Preziydent Joldauyn iske asyru: Medisina salasynda qanday ózgerister bar?
Memleket basshysynyng Joldauyn iske asyru: Qazaqstanda bes jylda 1 mynnan astam jana medisinalyq nysan ashylyp, kadr tapshylyghy 20,4%-gha qysqardy.
Qazaqstanda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng dәrigerlerding mәrtebesin arttyru, medisinalyq bilim beru sapasyn jaqsartu jәne densaulyq saqtau salasyna zamanauy tehnologiyalardy engizu jónindegi tapsyrmalary jýzege asyryluda. Ýkimet dәrigerlerdi qoldau sharalaryn keneytip, kadr dayarlau jýiesin jetildirumen qatar, medisinalyq infraqúrylymdy janghyrtuda.
Bes jylda 1 003 jana medisinalyq nysan ashyldy
Elimizde 10 auruhana, 14 emhana, 967 dәrigerlik ambulatoriya men medisinalyq punkt, 3 ghylymy medisinalyq ortalyq jәne qan ortalyghy men onaltu ortalyqtaryn qosa alghanda, ózge de 9 úiym ashyldy. Onyng 655-i «Auyldyq densaulyq saqtaudy janghyrtu» últtyq jobasy ayasynda paydalanugha berildi.
Dәriger tapshylyghy 20,4%-gha qysqardy
Býginde densaulyq saqtau jýiesinde 280 mynnan astam medisina qyzmetkeri, onyng ishinde 84 myngha juyq dәriger enbek etedi. 2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha dәriger tapshylyghy 2023 jylmen salystyrghanda 20,4%-gha, al auyldyq jerlerde 28,3%-gha azaydy.
Áleumettik qoldau sharalarymen qamtylghan dәrigerler sany 2,2 ese ósti
2025 jyly 1 760 dәriger әleumettik qoldau sharalarymen qamtyldy. Túrghyn ýimen qamtamasyz etilgen dәrigerler sany 3,3 ese ósip, 727 adamgha jetti. Sonday-aq auyldyq jerlerde tapshy mamandyqtar boyynsha júmys isteytin 529 mamangha 8,5 mln tenge kóleminde birjolghy tólem berildi.
72 mynnan astam adam medisinalyq mamandyqtar boyynsha bilim aluda
Dәriger mamandardy 8 medisinalyq uniyversiytet, kópsalaly joghary oqu oryndarynyng 7 fakuliteti jәne 17 ghylymy úiym dayarlaydy. Medisinalyq bilim alushylar jalpy sany 72 mynnan asady. Onyng 61 mynnan astamy joghary bilimning negizgi dengeyinde, 11 mynnan astamy joghary oqu ornynan keyingi dengeyde oqidy. Búdan bólek, medisinalyq kolledjderde 110 myngha juyq adam bilim aluda.
Qazaqstanda 760 medisinalyq bilim beru baghdarlamasy tirkelgen
Onyng tórteui innovasiyalyq baghyttardy qamtidy: «Kiyneziyterapiya», «IT-medisina», «Farmasiya jәne immunobiologiyalyq preparattar biotehnologiyasy» jәne «Meyirger isi ghylymy». Sonymen qatar tәjiriybelik dayarlyqty kýsheytu ýshin simulyasiyalyq ortalyqtar jelisi damyp, klinikalyq tәlimgerlik instituty engizilude.
Dәrigerlerdi dayarlau ónirlerding qajettiligine beyimdelude
Bilim beru granttaryn bólu kezinde ónirlerdegi aurushandyq dengeyi, kadr tapshylyghy, demografiyalyq kórsetkishter jәne mamandargha degen boljamdy súranys eskeriledi. Memlekettik bilim beru tapsyrysy boyynsha oqyghan týlekterdi júmysqa ornalastyru mәselesinde jergilikti atqarushy organdardyng jauapkershiligi kýsheytilude.
Medisinalyq bilim men ghylymgha jasandy intellekt engizilude
Bilim beru baghdarlamalaryna jasandy intellektini qoldanugha arnalghan pәnder engizilude. Ál-Faraby atyndaghy Qazaq últtyq uniyversiytetinde medisinadaghy jasandy intellekt baghyty boyynsha ortalyq ashyldy. Sonymen qatar qalalyq dengeydegi medisinalyq derekterdi taldap, tәuekelderdi boljaugha jәne basqarushylyq sheshimder qabyldaugha kómektesetin jýie әzirlenude.
Densaulyq saqtau salasyn damytu medisinalyq infraqúrylymdy janghyrtudy, dәrigerlerdi qoldaudy, kadr dayarlaudy jәne zamanauy tehnologiyalardy engizudi qamtidy. Negizgi mindet – kadr tapshylyghyn azaytyp, mamandardy ónirlerde túraqtandyru jәne medisinalyq kómekting sapasyn arttyru.
Abai.kz