سەيسەنبى, 17 قاراشا 2026
انىق-قانىعى 103 0 پىكىر 17 قاراشا, 2026 ساعات 13:27

«7-20-25» باعدارلاماسىنىڭ ءداۋىرى اياقتالدى ما؟

سۋرەت: dknews.kz سايتىنان الىندى.

قازاقستانداعى باسپانا نارىعى مەن مەملەكەتتىك يپوتەكالىق باعدارلامالاردىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ماڭىزدى مالىمدەمە جاسالدى.

دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ساراپشىلارى ەلىمىزگە تانىمال «7-20-25» جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق باعدارلاماسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن توقتاتىپ، نارىقتىق نەسيەلەندىرۋ جۇيەسىنە كوشۋدى ۇسىندى. بۇل تۋرالى Halyk Finance تالداۋ ورتالىعى جاريالاعان تۇرعىن ءۇي نارىعىنا ارنالعان شولۋدا ايتىلدى.

حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتىنىڭ مۇنداي قاتاڭ ۇسىنىس جاساۋىنا نە سەبەپ بولدى جانە بۇل قادام قاراپايىم حالىق پەن باسپانا باعاسىنا قالاي اسەر ەتپەك؟

نەگە باعدارلامانى جابۋ ۇسىنىلدى؟

دۇنيەجۇزىلىك بانك تالداۋشىلارىنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستاننىڭ يپوتەكالىق نارىعىندا مەملەكەتتىڭ ۇستەمدىگى مەن ءىرى سۋبسيديالار باسىم بولىپ كەتكەن. تۇپتەپ كەلگەندە، مۇنداي مودەل نارىقتىق تەپە-تەڭدىكتى بۇزادى.

نەگىزگى دالەلدەر مەن دەرەكتەر مىناداي:

2024 جىلى مەملەكەت تۇرعىن ءۇي سەكتورىن سۋبسيديالاۋعا شامامەن 950 ملرد تەڭگە (بۇل ەلدىڭ ءجىو-ءنىڭ 0,7%-ى) جۇمسادى.

قازاقستان قارجىگەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ دەرەگىنشە، 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا بانكتەردىڭ نارىقتىق يپوتەكالىق ونىمدەرىنىڭ ۇلەسى ءبىر جىل ىشىندە 26%-دان 14%-عا دەيىن قۇلدىرادى. نارىقتىڭ قالعان 86%-ىن مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك باعدارلامالار (نەگىزىنەن «وتباسى بانك») جاۋلاپ الدى.

ءتىپتى ۇلتتىق بانك پەن ەىدۇ ساراپشىلارى دا ارزان نەسيەلەر سۇرانىستى جاساندى تۇردە قوزدىرىپ، ناتيجەسىندە پاتەر باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا اكەپ سوعاتىنىن اشىق مويىندادى.

«7-20-25» باعدارلاماسىنىڭ تاريحى مەن ستاتيستيكاسى

2018 جىلى باستاۋ العان بۇل باعدارلاما (جىلدىق 7%، باستاپقى جارنا 20%، مەرزىمى 25 جىلعا دەيىن) باستاپقى جىلدارى شەكتەۋسىز جۇمىس ىستەدى. ماسەلەن، ءبىر عانا 2022 جىلى بانكتەر 427,5 ملرد تەڭگەگە نەسيە بەرگەن ەدى. الايدا 2023 جىلدان باستاپ ۇلتتىق بانك قارجىلاندىرۋدى جىلىنا 100 ملرد تەڭگەمەن (توقسانىنا 25 ملرد تەڭگە) شەكتەگەن سوڭ، باعدارلاما كۆوتاسى ساناۋلى مينۋتتاردا تاۋسىلاتىن تاپشى دۇنيەگە اينالدى.

2026 جىلدىڭ 29 قازانىنداعى جاعداي بويىنشا، باعدارلاما ىسكە قوسىلعالى بەرى قازاقستاندىقتار جالپى سوماسى 1,259 ترلن تەڭگەگە 87 327 يپوتەكالىق نەسيە راسىمدەلىپ وتىر.

باسپانا باعاسى ەندى قالاي وزگەرەدى؟

Halyk Finance ساراپشىلارىنىڭ بولجامىنشا، 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جانە 2027 جىلدىڭ باسىندا قازاقستاندا تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى باياۋلايدى. بۇعان ەكى نەگىزگى فاكتور اسەر ەتۋدە:

2025 جىلى باسپاناعا زەينەتاقى جيناعىن پايدالانۋ 108%-عا ءوسىپ (824 ملرد تەڭگە), باعانى كوتەرگەن ەدى. بىراق 2026 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ جەتكىلىكتىلىك شەگىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى بۇل اعىن سايابىرسىدى.

2025 جىلى 20,3 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلسە، 2026 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 20,4 ملن شارشى مەتر (جوسپارداعى 15,9 ملن ورنىنا) تاپسىرىلادى دەپ كۇتىلىنىپ وتىر.

قازىرگى تاڭدا (2026 جىلعى قىركۇيەكتەگى دەرەك) جاڭا ۇيلەردىڭ 1 شارشى مەترى ەڭ قىمبات قالالار – استانا (745,9 مىڭ تەڭگە) مەن الماتى (739,8 مىڭ تەڭگە), ال ەڭ ارزانى – ورال (339,2 مىڭ تەڭگە).

ساراپتامالىق كوزقاراس: بۇل شەشىم نەنى بىلدىرەدى؟

دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ «7-20-25» باعدارلاماسىن ۇلتتىق بانكتىڭ مانداتىنا سايكەستىگى تۇرعىسىنان قاراۋدى ۇسىنۋى كەزدەيسوق ەمەس. ورتالىق بانكتىڭ باستى مىندەتى – ينفلياتسيانى تەجەۋ، ال ەكونوميكاعا ارزان يپوتەكا ارقىلى تريلليونداعان تەڭگە قۇيۋ ينفلياتسيانى ودان ءارى ورشىتەدى.

Halyk Finance ساراپشىلارى دا نارىقتىق يپوتەكاعا بىرتىندەپ ءوتۋدى قولداي وتىرىپ، مەملەكەت تابىسى تومەن ازاماتتارعا ارنالعان اتاۋلى (ادرەستىك) كومەكتى ساقتاپ قالۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتەدى. ياعني، ارزان نەسيە بارىنە بىردەي ەمەس، تەك شىن مۇقتاج جاندارعا عانا بەرىلۋى كەرەك.

جەڭىلدەتىلگەن باعدارلامالاردىڭ قىسقارۋى مەن قۇرىلىس كولەمىنىڭ ارتۋى نارىقتاعى سپەكۋلياتيۆتى باعا ءوسىمىن توقتاتىپ، تۇرعىن ءۇي نارىعىن ساۋىقتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قورىتا ايتقاندا، «7-20-25» باعدارلاماسى ءوز تاريحي ميسسياسىن ورىنداپ بولعان سەكىلدى. ەندىگى كەزەكتە ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك نارىقتىق تەتىكتەردى ىسكە قوسىپ، حالىقتىڭ تابىسىنا ساي قولجەتىمدى ءارى ادىلەتتى يپوتەكالىق ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋى قاجەتتىگى كۇن تارتىبىنە شىقتى.

Abai.kz

0 پىكىر