Beysenbi, 14 Qaraşa 2019
El işi... 2091 8 pikir 16 Qazan, 2019 sağat 10:44

Q.Toqaev: Ekonomikanı damıtuğa jaña oylar, jaña äreketter qajet

Keşe, 15 qazanda Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ törağalığımen ekonomikalıq mäseleler jöninde keñes ötti.

Jiın barısında eldiñ äleumettik-ekonomikalıq damuınıñ qorıtındıları men josparlanğan mejeniñ orındaluı, qarjı-nesielik sayasattı jüzege asıru, ataulı äleumettik kömek reforması, äleumettik damu jäne jwmıspen qamtu mäseleleri qaraldı. Prem'er-ministr Asqar Mamin, Wlttıq bank törağası Erbolat Dosaev, Eñbek jäne halıqtı äleumettik qorğau ministri Birjan Nwrımbetovter bayandama jasadı.

Qasım-Jomart Toqaevtıñ aytuınşa, jalpı eldegi makroekonomikalıq jağday twraqtı, Qazaqstannıñ äleumettik-ekonomikalıq damu körsetkişteriniñ dinamikası oñ nätije körsetip twr. Alayda, otandıq ekonomikanı ärtaraptandıru, önimdi jwmıspen qamtu, halıqtıñ tabısın arttıru, äleumettik kömekterdiñ qol jetimdigi sekildi mäseleler äli künge tolıq şeşimin tapqan joq.

Memleket basşısınıñ pikirinşe, strategiyalıq bağdarlamalardı sapalı jüzege asırudıñ negizgi mindeti – halıqtıñ ömir süru deñgeyin arttırğanda ğana orındaladı.

Prezident älemdegi ärtürli jağdaylardı eskere otırıp, naqtı eseptelgen, eldiñ makroekonomikalıq, qarjılıq jäne äleumettik twraqtılığın saqtau jöninde keşendi şaralar äzirleudi tapsırdı. Sonımen qatar, «Qazaqstan-2050» Strategiyasınıñ qazirgi kezeñde iske asuı tiis mindettemelerin orındau qajet ekenin ayttı.

Prezident memlekettik şeşimder qabıldağanda saraptamalıq jwmıstardı tübegeyli küşeytu kerek ekenin atap ötti.

Prezident şağın jäne orta biznes ekonomikanı ärtaraptandıru isinde tirek küşke aynalu kerek dep sanaydı. Memleket basşısı industrialandıru bağdarlaması önerkäsip öndirisi men öñdeu sektorındağı qwldıraudı toqtatıp, jaña önimderdi şığaruğa mümkindik aşqanımen, ekonomika salasında tüpkilikti serpilis bolğan joq dep esepteydi.

– Eñbek önimdiligin keminde 1,7 esege arttıruğa jäne öñdelgen qazaqstandıq önimniñ eksportın edäuir ösiruge basımdıq berilui tiis. Ükimet dayın önimniñ eksportın 2022 jılı – 1,5 esege, 2025 jılı – 2 esege arttıruı qajet, – dep tapsırdı Prezident.

Memleket basşısı öñirlik deñgeyde bäsekege qabiletti tehnologiyalıq damığan eñ keminde 3-5 salanı qalıptastıru kerek ekenin ayttı.

–  Industrialandıru barısın jergilikti jäne şeteldik sarapşılar jiti baqılap otır. Bwğan deyingi bağdarlamalarğa olar baysaldı qarağan edi. Bizge industrialandıru ideyasınıñ bedeline nwqsan keltiruge bolmaydı, – dedi Qasım-Jomart Toqaev.

Qasım-Jomart Toqaevtıñ pikirinşe, EAEO ayasındağı ekonomikalıq integraciya elimizdiñ ekonomikalıq äleuetin damıtuğa septigin tigizedi. Prezident EAEO wyımında bizdiñ eldiñ müddesin nığaytu maqsatında saraptamalıq jwmıstardı küşeytip, önimderin euraziyalıq narıqqa eksporttaytın otandıq tauar öndiruşilerdi qorğau qajettigin atap ötti. Sonday-aq ol investiciya tartu el ekonomikasın jañğırtudıñ asa mañızdı mindeti bolıp sanalatının ayttı.

– Biz investiciyalıq ahualdı ünemi jaqsartıp kelemiz. Biraq  mwnday jağday investiciya kölemine qanşalıqtı äser etip otır? Nege aytarlıqtay serpin bayqalmaydı? Şetel investiciyasın tartuda tek fiskaldı ıntalandırular ğana mañızdı emes. İşki narıq auqımınıñ tarlığı, tauardı eksportqa şığarudıñ qiındığı, ortalıq jäne jergilikti deñgeylerdegi memlekettik organdar is-äreketterin üylestirudiñ jetkiliksizdigi – jüyeli problemalar bolıp sanaladı, – dedi Memleket basşısı.

Sonımen qatar Qasım-Jomart Toqaev elimizdiñ bükil öñirlerinde önimdi sörelerge deyin jetkizudiñ tetikterin damıtudı qamtamasız etudi, sonday-aq, ekonomikanıñ barlıq salalarında wlttıq tauarlardı jetkizu jüyesin qalıptastırıp, onı damıtu üşin keşendi qadamdar jasaudı tapsırdı.

– Bizde eksportqa qoldau körsetetin negizgi 3 operatordıñ, atap aytqanda, «Atameken» wlttıq käsipkerler palatası, «KazakhExport» wlttıq kompaniyası jäne QazTrade kompaniyasınıñ köptegen tetikteri bar. Eksportqa qoldau körsetudiñ barlıq şaraların «birıñğay terezege» biriktirudiñ qajettiligi jöninde aytıp jürmiz. Men Ükimetke şetelge tauar şığaruşılar arasında käsibi saualnama jürgizip, problemalıq twstarı men qordalanğan mäselelerdi anıqtaudı, osınıñ negizinde memlekettik qoldaudıñ tetikterin qalıptastırudı tapsırdım. Sizder wyımdastıruşılıq şeşimder de qabıldaydı dep senemin, – dedi Prezident.

Memleket basşısı fiskaldı sayasat jöninde ayta kele, Wlttıq qordan bölinetin transfertterdi birtindep azaytu qajet degen pikir bildirdi. Degenmen oğan asa qajettilik tuındağan jağdayda ğana jüginu kerek ekenin ayttı.

– Ükimet birinşi kezekte respublikalıq byudjettiñ kiris böligine nazar audaruı qajet. Wlttıq bank Wlttıq qordağı investiciyalıq tabıstıñ tüsimin arttıru maqsatında qarajattı basqaru joldarın qayta qarastıruğa mindetti. Aktivterdi dwrıs basqaru Wlttıq qordıñ kölemin aytarlıqtay arttıra aladı, – dedi Qasım-Jomart Toqaev.

Prezident kommerciyalıq bankterdiñ payda tabu maqsatında qarjını twtınuşılıq nesiege qaray bwrıp, biznesti nesieleu kölemin tömendetip jibergenin sınğa aldı.

– Wlttıq bank osı sayasatqa şwğıl özgeris engizui tiis. Qarjı retteuşisiniñ mälimeti boyınşa, ekonomikanıñ är sektorınıñ 50 payızdan astamı – bankterdiñ müddelerin közdeytin ornıqtı äri qarjılay täuelsiz käsiporındar. Alayda olar bank nesielerin tartuğa qwlıqsız. Nege? Mümkin kommerciyalıq bankter belgileytin şarttardı ol käsiporındar tartımsız dep sanaytın şığar. Qarjı sektorınıñ twraqtılığın qamtamasız etu men naqtı sektordı nesieleudi damıtu turalı tañdaudıñ aldında twrğan Wlttıq bank tiimdi şeşimder qabıldauı kerek, – dedi Memleket basşısı.

Prezident 2030 jılğa deyingi aqşa-kredittik sayasat Strategiyasın jasaudı tapsırdı. Qasım-Jomart Toqaev Wlttıq bankti kommunikaciya men aqparattıq-tüsindiru jwmıstarın jaqsartuğa şaqırdı. Bwl öz kezeginde narıqqa qatınasuşılar men twrğındardıñ senimin arttırıp, deval'vaciya jayındağı daqpırttardıñ aldın aladı.

Memleket basşısı birıñğay twrğın üy sayasatın iske asıru mäselesin de nazardan tıs qaldırğan joq.

– Ärbir qazaqstandıq azamat baspananı satıp nemese arendağa alu perspektivasın, onı satıp alu şarttarın anıq tüsinui kerek. Ol üşin twrğın üydiñ qoljetimdilik ölşemderin anıqtap, qwrılıstıñ özindik qwnın jüyeli türde tömendetip, köppäterli jäne jeke baspananıñ arajigin ajıratıp, päterdi jalğa beru narığın retteu qajet,– dedi Qasım-Jomart Toqaev.

Söz soñında Prezident negizgi basımdıqtar men qabıldanğan şeşimder öz därejesinde iske assa, ekonomikalıq ösimniñ qarqını men sapasın arttıruğa, sonımen qatar, halıqtıñ ömir süru deñgeyin jaqsartuğa mümkindik beretinin ayttı.

Abai.kz

8 pikir