Senbi, 19 Qazan 2019
46 - söz 3704 0 pikir 28 Mamır, 2014 sağat 13:10

Bauırjan Babajanwlı. Qamşı qwdireti

(Ballada)

Älqissa, biz bilmeytin zaman eken,
Ärine, uaqıt — basqa, sana — böten.
Atı da wmıtılğan bir tübekte,
Oqiğa ötti deydi alaböten.

Seskendirgen dañqımen atıraptı,
Özi mıqtı, halqı da baquattı.
Bir bahadür han boptı.
Qarsı kelgen
dwşpannıñ qabırğası qaqıraptı.

— «Tağatın minderiñ ğoy, ılği mağan,
Estigen sayın iştey bir qinalam,
Al bolsın degenderiñ! Şär salam», — dep,
Basıp alğan elderden qwl jinağan.

Osılay bir ermekti taptı deydi,
Halqı da han qabağın baqtı deydi.
Tek: «Qwldı jinay bergen dwrıs emes...»
Bir aqsaqal qarsı uäj ayttı deydi.

Qamqa tonı säl sırğıp iığınan,
Köñli qalıp, bilerdiñ jiınınan.
«Qwldan qorqıp...
Aljığan degen — osı»
Han mısqıldap küledi miığınan.

Bwyrıq bar:
«Ez!
Ayama!
Janşı!» — degen,
«Qaşqan jauğa qatın da er».
Älsiregen,
qwlğa bäri mätibi.
Jasauıldar,
böriktirip sabaydı qamşımenen...

Segiz örim bwzautis ısqıradı,
Isqırğan sayın qwldar ışqınadı.
Qarsılasıp körgender bolıp edi,
Wzamay qalıbına tüsti bäri.

Bir küni han jorıqqa tağı attandı,
Körşi eldi jaulamaqqa talaptandı.
Qalıñ qol jöñkilgende, arttağı elge,
Azğantay jasaq qana qarap qaldı.

Qalıñ qwldıñ közi endi jandı deydi,
Qol ketkesin bastadı lañdı deydi.
Az jasaqtı qırıp sap, qoldarına,
Bir küni el biligin aldı deydi.

Uay, dünie-ay, aru qanday, mıstan qanday,
Baq jansa, qwl qolına qws qonğanday.
Alşañ basıp...
Keşte han töseginde,
Hanımın ıñırsıtıp, qwşqan qanday.

Kileñ qwl qarqıldaydı, jırqıldaydı,
Jarasar bäri...
Bolsa, wrtıñ maylı...
Keşegi sälem almas hanşalarıñ,
Qoynında qara qwldıñ bwltıñdaydı...

Qwl keşegi bağlandı tepkileydi,
Azarı bwl näubettiñ ötti deydi...
«Osılay da osılay bop jatır...» — dep,
Hanğa da elden habar jetti deydi.

Ol dereu bwrğan eken attıñ basın,
Qwdayım iske osınday tap qılğasın...
Qwldarğa keşirim joq!
Moynındağı
Qwrıqtı han tağına laqtırğasın...

Qıramız bärin tügel desken deydi,
...Qwldar da han qolınan seskenbeydi.
Qıl auızdan kütip ap köp jasaqtı,
Qiyan-keski ayqasta des bermeydi.

Iıqtan bir albastı bastı deydi,
Hannıñ qolı şeginip, qaştı deydi.
Jalt bwrılğan äskerdiñ türin körip,
Ne isterin bilmey ol sastı deydi.

Kenet...
Kenet...
Qarqıldap küldi deydi,
(Mwndaydı esi auıstı, jındı deydi).
Uäzir bitken jolamay...
Sol kezderi
Bir bala han aldına kirdi deydi.

Han iem, äueli Alla dep aytayın,
Sodan soñ eldiñ qamın jep aytayın.
Bala demey, sözime qwlaq türseñ,
Dwşpandı jeñer joldı men aytayın.

Bala da batıl eken, tartınbaydı,
Eki köz eki almastay jarqıldaydı.
Uäzirden, qolbasşıdan qayran bolmay,
Balanıñ äñgimesin han tıñdaydı.

Sodan soñ dereu qoldı jidı deydi,
Basqa zaman tüsip twr qilı deydi.
«Aqıl — jastan» — degen söz ras eken,
Bala arqılı berdi Alla sıydı deydi.

Al endi, jarşılarım, jar salıñdar,
Äskerim, jauğa qaray qarsı ağıñdar.
Qılış, süñgi, nayzanıñ bärin tastap,
Tek qana qoldarıña qamşı alıñdar.

Han sözi eki bolmas.
Barsın erler,
Qiqulap, wlı ayqayğa salsın erler,
Qwyğıtıp kele jatır, mine, wrandap,
Nayzager emes, kileñ qamşıgerler.

Han isi kenet oñğa bastı deydi,
Bala aytqan ayla iske astı deydi.
Qamşını körgen sätte-aq qalıñ qwldıñ,
Zäresi wşıp, qwttarı qaştı deydi.

Bir-birlep quıp jetip, qwrıqtaydı...
Tarihtıñ tağılımın kim wqpaydı:
Iığına altın ton ilse-dağı,
Qwl eşqaşan qamşını wmıtpaydı.

...Köz aldımda qiqulap säygülikter,
Twrsa-dağı keyde oydı qayğı bükter.
Osı añız esime ılği tüse berdi,
...Eşteñe aytqan joqpın, äy, jigitter.

 

0 pikir