Jeksenbi, 20 Qazan 2019
Osı ğoy endi... 6623 0 pikir 11 Şilde, 2014 sağat 10:00

«Sapsem», «daje», «volnovatsa etip»...

Tilimizdiñ tazalığı turalı äñgime soñğı uaqıttarda nazardan tıs qalıp baradı. Öytkeni, mülde söylemeytinderge nazarımızdı köp audarıp, qazaqşa söyleuge tiisti azamattarımızdıñ öziniñ  dwrıs söyleui, til tazalığı jaylı äñgimeni ısırıp qoyğandaymız. Biraq bwl eşqaşan da esten şığarılatın mäsele emes. Auızeki tilde orıs sözderin orınsız qoldanu tilimizdi jwtañdatıp, töl sözderimizdiñ qoldanu ayasın tarılta tüsedi. Bwrınnan enip, siñisti bolıp ketken «säpsem», «daje» degender tügili qazir qazaqtıñ «etip» degen etistigin qosıp alıp, orıs sözderin qazaqılandıratın «moda» şıqtı. Mısalı, «volnovatsa etip», «opazdat etip» t.t.s. Onıñ üstine qoyırtpaq tildi qoyulata tüsetin bir telejürgizuşiler şığıp jür. Ondaylar özderiniñ qoyırtpaq tiline özderi mäz bolıp, jwrttı küldirmek boladı.     

         Osı, orıstan enip, qwlaqqa siñisti bolıp bara jatqan joğarıdağıday sözderdi terip, olardıñ qazaq tilindegi qısqa da, nwsqa sözdigin qamtığan maqala jazudı qolğa almaqpız. Mäselen, onda joğarıda aytılğan «dajeniñ» «tipti», «sovsemniñ» «mülde» degen siyaqtı qazaqşa jeñil audarmaları barın körsetudi közdeymiz. Soğan, til janaşırları, sizderdiñ kömekteriñiz qajet. Kündelikti ömirdegi söylemderimizge «basqınşılıqpen» enip bara jatqan öziñiz biletin orıs sözderin «Egemenniñ» saytına salıp twrularıñızdı ötinemiz. Al biz «Egemenniñ» betinde şığatın bolaşaqtağı maqalamızda solardıñ qazaqşa jeñil balamasın körseter edik. Egemenniñ saytı: «egemen.kz» ekenin esteriñizge salamız.

 

Qwrmetpen Jaqsıbay SAMRAT, şoluşı

Abai.kz     

0 pikir