Qar torghaybastanyp jauyp túr, kirshiksiz aq úlpa, qalyqtap balasha mәz bolyp, kókten týsip kele jatyr, mamyq týiirshikting aldy kýstana tabandardyng astyna myjyldy...

Satan atasynyng zeynet aqysyn kepilge qoyyp qaryzgha alghan mashinasymen baydyng erke sholjaq qyzynyng atyndaghy eren bazargha (super marketke) bardy, әieli ekeui jyl boyy auyzdarynan jyryp, týste as ishpey, keshte balasyn týlki qúrsaq jatqyzyp jinaghan aqshalaryna kinodan kórgen kәnigi baylargha eliktep, neshe týrli taghamdar jәne ashy su men tәtti sudyng týr-týrin aldy, kóligining jýk salghysh sandyghy lyq toldy.

Jaman eski kóligi ózining kók týtinine ózi qaqalyp, kóksau shalday biraz yshqynyp baryp, zorgha otaldy.

Tang atqansha quanyshtan shydamy tausyldy, keler kýndi saghyndy. Úiqysy keler emes, bala kezi esine týsti. Egemendik alghan sol jyldar sheshesi qolynan jetektep balabaqshagha aparghan, júrt kedeylikting qamytyn myqtap kiygen sol kezding ózinde, jana jyldy asqan shat kónilmen toylaytyn. Býkil qogham jeltoqsan aiy tughannan basqasha quanyp, korparativtik bas qosu, tuystyq dastarhan, t.b. dep mol dastarhan jasap toylaydy. Sheteldik qazaq zertteushileri osy Jeltoqsan, Qantar aiyndaghy qazaq halqynyng dýniyetanymyna airyqsha toqtalyp ýnildi, Nauryz ben Oraza aiyndaghy әr bir is-әrketin qaghys aldyrmay jipke tizip jazdy, ary oilanyp, beri oilanyp bastary qatty

Búlardyng balabaqshasynyng qaqpasynyng syrtynda әlem-jәlem shyrsha, oghan ilingen san myng týrli syldyrmaq, qúbylmaly qonyrau, sharlar kýlmindep túratyn, sonyng janynda saqaly etegine týsken, shoyqy manday, qyzyl kóz, kartoshka múrynmen eki beti ýsingen orys shal, qazaqtyng jap-jas qyzyn qoltyqtap bastaryn qozghay tensele әn salyp túratyn. Qazaqtyng qyzyn orystar qoltyqtasa qatty jarasady eken-au dep, riyasyz sәby kónilmen oilaushy edi.

Baqshanyng ishi til jetpes san myng ertegi әlem, kýlekeshtenetin myng san quyrshaq pen sayqy mazaq әikelderge tolyp, ýlken bólmening qaq tórinde daladaghydan basqasha jasyl shyrsha toqtausyz janyp-óship, kóz qysady. Balalardy qúlashyn jaya qúshaghyna tartady, búlar baqyttan balqyp, shyrshany ailanyp birin-biri toqtausyz qualay beretin, quyp jetkenderdi sýiistiretin, ózining kórshisi Gýlbarandy qansha qusada jete almay, ózi jek kóretin múrnynan manqasy aqqan Almany quyp jetip sostiyp túryp qalatyn, tәrbiyeshileri shapalaq soghyp qolpashtap, auzynan araq mýnkip, alabórtip túratyn.

Týs bolghanda taghy sol Gýlbarannyng janyndaghy tósekke jatyp úiyqtaghandy jaqsy kórushi edi. Jeltoqsan aiy tolyghymen jana jyl degen merekelik kónil-kýi, búlardyng diline sol kezden myqtap singen. Odan ýlken mereke jer betine esh jerde bolmaydy, qazir qaydaghy bir «rahmet aitu kýni», «nauryz», «tәuelsizdik kýni», «qyzdar kýni» dey me? Mereke kóp biraq esh qaysysy Satannyng jýreginen oryn almaghan. Ana nauyryzdy da jana jyl dep qoyady, sonda bizde eki jana jyl bar ma? Jyl bireu, Qúday bireu, adam bireu sonda jana jyl qalay ekeu. Bireui ótirik... Jana jylda aq múrtty, qyzyl saqaldy orys shaly men qazaqttyng qyzy qorjyndaryna qol salyp, tek qana oryssha taqpaq aitqan balagha ne ilinse sony talghamay bere beredi, sonda Satannyng qolyna bir sәbiz tiyip edi, auzyna salghanda plastik eken, artynsha ózining oryssha taqpaqty jaqsy aita almaghanyn oilap, orys shaldy sondada jek kórgen joq.

Tanda atty, dastarhandy toltyra jayyp qonaqtaryn kýtti, Satannyng әieli Qazan әbden qyzghanda súiyq maydyng ýstine shaj etkizip piyazdy salyp jiberdi, artynsha etti shyjghyrady, onyng artynan ile-shala sәbiz, kәrtop, taghy basqa nәrselerdi tókti-ay kelip, kenet oiyna osynyng ishinde qazaqqa tәni qaysysy degen oy sap ete aldy, әriyne qazaq – et, kәris – piyaz, sәbiz – úighyr, kartop – orys dep kýbirledi, mýlde bóten aty joq sintez bir tamaq pisti. Bir-bir eski kólikti tizgindep kelinshekterin qoltyqtap, qyzara bórtken jaspen jasamystar stoldyng tóniregine qonjidy.

Kýlkileri basynda әuelep, qaljyndary qan jýgirtip, bir jetisip qaldy, óz ara tost aityp, stakan soghystyryp, shat kónilmen sharyqtap, shanyraqty óz әlderinshe jyrgha bóledi. Ruhany ash adamdar әriyne әn men biyge, arzan kýlki men mәnsiz sózge toyattanady...

Ashy sugha әbden bas qoydy, býgin ishpegende qashan ishemiz deydi, birin-birin qamshylap, shylqiya mas boldy. Mylqau qaranghy týn. Aspannan súmdyq-súmdyq qara kýshter týsip jatty, jerdegileri de olardyng tobyn tolyqtyryp, adamdardyng kózderine kórinbey qaskýnemdigin bastap ketti...

Dalagha shyqqan bireui shaptyryp túryp aspangha qarady, tolghan aidy kórdi, әkau, búl qalay bolghany?!!! Ay ortasy bolghanda tolady. Ay sonynda turalghan et siyaqty jinishke bolmay ma? Býgin qalay ay tolyp túr?!!! Býkil adamzat aspangha qaramay ma? Bizding qoldanystaghy kýn tizbemiz qate me?....Atam kóne aigha býgin qanshe edi? dep sausaq sanap otyrushy edi.... Atalarynan kórgeni boyynsha qoldaryn jayyp, saghat tili on ekini kórsetkende tilek aitty, dalagha shyqty, qytaydyng saluttaryn aspandata atty, tars-túrs, ot shashular tolassyz atyldy. Aljyghan әkesi «ne bop ketti, nemister kep qaldy ma?», – dep orys-nemis soghysyna qatysqan jastyq shaghyn esine aldy.

Ýige qayta kirgen olar taghy shaytan sudy simirdi, birining kelinshegine birining kózi týsti, shaytan shyghar jol kórsetti. Kezinde Shymkentten shyghatyn "Qyzyq gәzetin"kóp oqyghan bireui, ondaghy epizodtty eske alyp, býgingi merekelik syy bolsyn, kelinshek auystyrayyq, dostyghymyzdyng eng biyik shynyn osylay dәleldeyik dep quana til qatty. Bәri ýnsiz kelisti, jaryq sóndirilip, bilgenderin jasady...

Til, dil, ruhany janghyru, qazaqtanu, Úly Dalanyng jeti qyry jәne últtyq dýniyetanym t.t... elding bir jylda jighany týgelimmen kókke úshty, shaytandar olargha orys shalmen qazaq qyzy bolyp elestep sanasynyng shanyn qaghyp, әuelgi qúldyq sanagha qayta qaytardy.....

Týnning eng songhy bólegi týgeldey qyzyl-qyrghyn soghysqa úlasty, qalyng tóbeles, tis syndy, kóz shyqty, múryn syndy, manday jaryldy, kelinshekteri saqshygha qonyru shaldy, saqshylardyng uaqyty joq...

Ózimen-ózi tilin shaynap Satan qorada jalghyz súlap jatyr, onyng jirkenishti tәnin ruhy әli tastap ketpedi... iyti qojayynnyng qolyn, auzyn jalap jatyr. Satan ózin ózi jaqsy bilmeydi... ol bir týrli sintez jan. Satan qysta jana jyl dep kotolikterding Rojdestvosyn shynayy jýregimen toylaydy, jyl boyy jighanyn dastarhangha salyp, әiteu búl merekeni әdemi ótkizedi, 31 jeltoqsanda jana jyl dep telearnadaghy patshamen rumka soghystyrady, biraz kýnnen song solar siyaqty qantarda qara bura jaraghanda múzdy jaryp qabansha gýrildep sugha shomylyp diny rәsim jasaydy, qytaylarsha torsyldaq atady, kәristershe shash ósiredi, Armeniyashe temeki shegedi, shamasyna qaramay týrkitershe kinuge tyrysady, Litvalyqtarsha araq ishedi. 8 nauyryzda qyzdargha gýl berip, shampan ishkizip aqysyna olardan birdene dәmetedi. 22 nauyryzda taghy da jana jyl dep aqshanqan kiyiz ýiding arasynda bir kýn bolsada últtyq kiyim kiyip qazaq bolyp ózin aldaydy, birinshi sәuirde onysyna ózi senedi.

Orazada auyz bekitip Allagha qúlshylyq jasap jýrdi, Qúrban aitta qúrban shalady, «úly otan soghysy» dep jenis kýnin әli toylaydy, erler kýni dep orys әskerining qúrylghan kýnin eske alady, Júma namazgha ana-sanda barady, keyde qaytys bolghan kisining qúran hatym dastarhany men júma namaz qatar kelse paryz bolghan júmany tәrki etip, iship-jeytin astyng basyna jýgiredi, el qatary qol jayyp meshit aulasyndaghy hatymhanada bylq etpey otyra beredi...Ol ózine ne ynghayly sonyng bәrin aqylymen jasay beredi, onda otan, últ degen týsinik atymen joq. Ár merekening kelu qaynaryna bir sәt ýnilip oilanbaydy...bәrin ózinshe sintezdegen...

IYtining qaryny toydy, qojayyn shólden qatalady, aiqaylady.....iyesine adal januar bir ayaghyn kóterip auzyna sarydy...

Núrhalyq Abdyraqyn

Abai.kz