Бейсенбі, 21 Қыркүйек 2017
Анық 2009 50 пікір 21 Сәуір, 2017 сағат 15:47

Елбасы мақаласындағы басты мәселелер назарға ілікпей қалуы мүмкін

Ерекше әсер қалдырған мақаланы ең бірінші дұрыс талдауымыз керек. Өйткені, талдауға ден қоймай, тек жақсы жазылғанын ғана айтар болсақ, мақаладағы басты мәселелер назарға ілікпей қалуы мүмкін. Елбасының бұл мақаласы – жүйелі, бағдарламалық жоспар.

Меніңше, мұнда екі бағыт бар. Біріншісі, жалпылық бағыт. Яғни, рухани құндылықтарға мән беру. Бұл жерде қоғаммен ақылдасу, пікірлесу бар. Заман талабына сай рухани жаңғыру. Бұл жұмысты қоғамдық ұйымдар, Ғылым академиясы, Жазушылар одағы атқарады. Екіншісі, нақты, прагматикалық бағыт. 100 кітапты аудару, «Туған жер» сияқты мемлекеттік бағдарламаларды жасау. Бұл іспен Үкімет айналысады. Осы істің бәрін қоғам өз назарында ұстауы тиіс. Өйткені, Елбасының барлық тапсырмасы өзі ойлаған деңгейде және қоғамның да талабына сай орындалып отыруы қажет. Ешқандай көзбояушылық әрекеттер болмауы керек. Зиялы қауымның алдында тұрған тағы бір мәселе, осының бәрін орыстілді ортаға түсіндіру жұмыстары. «Рухани жаңғыру бұл қазақ халқының жаңғыруы ма, әлде Қазақстанның жаңғыруы ма?» деген сұрақтар қойылып жатыр.

Әрине, бұл ең алдымен, қазақтың рухани жаңғыруы. Маған ерекше әсер еткен бір сөйлемді айтайын. Елбасы: «Егер жаңғыру елдің рухани ұлттық тамырынан нәр алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Бұл ең бірінші басшылыққа алатын дүние. Ғалымдар, ақын-жазушылар нақты ұсыныс жасап, Үкіметке тапсыру керек.

Дос КӨШІМ, саясаттанушы

Abai.kz

 

50 пікір
Жел тұрмаса шөптің басы қимылдамайды - ұрламаса, жалақымен Форбс жорналына ресми түрде жария етілмейді 2017-04-26 13:32:48
Марат Тажин сол Ресейде бірнеше жыл елші боолды, Ресей билігіндегі адамдармен тығыз қатынаста болып солар арқылы "кухняда айтылған" талай мемлекеттік құпиялардың шетін естуі мүмкін ғой.``````````````````````` Тәжинге тыңдатып қояр сол! Баласының сөзімен бөсіп отырғаныңа қарасаңшы!
Жел тұрмаса шөптің басы қимылдамайды - ұрламаса, жалақымен Форбс жорналына ресми түрде жария етілмейді 2017-04-26 13:15:52
Осында Латыншаға қарсы болып отырғандар Қазақ халқының орыстануын қалайтындар немесе қатын өсекке сеніп Президентті жек көрумен көздерін шел басқандар.````````````````` Е, моё! Сол президент туралы қай сөздер "қатын өсектер", соны біз сияқты тупойларға дәлелдеп берші?
Жел тұрмаса шөптің басы қимылдамайды - ұрламаса, жалақымен Форбс жорналына ресми түрде жария етілмейді 2017-04-26 13:15:49
Осында Латыншаға қарсы болып отырғандар Қазақ халқының орыстануын қалайтындар немесе қатын өсекке сеніп Президентті жек көрумен көздерін шел басқандар.````````````````` Е, моё! Сол президент туралы қай сөздер "қатын өсектер", соны біз сияқты тупойларға дәлелдеп берші?
Abadan 2017-04-26 08:08:06
Қотақ жеген Ң әрпін жояйық. Оған бәрібір ешқандай адекватты емле де жоқ. Қазақтың 18 ғасырдың сана-сезімінен айырылайық.
Оралбкектің ыржи алмасы қызай 2017-04-25 01:10:22
Бұл көшім дегенде оттай береді екен менің ауыт мқұибек ағама жетпейді . Сол енді депутат болады сосын алтайлық жабайы керейлердің көтін пйырамыз
Дәуір Жақан 2017-04-24 00:09:02
Мақа, Сіздің ойыңыз бен сөзіңіз - менің де ойым мен сөзім. Ол ауылға ауыз салғанда-ақ одан жақсылық күту - есектен шұбату ішу деп білгенмін. Ол туралы "хикаят" көп, бір сәті келгенде танысармыз, сонда жыр қылып айтармын, әрине, Сіз үшін жаңалық таба алсам. Ол өте қу ғой. Таққа отыруының тәсілі "қырық есек, бір қашарға" жүк болған... Әу бастан: "Құдайдың көзі түзу болсын" деп өніп-өрбіген қазаққа түзу көз болмай келе жатқаны өте өкінішті. Бас аман, денсаулық оңды болсын, орнықты ойымыз бен сөзімізден жаңылмайық, Мақа!
Ашынған қазақ 2017-04-23 22:46:37
200 пайыз шындық міне мында! Қараңыз - Мақсұт 2017-04-23 21:48:16 (төменде!)
Шыңғыс төре 2017-04-23 22:11:21
Таразға келе жатыр екен президент. Сол жүретін жолдарды 30-40 мың теңге айлық алатындар тазалап шөп жұлып əуре ?? Бəрі қазақтар, ішінде 141 ұлт өкілінің біреуіде жоқ ! Президент жүрмейтін жолдардың бəрі жөндеусіз шұрық тесік. Көз бояушылық өтірік бар жерде не Ұлт жаңғыруы өзі ???
Шыңғыс төре 2017-04-23 21:59:08
Алдымен қазақа тиесілі мүдде мен қазынасын тусын армиядағыдай казармада, сонысын айтса болады Ұлт қазақ үшін ненің тиесілі екенін.
Шыңғыс төре 2017-04-23 21:52:29
25 жыл атасының басын ойлаптыма билік ????? Бүгінгі таңда дəл осы билік қарқыны Қазақ қоғамын шатастырып латын қаріпімен елдің миын ашытуда, басқа ештеңе емес.
Мақсұт 2017-04-23 21:48:16
Ербол сияқты ойлайтындар көп. Сондықтан осы мәселені өзімше талқылап көрейін....Бірінші қателік -"...рухани мүгедек... тілсіз ... басқа мәдениетте тәрбиеленген оралмандар...жартысы қырық ру. неміс, шүршіт, орыс, хахол..."? Осының бәрі -жала! Осындай Халықтар Назарбаевтан бұрын -ақ осы елде қоян қолтық араласып, бір ырғақпен өмір сүрген! Бұларды бөлектеу, арасыны іріткі салу, Ассамблея құру, кімнің кім екенін "түсіндіру" кейіннен -пайдакүнемдердің қолдарына билік тиіп, ойына келгенін істей бастағаннан кейін басталды. Әйтпесе жалғыз біз емес, әлемдегі Халықтардың көпшілігі әр түрлі этностармен, дін, тіл бөлінуімен-ақ тәп -тәуір өмір сүруде. Екінші қателік -"... екі тажалдың ортасында..." Қандай мемілекет айдалада, немее Айда ешбір елмен шектеспей өмір сүреді екен?! Бірі -әлсіз, бірі -күшті мемілекеттер әлемдік бір баланс тепе -теңдікпен ежелден қоңсы, қатар тіршілік етеді. "Екі тажалға" жем болмаған Өзбектер бар, Түрікпендер бар, Қырғыздар бар,,, тағы басқалар бар, солардың бәрін Аркадағтар қолдарына қалқан алып қорғап тұр -деген ақымақтық! Аркадақтар мен Елбасты, Көсемдер өз қалталарының қамынан артылып жатқан жоқ! Үшінші қателік -Қазақстан Назарбаевсыз -ақ өз алдына ел, мемілекет болған. Және орасан зор мүмкіндіктерге ие, тіпт і керек болса -Орысыңды да ойландыратын мүмкіндіктері бар Ел еді. Мұндай мемілекет "Үлкен Ұрлықпен" айналысып абыройдан айрылмағангда, мемілекет басында Лайықты Тұлға тұрғанда Әлемдік Державалар да қайрылып келіп сәлем берер еді. Біз -қолымызға келіп қонған Бақыт құсынан айрылып қалдық! Өйткені Ол Құсты сенімсіз Адамға ұстаттық! Ал, енді соңғы төртінші қателдік -қазіргі паразидент болмаса Қытай келіп басып алар еді, Орыс келіп жаулап алар еді, Америка жұтып қояр еді, Халық аштан қырылып қалар еді, аспан ауып, Күн батыстан шығып кетер еді,Ауғандар мен күллі әлемдік "террористер" кіріп келіп жатып алар еді, қырық рулы Халық аяқ астынана қырық пышақ болып қырылысып қалар еді, жерге өнім шықпай, аспаннан тамшы жаумай, көктем келмей "ақырзаман" орнар еді... осының бәрі "ербодардың" "Хабарлардан" кейінгі фобиясы.
Шыңғыс төре 2017-04-23 21:45:32
Бұл тақырыбына меніңде сееімбе күмəнбе бір оймен талдадым. Латын қəріпіне көшу ұлт тілін санасын дүбəрə хəлге жеткізу. Ол өзімен тіл өзімен, халық бетімен. Онсызда халық бетімен кетті , негізінен кетсе жеріненде кетеді ҚАЗАҚ.
Дана Қазақ 2017-04-23 21:26:18
https://www.youtube.com/watch?v=8ufOMpabJmE.....https://www.youtube.com/watch?v=aeRYnuoc_Ic...........https://www.youtube.com/watch?v=f6yZ3svpI70
Мәлік Бекарыс 2017-04-23 19:28:07
Латын ғарпін енгізу көп нәрсенің басын ашып береді. Шындығында,қазақ қоғамы алғашында сөзсіз екі жікке бөлінеді, есесіне ақ-ақ,қара-қара болып анықталады.
Төре 2017-04-23 18:58:50
Иә Мақсұт! Айтқан пікіріңізге қарағанда, екеуміз бір адам емеспізбе? Айтқаныңыздың бәрі дұрыс! Өкінішті... Қосарым жоқ?
Ербол 2017-04-23 16:30:25
20 миллионға да жетпейтін ұлтпен оның жартысы рухани мүгедек,жартысы тілсіз мұлдем басқа мәдениетте тәрбиеленген оралмандар,жартысы қырық ұру неміс,шүршіт,орыс,татар,хахол,анау мынау осындай жағдайда екі тажал империяның ортасында мемлекет құрып оның іші сыртың беккітіп тәуелсіз ел жасау мырзалар ол мал қора салу емес қой, елбасында енбегін жоққа шығару дұрыс емес, ұят деген болу керек қой
Мақсұт 2017-04-23 13:11:09
Дәуір Жақан! Әумин айтқаныңыз келсін! Бірақ менің паразидент -Елбастығы еш кегім, дұшпандығым, жек көрушілігім жоқ екенін айтқым келеді. Кезінде Ол кісіге сенген, барынша қолдаған адамдардың бірі едім. Әлде де қолдағым, абыройын қорғағым келеді... Бірақ -менің табиғатым екі жүзділікке, сатқындыққа, әділетсіздікке сонау Кеңес кезінен -ақ қиюласпай -ақ қойды. Өкінішке орай Назарбаев -Жалған сөйлеуші, Жалған мемілекет құруды қалаушы, Жалған өмір сүруші, Бүкіл Саяси Өмірін Жалғандыққа құрушы, тұла бойы тұнып тұрған -Жалған Адам болып шықты! Мен осының бәрін бір ғана Қазақ Халқының кем несібе -пешенесінен көремін. Неліктен сол алмағайып кезеңде Ұлт төріне қазақтан шыққан адал бір ұлы шықпай, қолдан жасалған, алыстан пультпен басқарылатын қуыршақ бір бейне Билікке келді -деп өкінемін!
Бекжан 2017-04-23 12:19:58
Алла сақтасын көріпкелдіктен. Болып жатқан оқиғаларды өзара байланыстыра отырып тұжырым жасауға тырысамыз әрқайсымыз. Анығын әрине Алла біледі. Рухани жаңару жоспары дайындалып жатса Президенттің халыққа жолдауынан немесе басқада пікірлерінен алдын ала байқалар еді. Жақын арада осындай үлкен іс басталарын ешкім күткен жоқ. Егер ол алдын ала дайындалған болса жүзеге асыру жоспарыда дайын тұрар еді. Ал мына іс кенеттен пайда болды және оны іске асыру жоспарларын дайындауға бұйрық енді берілді. Бұл істі орыстілді Жақсыбеков немесе оған дейін болған Масимов ойластырды дегенге ешкім сенбейді. Сол кездегі администрацияның орынбасары орыс көмекшісімен бірге Ресей жансызы ретінде қамауда жатыр. Егер осы рухани жаңғырудың арғы жағында Путин тұрса онда бұл іс сол жансыз барда айтылар еді. Сонда тек бір адам ғана қалады осы үлкен істі бастауға мұрындық болған! Ол әрине Марат Тажин және барша саяси шолушылардың өзі бұл Тажиннің ісі деп отыр. Мұны "Бекжан көріпкелдік жасады" деп далбасалау бассыздық. Марат Тажин сол Ресейде бірнеше жыл елші боолды, Ресей билігіндегі адамдармен тығыз қатынаста болып солар арқылы "кухняда айтылған" талай мемлекеттік құпиялардың шетін естуі мүмкін ғой. Әрине Марат Тажин "бұл менің бастамам" демейді ғой, "субординация" деген бар, Президент шешімі ретінде халыққа жетуіде заңдылық.
Қайырхан 2017-04-23 01:02:25
Осы мен түсінбейтінім орысқұлдарды, орыс тілінің әлемдегі позициясы әлсіреген болса, онда қазақтың қандай кінәсі бар? ол өздерінің проблемасы емес пе? латынға көшу қазақ орыстың аяғынаң шалып әлсіретіппе, осы қандай түсінікке жатады.Шыңдықты мойындау керек орыс мәдениетті рухани дүниесі уақыт талабына ілесе алмай қалды, расымен ресей көптің бірі боп қалды, бар көрсетер жетістігі қару жарағы ғана, оған кім кіналы? қазақ өз мәдениетін, тілін, дінің, өркендетуі керек, әлемге танылармыз мөнкен өзармыз озбаспыз бірақ ең соңында қалмайтынымыз рас
Дәуір Жақан 2017-04-23 00:57:46
Мақсұт мырзаға 2-сөзім: "Елбасының" екі емес, үш сөйлеуін жаңа ғана теледидардан естіп, экранды жаба салып, өзім ұнататын осы сайтты ашып қалдым да, Достың суретін көріп, не айтты, пікіріне кім не деді екен деп шолып отырып, Мақа, сіздің алғашқы сөйлеміңіз ашуымды тым-тым қоздырып жіберіп, арғы жағын оқымай, сізге "сәлем" жолдап жібердім. Содан кейін: мен сырттай білетін Мақсұт олай демесе керек еді деп, қайтадан ашып оқысам, өте дұрыс айтыпсыз, ұяла отырып риза болдым. Сонсоң, міне, ғафу өтіне қайырылдым. Маған енді ренжімегейсіз, Мақа! Сау-саламат болып, халықтың ойын тап басып айтуда құдай сізді шаршап-шалдығудан сақтасын!
Дәуір Жақан 2017-04-23 00:40:30
Мақсұт мырза, сіз Қазақстанға келгелі неше ай болды? Бұлайша сұрақ қою себебім: сіз қорғаштаған кісі соңғы 10 жылда: "Қазақстанда шекара болған жоқ, қазіргі шекарасында мемлекеті болмады", "Қазақта пәлен батыр, би, жырау болды деген сөз - құр аңыз", "Қазақтың тарихы 1991-жылдан басталуы керек", "Халық - тобыр" дегендей "алтын" сөздерді ағылтқанда сіз шекарасы бар мемлекеттердің бірінде жүрген сияқтысыз. "Ойланбай сөйлеген...", құдай сақтасын, 100 жасаңыз!
Оқырман 2017-04-22 23:09:19
Елбасы мақаласына байланысты тапсырмаларға байлаанысты уже жұмыстар жүріп жатыр естіп көріп отырмыз,іске асады деп сенеміз
Бекжан деген "көріпкелге" 2017-04-22 23:00:41
Беталды өсек таратпасайшы, сен Тәжиннің қасында жүріп, оның айтқанын, істеген ісін қадағалаушы ма едің? Сен нағыз өсек таратушы қатын сияқты бос әңгімені қастарында тұрғандай етіп айтқаның қалай? Бәсе...Тарихтан "білгіш" болғансып, неше түрлі ертегілерді құмалағыңды салғандай етіп "жырдайтының" содан екен ғой. Енді білетін боламыз.
Бекжан 2017-04-22 22:49:52
Латын әрпіне жедел көшу Тажиннің ісі, Президент соның ойымен келіскендіктен осы істі бастады деу керек. Тажин жақында ғана Ресейден елшілік қызметтен келді және ол Ресей билігінде не шаруалар болып жатқанын көріп өзінше тұжырым жасап қайтқаны анық. Путин жақында Ресей Ғылым Академиясы арқылы тағы бір жымысқы зымиян жоспарды іске асыруды бастады. Ол жоспары бойынша Ресейдегі барша халықты ұлтына қарамастан "ресей ұлты" деп атауды орнықтырмақшы. Осылайша татар, башқыр, құмық, ноғай бауырларымыз жақын болашақта "ресей" ұлтынан деп аталып орыстық ассимилияцияға түсуі қажет. Татарстан латыншаға өткісі келгенде Путин билігі тиым салды және жақында Татарстан премер министрі болып орыс отырғызылды. Путин билеген Ресейдің түпкі мақсаты ондағы барша майда ұлттарды тезірек орысқа сіңдіру екенін Тажин өз көзімен көріп келді. Ол кәзіргі жағдайда Қазақ халқының орыстануын жедел тоқтатпаса тым кеш болатынына Назарбаевты сендірген тәрізді. Қазақ халқын орыс тілі ықпалынан қорғаштауға лайық ол латын әрпіне көшу. Мемлекеттік тіл қазақ тілі болғандықтан қаламасада орыстілді қазақтар латын әріпті қазақ тілін үйренетін болады, осылайша олар не болмаса олардың ұрпақтары "өз үйіріне қосылар". Қазақ сол Ресей империясы саясатымен екі рет жазбасын ауыстырған халық. Ресей осылайша МЫҢ жылдық арап әріпті жазбамызды жойып орнына латынша жазба енгізді, ескі жазбада оқып жазып келген қазақ халқы бір сәтте "жаппай сауатсыз" халыққа айналды. Ол аздай ОН жылдан соң латыншадан кирилицаға аударды. Осылайша ертеде қазақта ешқашан жазба болмаған дегенге сендірді бізді. Ескі арап әрпіндегі қазақ кітаптары өз өзінен жойылды, өйткені оны түсінбейтін ұрпақ отынға тамызық етті немесе аштықтан бас қайғы заманда атасының кітабы қайда қалғанын ұмытты. Сондада сақталған кітаптар болды және Мұхтар Әуезов, Ілияс Есенберлин тәрізді жазушылар Абай мен Кенесары өмірлерін сол ескі кітаптар желісімен қалыпқа келтірді деу орынды. Латын әрпіне көщу қажет, ол ең алдымен қазақты болашақта орыстанудан құтқаруға себеп болады. Осында Латыншаға қарсы болып отырғандар Қазақ халқының орыстануын қалайтындар немесе қатын өсекке сеніп Президентті жек көрумен көздерін шел басқандар. Президенттер келеді кетеді, ал Мемлекетіміз қашанда көзіміздің қарашығындай қымбат болуы керек әрқайсымызға.
Мазакстаннын скептиги 2017-04-22 20:58:03
Адайшалга! Отагасы латынга ауысса тек карып ауысады екен деп маубастыгына салынып жайьаракат уйыктаймын деме! Латынга кошсе кариптен баска фонетика, лексика, морфология, синтаксис жанын орфография, орфоэпия, пунктуация деген аркайсысы болек-болек улкен болимдерден туратын такырыптарына да орасан озгеристер жасалуы керек. Асиресе, тилдин табигатына орай тол создерди сайкестендерудин ози онай емес шаруа. Европалык, орыс тилдерине карама-кайшы табигатынан жалгамалы тил саналатын казак тилинде колданатын косымшалардын ози тилдик, дыбыстык жагынан улкен озгеристерди енгизуди талап етеди. Кенес Одагында Ильминскийдин жасауына карап 70 жылдары кремлдин кадагалауымен сауранбаев деген галымнын жасаган орыс тилдик зандылык жуйеси мен табигатына байланган кенестик проорыстык ережелерди, маскваны орыстарша москва, Обама деудин орнына Абама деп окылган-жазылган создерди карип озгерсе бурынгы таз калпында колдану керек гой, сиздинше?! Казакстанда латынга кошу проорыстык мазак билигинин 1993 жылы конституцияны оз ынгайына бейимдеп жекешелдиргеннен кейинги тирлиги косеушинин орыстын 1986 жылдан сон кгб-нын кушимен (ел ишиндеги 86 жылгы думпуди москва Горбачевке вице-президент болуга умиттенген косеушиге "казакстанды биле, колынды какпаймыз, бирак омир бойы биздин ыкпалымыздан шыкпас шынжырлы тобетимиз боласын"деп, тун ишинде астыртын ак волга, кара жигулилермен казак студенттерди тургызып аланга шыгарган кремлдик кгбшниктер деп жур) такка отырган косеушинин ишке буккен оз саясаты деп уккан жок. Бирак кашанда антиказакы саясатынын зардабын али казак корип келеди.
Ардагер ұстаз 2017-04-22 19:25:58
Шырағым біз жабық қоғамда жүріп ақ ұрпақты ұлтық санада тәрбие бергенбіз, соның нәтежесі бүгін тәуелсіздіктің жемісін татып отырғанымыз, сендейлермен сөз жарыстыруға бізде қазір көзде шамалы
Тұрар Шапқара 2017-04-22 18:29:27
Енді не істейміз, қандай мамандық таңдасақ екен? Елді ұры мен өтірікші жайлады. Және олар жоғарыға көтерілді. Енді түспейді. Тек қана түкірігі мен қақырығы түсер. Бұл қоғамның дерті. Қоғам тәрбиесінің қорытындысы – ұрлыққа, өтірікке, жалаға, қысқасы бітпес күнәһарлыққа әкеп тіреді. Демек, бұл – ұрпақтың соры, қара халықтың азабы! Алға қойған мақсат жоқ, мақсатқа негіз жоқ, негізге ниет, ниетке себеп жоқ болып қалды. Себебі, өтіріктің арты бір тұтам. Халық ығыр болды, өтіріктен мезі болып әбден шаршады. Қай жерде де «өшіп жатыр» дегенді «өсіп жатыр» деген жалған жарнамалар қаптады. Балалар сабақты нөлебойдан бастайды, мектеп қабырғасында 11 жыл тапжылмастан отырады. Алып шығатын ештеңесі жоқ. Бағдарлама қисық. Баяғы маймылдың тұқымысың деумен қатып қалған, «шеләбек пауктың» қазақ түрі келіп қол ұшын созбаса 2050 ге дейін жібімес. Ал Құран топырақтан түзілдің дейді, және ақиқаты сол. Мұғалім маймылдан шықтың деп оқытады, ал оқушының ата-анасы: «Атасының басы, сенің мұғаліміңнің өзі маймылдан шыққан, тіфу, мә, деп, үйде отырып алып мұғалімге қолын шығарады. Оның қандай жазығы бар? Мұғалімдерге шамадан тыс іс жүктеп қойған, әкіматтың тапсырмасымен итке қабылып үй аралайды кеп, одан қалды қыруар қағаз. Көлік жөндетіп қоймаса болар еді. Ал Сағадиевке топырақ емес ұннан жаратылсаң да бәрібір. Сонда кім халықты мазақ етіп отырған? «Соткасыз адам – жаны жоқ тән» деген заманда өмір сүріп жатқан жастар кітап оқи ма? Оқымаса оларды 11 жыл зорлап кітап оқыту, еріксіз қораға қамап маңыратып қою кімге пайдалы? Қазіргі жастар ешнәрсеге бас ауыртпайды. Олардың жүрегін дір еткізетін бір ғана механизм бар. Ол – айфоннан «пілпук» деген дауыспен белгі беріп келіп отыратын СМС. ҚМДБ халыққа араша түсіп, жақ ашып білім министіріне бірнәрсе деп айта алмайды, себебі, саясатпен діннің арасы алшақ дейді. Еріксіз күлесің. Күлесің де жылайсың. Осы 11 жылдық мектепті бітірген түлектер не ұлтшыл болып шыға алмайды. Себебі, біздің елде ұлтшылдыққа жол жоқ. Ұлтшыл деген сөзді жібітіп ұлтжандылық деп өзгертіп еді. Ол да сопайып тұрған сияқты, қазір ұлтжандылықты «елжандылық» деп бұрмалап айтуда. Себебі, бір өнертапқыш «біздің елде 130 дың үстінде өзге ұлт бар» деген диотты миымызға пәйкілеп берген. Кеңес кезінде 16 республикадан артық ұлт жоқ сияқты еді, мына 130 деген сандырақ сан қайдан шыққан? Сонда әлем халқынан бір-бір ұлт, «летающий тәрелкімен қонаққа ұшып келген инопланетияныстарымен бірге бәрі біздің елде босып жүр ме екен? Біздікілер не дінін қорғай алмайды. Себебі, біздің дінді Матурудиге ғана байлап қойған, қалғаны мойындалмайды. Демек, ақылға сыйымсыз. Мысалы, бұрынғылар тек қана: «Қазақпын, мұсылманмын» дейтін сияқты еді, қазіргілер түрлі ағымға бөлініп алып, киім кию мен сақал қоюларына қарай үйір-үйір болып алған, айғырлары мұхиттың арғы жағында, жартысы тыңшы секілді дүйім жұрт арасында жасырынуда. Қалған дін ғалымдары халықпен ісі жоқ, себебі, уақыт алтын, қол тимейді, олар Құдайдың қайда екенін іздеп әлек. Алла-Тағала оларға: «Мен жасырынамын, қияметке дейін менің қайда екенімді іздеп табыңдар» деп, Жебірейіл періштеден сәлем айтып жіберген сияқты. Біреулері Құдай анда көрінеді, мында көрінеді десе, екіншілері аяғы бар, қолы бар деп ғайыпқа кіріп кетті. Кейбіреулері Қазақстанның астанасы – Сирия деп түсініп елін қорғауға аттанып кетіп жатса, кейбіреулері ғайбатты үлкен жихат қылып алған. Сәлде шапан киіп алып интер желілерде насихат деп қойып ғайбатты ұрып жатыр. Осының бәрін Мұхаммед Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) қылып па? Қиямет белгісінің исі аңқып тұр. Ел басына бағыну – уәжіп! Енді балақтарыңды ұзартып сақалдарыңды қысқартыңдар! Айтпақшы, ұмытып барам, бұл заңды шығармас бұрын осы заңға (шариғатты басшылыққа ала отырып) «педофильдер мен қызтекелерді көрген жерден өлтіріңдер, жезөкшелер мен зинақорларды тас боран атыңдар!» деген заң шығара кетіңдер. Біздің ұрпақ не мұнайдың тетігін ұстаған басшы бола алмайды. Себебі, әмірқандықтар мен қытайлықтар зауыт салып алып, енді қызығын көретін уақытта бізге тірілей тізгін бере ме? Себебі, біз қарызға кіріп кеткенбіз. Ол қарыздан ұрпақ, шөбере-шөпшек құтыла алмас. Қарызға кіруге жағдайсыздық себеп болған. Ал жағдайсыздық, аштық дегендер совхоз-колхозды құртып жібергеннен орын алды. Бұл АҚШ саясаты! Ондай нәубет 32-33 жылдары жүзеге асқан еді, мынау соның мәдени тепкісі болды. Тілімізді қорғайық десек біз қостілдіміз, турасын айтсақ айыр тілді абжыланбыз. Орыстың қас-қабағына қараумен өлетін болдық. Сондықтанда, қайырлы ел бола алмай зайырлы ел болып отырғанымыз. Географ болудан пайда жоқ, жер байлығының қыр-сырын біліп қаламыз. Астроном болу пайдасыз. Аспан түгілі жерді келістіріп алайық. Халықтың аспанмен байланысы болса «кредит-несие» алғандар баяғыда сол жаққа ұшып қашып кеткен болар еді ғой. Онда бүкіл ІІ Бөлімі қызметкерлері мен банк қызметкерлерін аспаннан іздеп сапырылысамыз ғой. Калькулятор тұрғанда математик болу қайырсыз? Айтпақшы, балықшының оқуы бар ма екен? А, олда «безпәлезні». Қызыл балық пен қара уылдырық тонналап Ресей асады, бай-батшалар ғана қоректенеді, қара халыққа қара балық та аулатпайды. Аулағандары балдарын оқытамын деп пара ретінде оқу орын басшыларына береді. Онда табиғат пен жан-жануарларды қорғасам қайтеді? Мәссаған, о да біртүрлі сияқты. Киіктің бәрін қырған «соларды қорғау мекемесі» емес пе? Ұрпақ мұрасы «Қызыл кітаптағы» киелі аңның бәрі арабтардың еншісінде. Ұрпақты осы алдамай-ақ қойсақ қайтеді? Қызыл кітапты көзге күйік қылмай өртеп жіберген дұрыс емес пе? Жезөкшелік пен қызтекелікке, наркомандыққа, арақ-шарапқа, педофиль-маньяктарға түзету енгізе алмайтын заңымыз «Пәленше шейхқа пәленше дуадақ, пәленше қырғи, бөдене, т.с.с аң-құстар аулауына рұқсат етілсін!» деп шешім шығарып беретін Атымтай Жомарттар тек біздің елде бар. Ал жер қорғау біздің түсімізге де кірмес. Айта берсе көп.... Енді не істеу қалды, қандай мамандық таңдасам болады? Қолайлысы ұрлық сияқты. «Жымқыру» факультетіне түсіп, «Сыбайлас» аға арқылы ректорға «қымқыру» операциясынан қалған сарқыт деп пара берсең «Сұғанақ» шәкірт болып атып шығасың да, «Алаяқ» фирмасының қызметкері бола саласың. Сосын «Жемқорлыққа саяхат» бағын аралайсың. Кирил әрпіне өту орыспен қоштасу, ол қуанышты жағдай. Енді әкімді халық сайлауса бір табан жоғарылаймыз. Сосын Дос Көшім секілді ағаларымызды билік басына отырғызса іс оң нәтиже бере бастайтынына кепілдік беремін. Жалғасы бар.....
Ардагер "ұстазға" 2017-04-22 18:03:09
Ұлттық санасы осы уақытқа дейін жаңғырмай ұрпақ тәрбиелеген не қылған "ұстазсың"? Осы сен сияқты ардагер ұстаздар совет заманындаlf , қазірде lt көсемсіп сөз айтып, ұлттық сананы "қалыптастырғыш" болып жүрген. Осы уақытқа дейін қалыптастырсаң біреу қой деді ме? Өзің өнеркәсіп, бірнәрсе өндіру, трактор айдау, егін салу дегеннен хабарың бар ма? Көйлек, дамбал қайдан келеді, оны шығаратын, тігетін кім деген мәселеде қазаққа ой салу ойына келмеген "ұстаздан" не қайыр? Руын түгендеп, айтыс, пайтыс, ұйқас-пұйқас сөздермен өңеш жырту, той-пой, даңғаза мақтаншақтық қазақты көкке шығарса баяғыда ай емес, марсқа жетер еді. Соның бәріне тек латынға өту жетпей тұрған екен ғой. Баяғы орыстың "пустите Дуньку в Европу" дегені сияқты.
Ардагер ұстаз 2017-04-22 15:48:14
Ұлтық сананы жанғырту латынға да, басқа да уақ түйек нәрселедің барлығынада тіреліп тұр,өзіне ұнамайды немесе оған санаң жетпесе қалың жұртты өзінмен бірге адастырмай отыр, мысалға осы интернеттегі жақсы жаман не бар бәрініңде қазақ тіліндегі нұсқасы болуы ол да рухани әлемге ұлтық санаға тікелей қатынасы бар
қазақ 2017-04-22 15:27:13
Ұлттық сананы жаңғырту латын алфавитіне тіреліп қалған жоқ. Отыз жыл болды ғой ұлттық санасын жаңғыртып келе жатқанымызға. Сол ма - бар халықтың байлығы, қазақтың жаратқан берген табиғи байлығы талапайға түсіп, таланып, ұрлағанның қолында, тістегеннің аузында, ең бастысы КОММУНИСТ терісін жамылып, психологиясы, бар болмысы ұрлыққа, коррупцияға жерік болып тұрған алаяқтардың қолында кеткені. Халықты талап болып, енді пенсия қорын ұрлауға кіріскендер қымбатшылық пен жоқшылықтан, жұмыссыздықтан, жастардың келешегі, үміті жоқсыздықтан жиналған халықтың, кедейдің наразылығын латын алфавитіне көшіруге аударып, халықты тағы алдап соғып отырғанын қалай түсінбейміз???!!! Ұлтық сананы ояту, мемлекетті нығайту, өз өнеркәсібін құру, жаңа технологияны енгізу, қазақ өнеркәсібінің товарын шығару, өзін өзі қамтамасыз ету латын әрпіне қарап қалған жоқ қой. Осында Мұхтар Шаханов бастаған адамдардың /НАҒЫЗ халық өкілдерінің/ латын әрпіне қарсы ашық хаты жарияланып еді, қолма қол алдырып тастады НЕГЕ??? Қарапайым халықтың пікірі ұнамай ма? Онымен санасудың қажеті жоқ па? Маған, мен сияқты Мырқымбайларға ол латын әріптеріңнің текке де қажеті жоқ. Енді қазақтың даладағы қойы, биесі мен сиыры латынша мөңіресін деген арман барма еді?
Мақсұт 2017-04-22 13:02:03
Дос Көшім мырза да бірдеңеге сеніп, әлденеден үміттеніп отырған шығар... Бәрімізде солаймыз ғой. Алайда Паразидент Назарбаев ешқашан Елге, Халыққа қарсы әңгіме айтқан емес. Бірақ Ол кісінің айтқандары өз сөздеріне 180 градус кері келеді! Егер Ол кісі біреуді мақтаса - оны ертеңіне түрмеге тығады, кінәлап даттаса -көп ұзатпай дәрежесін көтереді. Ұрлама -деп, ұрлатады, "Халық үшін" -деп сол Халыққа қарсы әрекет етеді. Мына мәлімдемесі де кәдімгі көп көпіршік, үйреншікті демогогия ғой -деп ойлаймын. Өйткені Елбасты қартайды. Кәрі де бір, бала да бір, ара -тұра мақтау, қолпашты керек етеді...Сондықтан анда-санда "ақылды" бір сөздер айтып, айналасындағы "ләппайларды" бір шуылдатып қойып, солардың жарапазанынан қарт көкірегіне қуат, жұбаныш алатын шығар. Егер осы бір "...үшінші (?) жаңғыруына" тікелей қарама қарсы мақала жазса да біздің жағымпаздар ойланып толғанып жатпай дәл осылай іліп алып кетер еді. Жағымпаз жандарда мән-мағына жоқ, ақыл -ой жоқ, жаңғыру ма, жаңғырық па -бәрібір, бір тайпалып, көзге көрініп қалса -болды.
Күмәнді 2017-04-22 12:30:11
Меніңше , латын әліпбиіне кіргізу ол - әнебір "үштілділікті" еш кедергісіз енгізу үшін қажет болған сияқты... Алдымен қаріпті бекітіп алады , сонан соң "...осы қаріпте жазу үшін ағылшын тілін енгізу керек екен..." - деп , өздерінің қазақты ұлт ретінде, біртіндеп жою жоспарларын іске асырмақ шығар. Қауіп қылғаннан айтамын да...
Манаржан 2017-04-22 01:41:45
Ел басына жумыс жасамайтын акiмдердi халык болып айтумыз керек сиякты соол кезде Ел басымыз айтадыго халыкка унамайтын акiм не керегi бар деп
Қайырхан 2017-04-22 00:54:36
Мөнкін басында бөліну болуы,латын тіліндегі қазақтар мен кириллица жазуындағы орыс тілділер, бірақ уақтыт талабы ол бәрібір латын әрпінде, және қазақ тілі ол қанша жерден жаман де ол мемлекеттік тіл, оқуға уйренуге мәжбірлік бәрібір болады,қазірде дұрыс байқап жүрсеніз банкілер т б комерциялық құрлымдар қазақ тілінде мамандар ұстауға мәжбір болуда,тек осы жағдайды қазақтар өз пайдасына оқсата алмай салақтық жасап жүр,ал осы жағдай осыдан 10жыл бұрын басқаша болатын сіз банкіге барсаныз қазақшабілетін адам таба алмас едіңіз, латынға көшу дұрыс және терен ақылмен жасалған түбі ол қазақ халқының тарихындағы ұлкен рухани жетістік болатыны айқын,
. 2017-04-21 23:37:53
https://youtu.be/V-5qFkuUFWs
Адайшал 2017-04-21 23:16:59
Осы біз әуелі бірнәрсені түсініп алайықшы, қазақ тіл ауыстырайын деп жатқан жоқ, бар болғаны қаріп (яғни алфавит, әріп) ауыстырғалы жатыр, солай емеспе? Ал бұдан дау тудырудың қандай қажеті болды, қазақ тілі сол қалпі қалабермек, тек жазылуы жаңаша - латын қарпімен, бар болғаны осы.
Руза 2017-04-21 22:58:32
Келісемін.
Қазақ баласы 2017-04-21 22:56:34
Есенгалидики орынды пикир екен. Казирдин озинде айдос сарым(ресейлик радио свобода сайтын), сагадиевтар (нур. кз сайтын караныз) казакстаннын латынга кошуи орыстилдилерге катысы жок. Олар кирилл арпинде бурынгыша омир суре береди. Бул латыншалау казак тилдилерге гана колданылады деп сухбаттарында суйиншилерин берип тастады. Сонда 30 жылдардагы саяси-когамдык, алеуметтик-экономикалык, демографиялык тургыдан казак байгусты кынадай кыргынга ушыраткан кремлдин максатты саясаты енди казакты рухани тургыдан назарбаевтын косеуши колымен уштилжилик уранымен биржолата куртуды мыктап колга алганы гой. Жок олай емес дегендер кунделикти кз-дагы орыстар мен ресейлик шовиктердин бастапкыда карсы оре тургелип, енди казир казактын латынга кошуи, уштилдилиги дурыс деп биздин надан, шатпа шолак белсендилердин колтыгына копшик коя мактай бастауынан осындай бир саусагын иске букете залив саясат бастаганын растайтындай. Казакта сонау 1731 жылдан бодан камытын киген кезден бастап орыстын биринши жауы екендиги коринсе, сонгы 200 жылдан астам уакыттагы жакын араласу тарихи тургыдан мулдем анык далелдеп берди. Осы жазганымды сагадиев оки ма? Ай, кайдам... тобеси тесик болмас..
Эльмира 2017-04-21 22:49:57
Қоғам болып қолдап, жан жақтан жұмылсақ ұлт көксеген болашақ орнатамыз, бұйырса!
дархан 2017-04-21 22:49:22
Елбасы қашан да тиімді әрі ұлтқа керек деген ұсыныстарды ғана тастайды ортаға, бұл жолы да көңілге қонымды дүниелер айтты.
саян 2017-04-21 22:49:09
Ата баба ізіміен, латынға көшкенде тұрған еш әбестік жоқ сөздің шыны керек!
Парасат 2017-04-21 22:48:40
Латын әліпбиі біздің жыл санауымыздан 800 жыл бұрыннан келе жатыр, яғни үш мың жылға жуық уақыттан бері бар. Таңсық емесм дүние, оны қайта енгізу арқылы тарихты тірілткендей боламыз!
Ұлпан 2017-04-21 22:48:26
Қоғам белсенді талқылап, әр сөзіне жіті мән беруде, ұмыт қалады деп ойламаймын!
Рауан 2017-04-21 22:48:17
Ұлт зиялылары Халел Досмұхамедұлы, Мұхтар Мурзин, Ә.Байділдин және тағы басқалар латын әрібінің ыңғайлылығын насихаттап өткен еді, соны соңынан дейін жеткізейік енді!
Абай 2017-04-21 22:16:37
1.Латын әрпіне көшу өте дұрыс.Менің ойымша,2025 жылдары Қазақстанда барлық мектептер,балабақшалар,арнаулы орта мектептер,ЖОО-ы- қазақ тілінде,латын ғарпымен оқитын болады.Егер мұндай болмаса,іргелі мәселелер туындауы мүмкін. 2."Туған жер" туралы емес "Атамекен" туралы үлкен бағдарлама жасалу керек.Бүгінгі жағдай мен келешек өмір,қай қазақтың қайда туып,қайда тұрып жатқаны маңызды емес,барлығына "Атамекені" маңызды екені түсінікті! Біреулер,аспанда өмірге келсе,біреулер теңізде,біреулер Жұмыр Жердің екінші бетінде өмірге келіп жатыр ғой.Біреулер Орысьта,біреулер Қытайда,біреулер Өзбекте,Монғолда туғаны да,тағыда солай болатындығы да айдан анық қой! Оларға "Туған жерінде туын тіктіру" ыңғайсыздық тудырады емес пе?
Біржан 2017-04-21 21:17:00
Есенғали Антакиядан дұрыс қойған сұрақты. Латын әрпіне көшу-ұлттық сананы жаңғыртады деген қате пікір. Ол ұлтты жаңғыртпайды, қазірдің өзінде ұлтты бөлшектеді.
М да 2017-04-21 21:07:53
Есенгали Антакияна кайт есин барда, отанынды умытып журерисин!
Берік 2017-04-21 20:33:09
Қайран Есаға қарттық деген сол енді Ол жаңғырулар өтті кетті ғой Байқамай қалдыңыз білем. Енді барға қанағат өткенге салауат емес пе? Оданда 4-ші жаңғырудың қашан болатынын сұрамайсыз ба дайындалып жүрейік. Сонда ұмытпайтын боламыз
Бекжан 2017-04-21 19:53:01
Дос Көшім қазақтың бетке ұстар азаматы. Өте дұрыс айтады. ЦентрАзия бастаған ресейшіл сайттар Назарбаевтың осы жоспарларын жаппай сынға алып жатыр. Әсіресе латын әрпіне көшуге Қазақстан халқын қарсы қоюға тырысып жатыр орыстілді сайттар. Олардың ішінде орыстілді Марат Шибұтов, Төлеген Байтүгенов, Алшанов деген қазақтар өздерінің "қой терісін жамылған доңыздар" екенін көрсетіп қойды. Сондықтан ұлты мен мемлекетін сүйетін әрбір қазақ Президенттің осы жоспары іске асуын тілеуіміз керек. Бұл істер Президент үшін емес біздің Ұлттық Мемлекетіміздің сақталуы үшін, Ұлтымыздың сақталуы үшін қажет. Есенғали тәрізді "қисық сөйлеуге құмар қырсықтардан" Алла қазақты сақтасын.
Есенғали, Антакиядан 2017-04-21 19:25:44
Дос інім, бірінші, екінші "жаңғырулар" қашан болып еді, сорлы басым ұмытыппын ?

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 5739
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 12011