Jeksenbi, 15 Jeltoqsan 2019
Abay.tv 14636 2 pikir 21 Şilde, 2015 sağat 19:15

TÖLEN ÄBDİKTİÑ ÖMİRİ MEN ŞIĞARMAŞILIĞI

Jazuşı Tölen Äbdiktiñ ömiri men şığarmaşılığına arnalğan "Qazaqfil'm" tuındısı. Fil'm 2012 jılı dayındalğan.

Belgili qalamger Tölen Äbdikov 1942 jıldıñ 4 qırküyeginde, Qostanay oblısı Jangeldin audanı Eñbek auılında tuğan. Qazaqstannıñ eñbek siñirgen Qayratkeri (2002). 1965 jılı Qazaq Wlttıq universitetin bitirgen. 1965-70 jıldarı "Qazaqstan pioneri" (qazirgi "Wlan") gazetinde ädebi qızmetker, bölim meñgeruşisi bolıp jwmıs istegen. 1970-77 jıldarı "Jalın" al'manağında bölim meñgeruşisi, bas redaktordıñ orınbasarı, 1977-79 jıldarı "Qazaqfil'm" kinostudiyasında bas redaktor, 1979-90 jıldarı Qazaqstan Kommunistik partiyasınıñ ortalıq komitetinde jauaptı qızmette boldı. 1990-92 jıldarı "Qazaq ädebieti" gazetiniñ bas redaktorı, Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ ekinşi hatşısı boldı. 1993 jıldan Qazaqstan Respublikası Prezidenti äkimşiliginde sektor meñgeruşisi. 1997 jıldan bastap Qazaqstan Respublikası Prezidenti apparatınıñ işki sayasat bölimi meñgeruşisiniñ birinşi orınbasarı.

Tölen Äbdikovtıñ şığarmaları 1964 jıldan jariyalana bastadı. Birinşi "Kökjiek" jinağı 1969 jılı, odan keyin "Küzgi japıraq" 1971 jılı jarıq kördi. 1974 jılı  "Aqiqat" attı povester men äñgimeler jinağı düniege keldi.  1979 jılı "Aytılmağan aqiqat " äñgime-povester jinaqtarı, 1980-1981 jıldarı orıs tilinde "Istina" äñgimeleri men povesteri degen atpen jarıq körgen. 1985 jılı "Öli ara", "Biz üşeu edik" p'esası respublikalıq  teatr sahnalarında qoyıldı. Grek añızdarı "Ellada erlerin"  qazaq tiline audarğan. Birneşe şığarmaları şetel tilderine audarılğan. 1987 jılı "Aqşoqıda qıs qattı" jäne 2002 jılı "Parasat maydanı" jazılğan. «Parasat maydanı» povesi tosındılığımen erekşelenip, bwl tuındı PEN-klubtıñ sıylığın ielenip, Halıqaralıq Franc Kafka atındağı ordenimen marapattaldı. Halıqaralıq F. Kafka atındağı Qazaqstandağı PEN klub sıylığınıñ laureatı (2003). Europalıq altın medal'diñ (2003), Qazaqstan memlekettik sıylığınıñ iegeri (2004). 

Qazaqstan Respublikasınıñ Memlekettik sıylığınıñ laureatı  (2004).

Twñğış ret 1969 jılı «Kökjiek» äñgimeler jinağı jarıq körip, qazaq ädebietine filosofiyalıq proza janrın ala kelgen belgil jazuşı, Memlekettik sıylıqtıñ iegeri Tölen Äbdikov 70 jasta. 

Jazuşı 10-nan astam povest', äñgime, 1 roman, 2 p'esa avtorı. Al, tırnaq aldı «Rayhan» attı äñgimesin qalamger 20 jasında jazıptı. Bwdan keyin de Tölen Äbdikovtıñ qalamı qarımdı bola tüsti. "Küzgi japıraq", "Aqiqat", "Aytılmağan aqiqat", orıs tilinde "Istina" attı povester men äñgimeler jinağı oqırmandarğa wsınıldı. "Öliara", "Biz üşeu edik" p'esası respublikalıq teatr sahnalarında qoyıldı. Grek añızdarı "Ellada erlerin" qazaq tiline audarğan. Sonımen qatar, birneşe şığarmaları şetel tilderine audarıldı. 2002 jılı jazılğan "Parasat maydanı" povesi tosındılığımen erekşelenip, PEN-klubtıñ sıylığın ielenip, Halıqaralıq Franc Kafka atındağı sıylığımen marapattaldı. Al, soñğı jıldarı «Ardager» attı p'esa men «Twğır men ğwmır» attı povestijarıqqa şığardı. «Ardager» p'esası El täuelsizdiginiñ 20 jıldığına arnalğan dramaturgiyalıq şığarmalar bayqauında bas jüldeni jeñip alğandığın oqırmandar jaqsı biledi.

Abai.kz

2 pikir