Tramp Irangha qarsy jana operasiya bastauy mýmkin
AQSh Preziydenti Donalid Tramp Vashingtonnyng Iranmen aradaghy qarym-qatynasty ary qaray damytudyng eki núsqasyn qarastyryp jatqanyn mәlimdedi: kelisimge kelu nemese Tegerangha qarsy jana әri qatang sharalar qoldanu. Amerikandyq liyder óz әkimshiligining naqty qanday sheshim qabyldaytynyn naqtylaghan joq.
Tramp Iranmen qarym-qatynastyng yqtimal ssenariyleri turaly 25 qazanda Fox News telearnasyndaghy Sunday Morning Futures baghdarlamasyna bergen súhbatynda aityp berdi. AQSh Preziydenti diplomatiyalyq retteu men Tegerangha odan әri qysym jasau arasyndaghy songhy tandaudyng әli jasalmaghanyn bildirdi. «Mine, endi maghan sheshim qabyldau qajet: olarmen mәmile jasau kerek pe, әlde kózderin jong kerek pe?» — dedi Tramp.
Súhbat barysynda AQSh preziydenti, sonday-aq Qúrama Shtattardyng Ormuz búghazyn baqylauda ústap otyrghanyn algha tartty. Búl teniz baghyty әlemdik múnay saudasy ýshin strategiyalyq manyzgha iye, sondyqtan onyng tóniregindegi jaghday Vashington men Tegeran qarym-qatynasyndaghy basty mәselelerding biri bolyp qala beredi.
Tramp 2015 jyly Iranmen yadrolyq kelisimge kelgen ózining izbasary Barak Obamany taghy da syngha aldy. Sóz halyqaralyq sanksiyalardy jenildetu ornyna Irannyng yadrolyq baghdarlamasyn shekteudi qarastyrghan Birlesken jan-jaqty is-qimyl jospary turaly bolyp otyr. AQSh búl kelisimnen 2018 jyly, Tramptyng birinshi preziydenttik merzimi kezinde shyghyp ketken edi. Sodan beri Tegeranmen jana uaghdalastyqtar jasau mәselesi amerikandyq syrtqy sayasattyng eng ózekti baghyttarynyng biri bolyp keledi.
Búl mәlimdemeler Irangha qarsy jana әskery operasiyanyng ótu yqtimaldyghy talqylanyp jatqan tústa jasaldy. Júmada, 23 qazanda Tramp 2026 jyldyng aqpan aiynda bastau alghan AQSh pen Izrailiding birlesken әskery nauqanyn eske salyp, «Joyqyn ashu-yza» (Epic Fury) dep atalatyn taghy bir operasiyanyng jýrgizilui mýmkin ekenin menzegen bolatyn. Amerikandyq әkimshilik búl operasiyanyng ayaqtalghanyn mamyr aiynyng basynda jariyalaghan edi. Degenmen AQSh preziydentining songhy sózderi Vashingtonnyng jana kýsh qoldanu әreketterin de joqqa shygharmaytynyn aighaqtaydy.
Irannyng ózinde de Qúrama Shtattarmen kelissóz jýrgizu perspektivalaryna qatysty pikir bildirdi. Iran parlamentining Últtyq qauipsizdik jәne syrtqy sayasat jónindegi komissiyasynyng mýshesi Feda-Hoseyn Maleky belgili bir sharttar oryndalghan jaghdayda Tegeran dialogqa qayta oralu mýmkindigin qarastyrugha dayyn ekenin mәlimdedi. Irandyq deputattyng aituynsha, sonday sharttardyng biri — AQSh-tyng Islamabad memorandumyn oryndaugha qayta oraluy. Sonymen birge ol Vashington men Izraili tarapynan jana әreketter jasalghan jaghdayda Irannyng jauaby óte qatang bolatynyn eskertti.
Abai.kz