Düysenbi, 25 Mausım 2018
Alaşorda 2067 18 pikir 4 Mausım, 2018 sağat 11:45

Almatıda sayasi-quğın sürginge arnalğan konferenciya ötti

QR Wlttıq kitaphanasında «Ruhani jañğıru» bağdarlamasın jüzege asıru maqsatında 1920-30 jıldardağı aşarşılıq pen sayasi quğın-sürginge arnalğan «Alaş arıstarı jäne aşarşılıq» attı respublikalıq ğılımi-täjiribelik konferenciya ötti.  

Jiınğa tarihşı ğalımdar, sayasattanuşılar, qoğam qayratkerleri, jeltoqsanşılar men sayasi quğın-sürgin körgen arıstarımızdıñ wrpaqtarı qatısıp, zwlmat jıldardıñ oqiğalarına baylanıstı türli taqırıptarda äñgime örbitti.

«Ruhani jañğıru» gumnitarlıq zertteuler ortalığınıñ jetekşisi, QR WĞA akademigi, t.ğ.d, prfessor H.Äbjanov konferenciyanı jürgizip, «Qazaqstanğa deportaciyalanğan halıqtardıñ qasireti» taqırıbında bayandama jasadı. Tarihşı bwl taqırıpqa qatıstı mwrağattardı aqtarsaq nebir soraqılıqtardı bayqauğa boladı dedi. Mäselen, Resey memlekettik sayasi tarihınıñ mwrağatındağı derekterge qarağanda, Qazaqstanda adamdar aştıqtan qırılıp jatqan kezde KSRO Amerikağa astıq jöneltip otırğan.  

«Keñes biligi eşqaşan özderiniñ qatelikterin, qılmıstarın moyındağan emes. Bärin basqağa audaruğa beyim boldı. Mäskeudegi bilik «osılardıñ qateligi» dep kinäni Qazaqstannıñ jergilikti biligine audara saldı. Sol kezdegi bilik basındağılar qazaq tragediyasın aşıq ayta almadı. Ol uaqıt ürediñ küşeyip twrğan kezi. Sol kezegi qayratker Janaydar Säduaqasov «1933 jılı Qazaqstan kommunisteriniñ plenumında osı mäseleni aytuğa batılımız jetpedi» dep aşıq jazğan. Aşarşılıqtıñ, sayasi quğın-sürginniñ tarihı äli zerttelui kerek. Onıñ teoriyalıq, metodologiyalıq, sayasi-ideologiyalıq astarı aşıla berui tiis. Aşarşılıq – tabiğat äkelgen qasiret emes, sayasi-ideologiyalıq adasuşılıq, asıra silteuşilik, asıra silteuşilik, jalğan qağidattar wrındırğan qasiret», – dep bağa berdi Hangeldi Äbjanov.

– 31-mamırdı eske alu küni dep otırmız, – deydi t.ğ.d professor Talas Omarbekov. – Şın mäninde özderiñiz bilesizder, aşarşılıqtıñ özi quğın-sürginnen mülde basqa närseler. Bwl – äleumettik, sayasi mäsele. Tipti eki aşarşılıqtıñ ayırmaşılığı bar. Eger 31-mamırdı aşarşılıq qwrbandarı deytin bolsaq, onda bwl eske alu küni emes, halıqtıñ jartısınan köbi qırıldı ğoy. Bwl «aza twtu» küni bolu kerek. Jalaudı tömen tüsirip, bükil wlt bolıp aza twtuımız kerek. Al, quğın-sürgin küni şe? Meniñşe quğın-sürgin künin basqa künge belgilep, aza twtu küni emes, eske alu küni dep belgileu kerek.           

Konferenciya ayasında qolöner jäne kitap körmeleri wyımdastırıldı. Kitap körmesinde alaştıqtardıñ kitaptarı men olardı zertteuşilerdiñ eñbekteri el nazarına wsınılsa, qolöner körmesinde wlttıq kiimder men äşekey-bwyımdar körsetildi.

Almatı qalası İşki sayasat basqarmasınıñ qoldauımen ötkizilgen bwl konferenciyanı «Adırna» wlttıq-etnografiyalıq birlestigi wyımdastırdı.

Jaswlan Naurızäliev

Abai.kz

18 pikir