Demografiyalyq jaghday әr ónirding ekonomikasyna tikeley әser etedi
![](https://abai.kz/content/uploads/2018/09/karta-aza-stan.png)
2015 jyldan beri qolgha alynghan Kýngey júrtyn teriskeyge aldyrtyp, sondaghy tirshilik qazanyn qaynatudy kózdegen Ontýstikten Soltýstikke qonys audaru jobasy elimizding ontýstigi men soltýstigining halyq sany tepe-tendigin qalyptastyrugha mýmkindik turdyratyn biregey baghdarlama ekeni sózsiz. Búl jobanyng basty maqsaty ontýstik ónirlerde halyq sany tez ósip, enbekke jaramdy adamdardyng júmys tabuy qiyngha soghatyn, al soltýstik ónirlerde júmys kýshi jetispeytin jaghdaydy jónge salu.
Qazaqstannyng soltýstik ónirlerinde kadr tapshylyghy sezilu sebebi halyqtyng ózge jaqqa qonys audaruy saldarynan bolsa kerek. Al ózge jaqqa ketken sol mamandardyng ornyn ontýstik túrghyndary basuy mýmkin.
Elimizding soltýstiginde júmysqa túrghysy keletin ontýstik túrghyndarynyng sany jyl sanap artyp keledi. 2018 jyly rekordty kórsetkishke jetui mýmkin. Búl turaly enbek jәne әleumettik qorghau viyse-ministri Núrjan Áltaev mәlimdedi.
- Biyl qonys audarghandar sany artyp jatqanyn aita ketu kerek. Óitkeni soltýstikte júmysqa ornalasqysy keletinderding qatary kóbeyip keledi. Shartty týrde aitqanda, biyl rekordty kórsetkishke jetemiz. Ontýstik ónirlerden soltýstikke 9 myngha tarta adamdy kóshirudi josparlap otyrmyz, — dedi Áltaev Astanadaghy brifingte.
Ol elimizding soltýstiginde kóship kelgen adamdardyng mamandyghy boyynsha bos júmys oryndary bar bolghandyqtan enbekpen qamtu mәselesi qiyndyq tudyrmaytynyn atap ótti.
- Soltýstik ónirlerde mamandar óte tapshy. Óitkeni soltýstik oblystardan Astanagha nemese Reseyding keybir ónirlerine ketip jatqandar kóp,— dedi viyse-ministr.
Onyng aituynsha, soltýstikten ontýstikke qayta qonys audarghandar sany óte az, óitkeni kópshiligi otbasymen qalyp, kóship ketudi josparlap otyrghan joq.
Búdan búryn enbek jәne әleumettik qorghau ministri Madina Ábilqasymova ótken jyly ontýstikten soltýstikke kóship barghan 19 adam qayta olralghanyn habarlaghan edi.
Ontýstik Qazaqtan oblysynda 2017 jylghy 1 qazandaghy jaghday boyynsha oblys halqynyng sany 2 914 054 adamgha jetti. Búl ótken jylghy kezenmen salystyrghanda 1,2 payyzgha artyq. Nәtiyjesinde respublika boyynsha oblys bala tuu men tabighy ósim kórsetkishteri boyynsha birinshi orynda túr. Búl turaly oblystyq statistika departamentining bastyghy Aydar Ábildabekov mәlim etken bolatyn.
Salystyru ýshin aita keteyik, aldaghy on-jiyrma jylda soltýstik ónirlerde túrghyndar sany 900 myngha kemip, júmys kýshining jetispeushiligi ýlken problemagha ainaluy yqtimal. Sol ýshin ontýstik júrtyn soltýtsikke kóshui halyq ýshin de, memleket ýshin de paydaly sheshim bolar edi.
Biyl Týrkistan oblysynan teriskeyge kóshuge — 665 otbasydan ótinish kelip týsken. Olardyng ishende Qostanay oblysyna qonystanugha niyet bildirushilerding sany – 272. Búnyng 50-i Sarykól audanyna qonys tebudi kózdep otyr.
Tórehan Omarov, Shymkent qalasynyng túrghyny:
– «Asar» shaghynaudanynda túramyn. Onda túrmysy tómen 50 otbasy bar. Barlyghymyz da baghdarlamagha qatysyp soltýstikke kóshpekpiz. Sol maqsatpen Sarykól audanyna baryp qayttym. Jol shyghynymyzdy Janabay Aghabekov esimdi deputat kóterdi. Onda 1 auyldan 17 ýy tabyldy. Sol baspananyng iyelerimen sóilesip, ýidi alamyz dep uәdelestik. Odan bólek ótinishimiz boyynsha 30 gektar jer telimi berilip otyr. Ony da kórdik. Sol jerge kartop, sәbiz, piyaz ekpekpiz. Osylaysha, soltýstikting әl-ahualyn kóteruge jәne demografiyasyn da arttyrugha kýsh salamyz.
OQO júmyspen qamtudy ýilestiru jәne әleumettik baghdarlamalar basqarmasynyng bas mamany Núrjan Núrashevtyng aituynsha, qazir soltýstik ónirlerde júmys kýshi jetispey jatyr. Al ontýstik ónirlerde halyq sany tez ósip, enbekke jaramdy adamdardyng júmys tabuy qiyngha ainaluda. Sondyqtan da, 2019 jyly soltýstikke 700 otbasyn kóshiru josparlanghan.
Janabay Aghabekov, oblystyq mәslihattyng deputaty:
– Ontýstikten-soltýstikke jobasy 2015 jyldan beri qolgha alyndy. Mine, sodan beri osy baghdarlamanyng basy-qasynda jýrmin. Jyl sayyn soltýstikke kóshuge niyet bildiretin jandarmen birge sol aimaqtargha baramyn. Osy saparymyzdyng barysynda Qostanay oblysynyng Sarykól audanyna bardyq. Túrghyndar baspana tandady, júmys oryndarymen tanysty. Mektep, balabaqsha júmysyn kórdi. Sapar barysynda Y. Altynsariyn, Qarasu audandarynda da boldyq. Múndaghylar da ontýstikqazaqstandyqtardy qabyldaugha dayyn ekenderin jetkizdi. Osynda kelip halyq arasynda ýgit nasihat jýrgizemiz. Soltýstikke qonys audarugha shaqyramyz. Sebebi, ol jaqta halyq az. Maman tapshy.
Sóz sonynda Týrkistan oblysynan soltýstik ónirge kósh týzegen aghayyndardyng mólsherin anyq bilu ýshin statistikalyq mәlimetke oryn bereyik:
2017 jyly 5 Týrkistan oblysynan:
Shyghys Qazaqstan oblysyna — 98
Qostanay oblysyna — 30
Pavlodar oblysyna — 69
Soltýstik Qazaqstan oblysyna -184 otbasy qonystanghan.
Al 2018 jyly qonys audarugha:
Shyghys Qazaqstan oblysyna — 364
Qostanay oblysyna — 272
Pavlodar oblysyna — 380
Soltýstik Qazaqstan oblysyna 690 kvota bólinip otyr.
Abai.kz