Seysenbi, 17 Qarasha 2026
Anyq-qanyghy 108 0 pikir 17 Qarasha, 2026 saghat 13:27

«7-20-25» baghdarlamasynyng dәuiri ayaqtaldy ma?

Suret: dknews.kz saytynan alyndy.

Qazaqstandaghy baspana naryghy men memlekettik ipotekalyq baghdarlamalardyng bolashaghyna qatysty manyzdy mәlimdeme jasaldy.

Dýniyejýzilik bankting sarapshylary elimizge tanymal «7-20-25» jenildetilgen ipotekalyq baghdarlamasyn kezen-kezenimen toqtatyp, naryqtyq nesiyelendiru jýiesine kóshudi úsyndy. Búl turaly Halyk Finance taldau ortalyghy jariyalaghan túrghyn ýy naryghyna arnalghan sholuda aityldy.

Halyqaralyq qarjy institutynyng múnday qatang úsynys jasauyna ne sebep boldy jәne búl qadam qarapayym halyq pen baspana baghasyna qalay әser etpek?

NEGE BAGhDARLAMANY JABU ÚSYNYLDY?

Dýniyejýzilik bank taldaushylarynyng pikirinshe, Qazaqstannyng ipotekalyq naryghynda memleketting ýstemdigi men iri subsidiyalar basym bolyp ketken. Týptep kelgende, múnday modeli naryqtyq tepe-tendikti búzady.

Negizgi dәlelder men derekter mynaday:

2024 jyly memleket túrghyn ýy sektoryn subsidiyalaugha shamamen 950 mlrd tenge (búl elding JIÓ-ning 0,7%-y) júmsady.

Qazaqstan qarjygerleri qauymdastyghynyng dereginshe, 2026 jyldyng birinshi jartyjyldyghynda bankterding naryqtyq ipotekalyq ónimderining ýlesi bir jyl ishinde 26%-dan 14%-gha deyin qúldyrady. Naryqtyng qalghan 86%-yn memlekettik jәne kvaziymemlekettik baghdarlamalar (negizinen «Otbasy bank») jaulap aldy.

Tipti Últtyq bank pen EYDÚ sarapshylary da arzan nesiyeler súranysty jasandy týrde qozdyryp, nәtiyjesinde pәter baghasynyng qymbattauyna әkep soghatynyn ashyq moyyndady.

«7-20-25» BAGhDARLAMASYNYNG TARIHY MEN STATISTIKASY

2018 jyly bastau alghan búl baghdarlama (jyldyq 7%, bastapqy jarna 20%, merzimi 25 jylgha deyin) bastapqy jyldary shekteusiz júmys istedi. Mәselen, bir ghana 2022 jyly bankter 427,5 mlrd tengege nesie bergen edi. Alayda 2023 jyldan bastap Últtyq bank qarjylandyrudy jylyna 100 mlrd tengemen (toqsanyna 25 mlrd tenge) shektegen son, baghdarlama kvotasy sanauly minuttarda tausylatyn tapshy dýniyege ainaldy.

2026 jyldyng 29 qazanyndaghy jaghday boyynsha, baghdarlama iske qosylghaly beri qazaqstandyqtar jalpy somasy 1,259 trln tengege 87 327 ipotekalyq nesie rәsimdelip otyr.

BASPANA BAGhASY ENDI QALAY ÓZGEREDI?

Halyk Finance sarapshylarynyng boljamynsha, 2026 jyldyng sonyna deyin jәne 2027 jyldyng basynda Qazaqstanda túrghyn ýy baghasynyng ósu qarqyny bayaulaydy. Búghan eki negizgi faktor әser etude:

2025 jyly baspanagha zeynetaqy jinaghyn paydalanu 108%-gha ósip (824 mlrd tenge), baghany kótergen edi. Biraq 2026 jyldyng shildesinen bastap jetkiliktilik shegining ósuine baylanysty búl aghyn sayabyrsydy.

2025 jyly 20,3 mln sharshy metr túrghyn ýy paydalanugha berilse, 2026 jyldyng qorytyndysy boyynsha 20,4 mln sharshy metr (jospardaghy 15,9 mln ornyna) tapsyrylady dep kýtilinip otyr.

Qazirgi tanda (2026 jylghy qyrkýiektegi derek) jana ýilerding 1 sharshy metri eng qymbat qalalar – Astana (745,9 myng tenge) men Almaty (739,8 myng tenge), al eng arzany – Oral (339,2 myng tenge).

SARAPTAMALYQ KÓZQARAS: BÚL ShEShIM NENI BILDIREDI?

Dýniyejýzilik bankting «7-20-25» baghdarlamasyn Últtyq bankting mandatyna sәikestigi túrghysynan qaraudy úsynuy kezdeysoq emes. Ortalyq bankting basty mindeti – inflyasiyany tejeu, al ekonomikagha arzan ipoteka arqyly trilliondaghan tenge qún inflyasiyany odan әri órshitedi.

Halyk Finance sarapshylary da naryqtyq ipotekagha birtindep ótudi qolday otyryp, memleket tabysy tómen azamattargha arnalghan atauly (adrestik) kómekti saqtap qaluy tiyis ekenin eskertedi. Yaghni, arzan nesie bәrine birdey emes, tek shyn múqtaj jandargha ghana berilui kerek.

Jenildetilgen baghdarlamalardyng qysqaruy men qúrylys kólemining artuy naryqtaghy spekulyativti bagha ósimin toqtatyp, túrghyn ýy naryghyn sauyqtyrugha mýmkindik beredi.

Qoryta aitqanda, «7-20-25» baghdarlamasy óz tarihy missiyasyn oryndap bolghan sekildi. Endigi kezekte Ýkimet pen Últtyq bank naryqtyq tetikterdi iske qosyp, halyqtyng tabysyna say qoljetimdi әri әdiletti ipotekalyq ekojýie qalyptastyruy qajettigi kýn tәrtibine shyqty.

Abai.kz

0 pikir