«Yandeks Disk» búltty serviysinde oryn alghan tehnikalyq aqau saldarynan «Han Kenesary: Songhy shayqas» derekti filimine qatysty jinalghan siyrek arhivtik qújattar men materialdardyng bir bóligi joghaldy. Búl turaly kinojobanyng rejisseri Múhtar Omarov mәlimdedi.

Egjey-tegjeyi jәne joghalghan derekterding qúny

Rejisserding aituynsha, joghalghan sifrlyq fayldardyng arasynda XIX ghasyrdaghy manyzdy tarihy oqighalardy terenirek ashyp, kartinanyng mazmúnyn bayyta týsetin ekskluzivti arhivtik derekkózder bolghan.

«Búl materialdar filimning mazmúnyn tolyqtyryp, tarihy oqighalardy terenirek ashugha kómektesui tiyis edi», — dep bólisti Múhtar Omarov Threads әleumettik jelisindegi paraqshasynda.

Abyroy bolghanda, negizgi týsirilim taspalary men kartinanyng irgetasyn qúraytyn manyzdy fayldar aman saqtalghan. Týsirilim toby derekterdi qos kóshirmeleu (rezervtik kóshirme) erejesin qatang saqtaghandyqtan, negizgi materialdar fizikalyq qatty diskilerde (qatty disk) býlinbey qaldy.

Tarihy mәn-manyzy: Arhiv jinaudyng mashaqaty

«Han Kenesary: Songhy shayqas» kartinasy 1837–1847 jyldardaghy últ-azattyq qozghalysty bastaghan Qazaq handyghynyng songhy hany — Kenesary Qasymúlynyng ómiri men tarihy missiyasyna arnalghan edi.

Kenesary hannyng biylik qúrghan kezeni men songhy kýnderine qatysty qújattardy izdestiru — onay sharua emes. Búl baghyttaghy júmys birneshe elding (Qazaqstan, Resey, Qyrghyzstan jәne Ózbekstan) arhivterimen tyghyz baylanysta jýrgiziledi. Sondyqtan qosymsha arhivtik kóshirmelerding kishigirim bóligining ózi joghaluy zertteushiler men kinoderektendirushilerge qosymsha salqynyn tiygizbey qoymaydy. Keybir siyrek kezdesetin derekkózderdi qayta qalpyna keltiru ýshin arnayy ghylymiy-izdestiru ekspedisiyalaryn qayta úiymdastyrugha tura kelui mýmkin.

Jobanyng qazirgi jaghdayy

Býgingi tanda derekti lenta ýstindegi júmys josparly rejimde jalghasuda. Joba újymy joghalghan derekterding naqty kólemin baghalap, tarihshy-ghalymdarmen kenese otyryp, balama derekkózder arqyly qújattardy jartylay bolsa da qalpyna keltiruge kýsh saluda.

Mediaindustriya men zertteushilerge sabaq:

1. 3-2-1 rezervteu erejesi: Sandyq derekterding kem degende 3 kóshirmesin 2 týrli tasymaldaushyda saqtau (onyng 1-eui búltta nemese oqshaulanghan basqa orynda boluy tiyis).
2. «Búltty» qoymalargha degen soqyr senimning qaupi: Oryn alghan jaghday búltty servisterding tek aqparat almasugha arnalghan ynghayly qúral ekenin, biraq biregey mәdeny әri tarihy arhivterdi saqtaytyn jalghyz oryn bolmauy kerektigin kezekti mәrte dәleldep berdi.

Abai.kz