«Яндекс Диск» бұлтты сервисінде орын алған техникалық ақау салдарынан «Хан Кенесары: Соңғы шайқас» деректі фильміне қатысты жиналған сирек архивтік құжаттар мен материалдардың бір бөлігі жоғалды. Бұл туралы киножобаның режиссері Мұхтар Омаров мәлімдеді.

Егжей-тегжейі және жоғалған деректердің құны

Режиссердің айтуынша, жоғалған цифрлық файлдардың арасында XIX ғасырдағы маңызды тарихи оқиғаларды тереңірек ашып, картинаның мазмұнын байыта түсетін эксклюзивті архивтік дереккөздер болған.

«Бұл материалдар фильмнің мазмұнын толықтырып, тарихи оқиғаларды тереңірек ашуға көмектесуі тиіс еді», — деп бөлісті Мұхтар Омаров Threads әлеуметтік желісіндегі парақшасында.

Абырой болғанда, негізгі түсірілім таспалары мен картинаның іргетасын құрайтын маңызды файлдар аман сақталған. Түсірілім тобы деректерді қос көшірмелеу (резервтік көшірме) ережесін қатаң сақтағандықтан, негізгі материалдар физикалық қатты дискілерде (қатты диск) бүлінбей қалды.

Тарихи мән-маңызы: Архив жинаудың машақаты

«Хан Кенесары: Соңғы шайқас» картинасы 1837–1847 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалысты бастаған Қазақ хандығының соңғы ханы — Кенесары Қасымұлының өмірі мен тарихи миссиясына арналған еді.

Кенесары ханның билік құрған кезеңі мен соңғы күндеріне қатысты құжаттарды іздестіру — оңай шаруа емес. Бұл бағыттағы жұмыс бірнеше елдің (Қазақстан, Ресей, Қырғызстан және Өзбекстан) архивтерімен тығыз байланыста жүргізіледі. Сондықтан қосымша архивтік көшірмелердің кішігірім бөлігінің өзі жоғалуы зерттеушілер мен кинодеректендірушілерге қосымша салқынын тигізбей қоймайды. Кейбір сирек кездесетін дереккөздерді қайта қалпына келтіру үшін арнайы ғылыми-іздестіру экспедицияларын қайта ұйымдастыруға тура келуі мүмкін.

Жобаның қазіргі жағдайы

Бүгінгі таңда деректі лента үстіндегі жұмыс жоспарлы режимде жалғасуда. Жоба ұжымы жоғалған деректердің нақты көлемін бағалап, тарихшы-ғалымдармен кеңесе отырып, балама дереккөздер арқылы құжаттарды жартылай болса да қалпына келтіруге күш салуда.

Медиаиндустрия мен зерттеушілерге сабақ:

1. 3-2-1 резервтеу ережесі: Сандық деректердің кем дегенде 3 көшірмесін 2 түрлі тасымалдаушыда сақтау (оның 1-еуі бұлтта немесе оқшауланған басқа орында болуы тиіс).
2. «Бұлтты» қоймаларға деген соқыр сенімнің қаупі: Орын алған жағдай бұлтты сервистердің тек ақпарат алмасуға арналған ыңғайлы құрал екенін, бірақ бірегей мәдени әрі тарихи архивтерді сақтайтын жалғыз орын болмауы керектігін кезекті мәрте дәлелдеп берді.

Abai.kz