Нұрсұлтан Назарбаевтың жиені Қайрат Сатыбалдының отбасына кезінде орасан зор табыс әкелген Алматыдағы «Байсат» базары мемлекет үшін нағыз «өлі жүкке» айналды, деп хабарлайды Ulysmedia.kz. Нысанды балға астына қойып, сатудың кезекті әрекеті оңбай сәтсіз аяқталды: 2026 жылғы 26 мамырда өткен сауда-саттыққа бірде-бір сатып алушы келмеді.

Көрініс таппаған жомарттық аттракционы жабылды

Виртуалды аукцион залында тыныштық орнады — электронды жүйе тіркелген қатысушылардың мүлдем болмауына байланысты сауда-саттықты автоматты түрде өтпеді деп таныды. Тіпті, ереже бойынша нысанды жалғыз ниет білдірушіге де сатуға рұқсат етілген болатын. Лоттың («Көтерме-бөлшек сауда орталығы» ЖШС-гіндегі 100% қатысу үлесі) бастапқы бағасы қомақты 28,63 млрд теңгені құрады.

Мемлекет бұл активтен құтылуға бірінші рет әрекеттеніп отырған жоқ және тактикасын үнемі өзгертіп келеді:

• 2025 жылғы қарашада лотты 28,64 млрд теңгеге өткізудің алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды.

• Желтоқсанда бағаны 26,71 млрд теңгеге дейін түсірді — тағы да нәтижесіз.

• 2026 жылғы қаңтарда ең жоғары жеңілдікпен «жаппай сатылым» жарияланып, лот 24,77 млрд теңгеге қойылды. Бірақ инвесторлар базарды бәрібір айналып өтті.

Жеңілдіктердің көмектеспейтініне көз жеткізген «Қайтарылған активтерді басқару жөніндегі компания» ЖШС бағаны жеңілдіксіз, бұрынғы қалпына қайтаруды жөн көрді. Алайда нәтиже сол күйі қалды.

Олигархтардың қолынан — мемлекет теңгеріміне

Алматының Жетісу ауданында орналасқан «Байсат» базары — жүздеген жалға алушысы бар алып көтерме-бөлшек сауда хабы. Бұрын оған «Astana Financial Group» және «КазГерСтрой» компаниялары арқылы Қайрат Сатыбалдының ұлы Бауыржан Нұрсұлтан иелік еткен.

Атышулы тергеу барысында Қайрат Сатыбалды базардың үлкен бөлігін мемлекетке «өз еркімен» өткізді. Оның ұлында қалған бөлігін 2024 жылғы қаңтарда сот арқылы мәжбүрлі түрде тартып алды. Белгілі болғандай, өткен жолы базар көлеңкелі схемалар бойынша сатылған: төрт жыл бұрынғы бағалау қолданылып, бірқатар тыйымдар бұзылған.

Анықтама: 2022 жылы «Қазақтелекомдағы» миллиардтаған жымқырулар үшін 6 жылға сотталған Сатыбалдыдан Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі фантастикалық сомадағы — 1,6 млрд доллардың активтерін тәркіледі. Мемлекет меншігіне люкс виллалар, элиталық көліктер, эксклюзивті гауһар тастар, тіпті теміржол желілері өтті.

Экс-олигарх өз жағдайын жеңілдетіп үлгерді: 2024 жылы оның колониядағы өтелмеген мерзімі бостандығын шектеуге (3 жыл 3 айға) ауыстырылды. Сатыбалды іс жүзінде бостандықта, ал оның бұрынғы мүлкі тығырыққа тіреліп тұр. Ірі бизнес мемлекет тарапынан «тазартылған» болса да, күмәнді өткені бар, токсинді активпен байланысқысы келмейтін сыңайлы.

Abai.kz