اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ۆاشينگتوننىڭ يرانمەن اراداعى قارىم-قاتىناستى ارى قاراي دامىتۋدىڭ ەكى نۇسقاسىن قاراستىرىپ جاتقانىن مالىمدەدى: كەلىسىمگە كەلۋ نەمەسە تەگەرانعا قارسى جاڭا ءارى قاتاڭ شارالار قولدانۋ. امەريكاندىق ليدەر ءوز اكىمشىلىگىنىڭ ناقتى قانداي شەشىم قابىلدايتىنىن ناقتىلاعان جوق.

ترامپ يرانمەن قارىم-قاتىناستىڭ ىقتيمال ستسەناريلەرى تۋرالى 25 قازاندا Fox News تەلەارناسىنداعى Sunday Morning Futures باعدارلاماسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ايتىپ بەردى. اقش پرەزيدەنتى ديپلوماتيالىق رەتتەۋ مەن تەگەرانعا ودان ءارى قىسىم جاساۋ اراسىنداعى سوڭعى تاڭداۋدىڭ ءالى جاسالماعانىن ءبىلدىردى. «مىنە، ەندى ماعان شەشىم قابىلداۋ قاجەت: ولارمەن مامىلە جاساۋ كەرەك پە، الدە كوزدەرىن جويۋ كەرەك پە؟» — دەدى ترامپ.

سۇحبات بارىسىندا اقش پرەزيدەنتى، سونداي-اق قۇراما شتاتتاردىڭ ورمۋز بۇعازىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرعانىن العا تارتتى. بۇل تەڭىز باعىتى الەمدىك مۇناي ساۋداسى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە، سوندىقتان ونىڭ توڭىرەگىندەگى جاعداي ۆاشينگتون مەن تەگەران قارىم-قاتىناسىنداعى باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.

ترامپ 2015 جىلى يرانمەن يادرولىق كەلىسىمگە كەلگەن ءوزىنىڭ ءىزباسارى باراك وبامانى تاعى دا سىنعا الدى. ءسوز حالىقارالىق سانكتسيالاردى جەڭىلدەتۋ ورنىنا يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن شەكتەۋدى قاراستىرعان بىرلەسكەن جان-جاقتى ءىس-قيمىل جوسپارى تۋرالى بولىپ وتىر. اقش بۇل كەلىسىمنەن 2018 جىلى، ترامپتىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىك مەرزىمى كەزىندە شىعىپ كەتكەن ەدى. سودان بەرى تەگەرانمەن جاڭا ۋاعدالاستىقتار جاساۋ ماسەلەسى امەريكاندىق سىرتقى ساياساتتىڭ ەڭ وزەكتى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى.

بۇل مالىمدەمەلەر يرانعا قارسى جاڭا اسكەري وپەراتسيانىڭ ءوتۋ ىقتيمالدىعى تالقىلانىپ جاتقان تۇستا جاسالدى. جۇمادا، 23 قازاندا ترامپ 2026 جىلدىڭ اقپان ايىندا باستاۋ العان اقش پەن ءيزرايلدىڭ بىرلەسكەن اسكەري ناۋقانىن ەسكە سالىپ، «جويقىن اشۋ-ىزا» (Epic Fury) دەپ اتالاتىن تاعى ءبىر وپەراتسيانىڭ جۇرگىزىلۋى مۇمكىن ەكەنىن مەڭزەگەن بولاتىن. امەريكاندىق اكىمشىلىك بۇل وپەراتسيانىڭ اياقتالعانىن مامىر ايىنىڭ باسىندا جاريالاعان ەدى. دەگەنمەن اقش پرەزيدەنتىنىڭ سوڭعى سوزدەرى ۆاشينگتوننىڭ جاڭا كۇش قولدانۋ ارەكەتتەرىن دە جوققا شىعارمايتىنىن ايعاقتايدى.

يراننىڭ وزىندە دە قۇراما شتاتتارمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋ پەرسپەكتيۆالارىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. يران پارلامەنتىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە سىرتقى ساياسات جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى فەدا-حوسەين مالەكي بەلگىلى ءبىر شارتتار ورىندالعان جاعدايدا تەگەران ديالوگقا قايتا ورالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى. يراندىق دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، سونداي شارتتاردىڭ ءبىرى — اقش-تىڭ يسلاماباد مەموراندۋمىن ورىنداۋعا قايتا ورالۋى. سونىمەن بىرگە ول ۆاشينگتون مەن يزرايل تاراپىنان جاڭا ارەكەتتەر جاسالعان جاعدايدا يراننىڭ جاۋابى وتە قاتاڭ بولاتىنىن ەسكەرتتى.

Abai.kz