Týrki memleketterining kiyberqauipsizdik jónindegi kenesin qúru bastamalary turaly sóz boldy.

Suret: Qúryltaydyng baspasóz qyzmetinen alyndy.

Aybek Dәdebay Qazaqstanda sifrlandyru el damuynyng strategiyalyq basym baghyttarynyng biri retinde aiqyndalghanyn, al 2026 jyldy Preziydent «Sifrlandyru jәne jasandy intellekt jyly» dep jariyalaghanyn atap ótti. Qúryltay Tóraghasy әriptesterimen Qazaqstannyng sifrlyq ortany zannamalyq qoldau salasyndaghy tәjiriybesimen bólisti. Atap aitqanda, jana Sifrlyq kodeks, «Jasandy intellekt turaly» zan, sonday-aq «Digital Qazaqstan» últtyq strategiyasy ayasynda zannamany odan әri jetildiru júmystary turaly aityp berdi.

Osyghan baylanysty Qazaqstan tarapy elimizding tәjiriybesi negizinde TýrkPA elderine arnalghan ýlgilik Sifrlyq kodeksti әzirleu bastamasyn kóterdi. Búl qújat týrki memleketteri arasynda sifrlyq qúqyq salasynyng ortaq tújyrymdamalyq, terminologiyalyq jәne әdisnamalyq negizin qalyptastyrugha yqpal etedi.

Suret: Qúryltaydyng baspasóz qyzmetinen alyndy.

Aybek Dәdebay Qazaqstanda sifrlandyru salasynda jýzege asyrylyp jatqan jobalargha da toqtaldy. Olardyng qatarynda zang shygharu júmysyn «e-Quryltai» platformasyna kóshiru, ónirdegi eng quatty eki superkompiuterdi iske qosu, «GovTech» infraqúrylymyn damytu, AI-Sana baghdarlamasy arqyly azamattardy oqytu, Astana Hub klasteri men Qazaq AI Research University bazasyndaghy bilim beru jobalary jәne basqa da bastamalar bar.

Otyrys barysynda Qúryltay deputattary Ámirbek Ospanbekov pen Satybaldy Búrshaqov bayandama jasady. Qatysushylar TýrkPA-gha mýshe memleketterde ónerkәsiptik menshik qúqyqtaryn qorghau, balalardy olardyng densaulyghy men damuyna ziyan keltiretin aqparattan qorghau, birlesken kәsiporyndar turaly jәne basqa da birqatar ýlgilik zandy qabyldady.

Suret: Qúryltaydyng baspasóz qyzmetinen alyndy.

TýrkPA-nyng XV plenarlyq otyrysynyng qorytyndysy boyynsha parlamentariyler Bishkek deklarasiyasyn qabyldady.

TýrkPA Kenesining otyrysynda Qazaqstan Parlamenttik Assambleyagha tóraghalyqty Qyrghyz Respublikasyna tapsyrdy. Aybek Dәdebay әriptesterine osy jauapty mindetti atqaruda tabys tilep, Qúryltay deputattary parlamentaralyq baylanystar men ortaq týrki birligin odan әri nyghaytugha bar kýsh-jigerin júmsaugha dayyn ekenin jetkizdi.

TýrkPA otyrysy ayasynda Qúryltay Tóraghasy Ázerbayjan Respublikasy Milly Mәjilisining Tóraghasy Sahiba Gafarovamen jәne Týrkiya Úly Últtyq Mәjilisining Tóraghasy Numan Kurtulmushpen kezdesti. Taraptar TýrkPA ayasynda da, ekijaqty formatta da parlamentaralyq yntymaqtastyqty odan әri terendetu mәseleleri boyynsha pikir almasty.

Sonymen qatar Qúryltay deputattary TýrkPA-nyng Jas parlamentariyler jәne Parlamentariy әielder toptarynyng júmysyna qatysty. Qúryltay deputaty, jas parlamentariyler tobynyng jetekshisi Didarbek Dildәbek jastardyng sayasy sheshimder qabyldau ýderisterine qatysuy turaly bayandama jasady. TýrkPA-nyng Parlamentariy әielder tobynyng jetekshisi Ayjan Temirbaeva «Áyelder jәne mәdeny diplomatiya: til men ortaq dәstýrler arqyly birlikti nyghaytu» taqyrybyndaghy sessiyada sóz sóiledi.

Abai.kz