Ey, jol ýstindegi jolaushy!

Biz jas kezimizde biz birnәrseni bilmedik. Ómirding qysqa ekenin, kórgen týstey óte shyghatynyn bilmedik. Qyzyl-jasyl dýniyening qyzyghyn kóp qualadyq. Bir kýni bayqasaq, osynau jalghan dýniyedegi jalghyz saparymyzdyng sonyna da kelip qalyppyz. Sony bayqap oigha battyq. «Myna dýniyege nege kelip, nege ketemiz!?» dep. Oidan - oi, saualdan - saual tudy. Solargha sharqúryp jauap izdedik. Solardyng jauabyn tappasaq ózimizdi myna dýniyege beker kelip, beker ketetin sezindik. Aynalamyz - aluan týrli adam. Tóniregimiz - qyryq qúbylghan zaman. Tóbemiz - túnghiyq ghalam. Osynyng bәrine kóz jiberdik. Alasúryp jauap izdedik. Ne taptyq! Ne qoydyq? Sol oilar Qonyr dәpterge qona berdi.

Endeshe, sol oilargha, «Qonyr dәpterge qonghan oilargha» kóz jiberelik!

hhh

Sonymen biz ómirge keldik. Ana qúrsaghynan shyqqan sәtte bizdi birden bauraghan sezim ýrey bolypty. Zәremiz úshyp qorqyppyz.Shyryldap, baqyryp – shaqyryppyz. Ómir atty beymәlim dýniyege biz óz erkimizben kelmeppiz. Bizdi Qúday alyp kelipti. Biz ana qúrsaghynan bosanghan sәtten bastap jalghyzdyqpen jýzdesippiz. Sodan bastap jalghyzdyqtan, panasyzdyqtan japa shegumen kelemiz. Sóitip týsiniksiz beymәlim әlemge keldik. Sondyqtan túlaboyymyz tolghan ýrey. Anamyz bizdi tastap attap bassa boldy baj ete týsemiz. Sәl nәrsege baqyryp jylay beremiz. Alayda, panasyz, ózdigimen ómir sýruge sharasyz sәbiyge Allatalla ghajayyp núr beripti.Sәbiyding iysi – sol núrdyng iysi.Odan tәtti ne bar myna dýniyede?! Sәby boyyndaghy sol nýrgha elitken ana jýregi kilkildep kól-kósir meyirimge tolady. Sonyng arqasynda ana balasyn tastap kete almaydy. Yaghni, Allanyng jan iyelerine bergen meyirim instinkti arqasynda. Jaratushy Jer betine jandy tirlik iyelerin taratqanda olardyng janyna óz janyndaghy meyirimning 100 –den birin bergen deydi Islamiyat. Sol 1 payyz meyirim Jer betindegi tirshilik ataulyny joyylyp ketuden saqtap túrsa kerek.

hhh

Ey, jol ýstindegi jolaushy! Bizding balalyq shaghymyz «Bәrimizdi jaratqan bir Alla» dep otyratyn auylda ótti. Sondyqtan «Qúday» degende kóz aldymyzgha aspan tórinde otyrghan bir aqsaqal elesteytin. Mektepke bardyq. Onda bizdi: «Adam maymyldan shyqqan» dep ýiretti. Bas qatty, qaysysyna senemiz dep. Eseye kele «Sonda bizdi kim jaratty?» degen saualgha jauap izdedik. Ghasyrlar qoynauyna ýnildik. Arghy-bergi aqylghóilerge jýgindik. Sóitsek, búl súraqqa kelgende arghy-bergi aqylgóilerding ózi ózara qyryqpyshaq bolghan eken.Ghylym - jerge, din aspangha tartypty. Búl aitysqa kezinde Abay da aralasypty.

«Allataghala ólsheusiz.Bizding aqylymyz ólsheuli. Ólsheulimen ólsheusizdi biluge bola ma?» dep.

Búl payymdy Eynshteyin de qaytalaghan.

«Biz kórip túrghan ghalam bizge kórinbey túrghan arystannyng qúiryghy ghana. Al, arystannyng ózi kórinbey túr. Jәne biz ony kóre alamyz dep aita alman » degen.

Rumiy:

«Aqiqattyng Bú Dýniyede dәleli joq, óitkeni ol kózden tasa» degen. Aynalyp kelgende adamzat búl aitysqa әli nýkte qoymapty. Din «Qúday haq» dese , ghylym «Qúday joq» deumen keledi. Orta ghasyrda diny diktaturanyng shekten shyghuy janashyl ghalymdardyng qarsylyghyn tudyrdy. Ghalymdar janalyqtan keyin janalyq ashty. Órkeniyet kóshin bastady. Progress gharyshtady. Songhy 3 ghasyrda din ózining ógiz ayang mitynymen shang qauyp artta qalghanday boldy. Ateizmning aidarynan jel esti, basqa shauyp, tóske órledi. «Tәnir taqtan taydy» dep jar saldy. Alayda, osy tústa, HH ghasyr ortasyna taman atomgha ýnilip otyrghan bir ghalymnyng kóz aldynda aqyl jetpes bir qúbylys boldy. Atom ishindegi óz orbitasyn ainalyp jýrgen elektron, fotondar ghalym nazary әserinen biyley bastady. Tipten ózgere bastady. Búl janalyq dýniyeni dýr silkindirdi. Búl jaratylystanu ghylymyndaghy basyashyq tónkeris boldy. Búl janalyq adam sanasynyng materiyagha, yaghni, atom bólshekterine әser ete alatynyn kórsetti. Yaghni, sananyng materiyany qozghaytynyn, ózgertetinin kórsetti. Osy janalyghy ýshin kvanttyq fizika atasy Maks Plank 1944 jyly Nobeli syilyghyn alyp túryp bylay dedi:

«Men býkil ghúmyryn ghylymdar ishindegi eng naqty ghylym materiyany zertteuge arnaghan ghalym retinde aitarym: Materiya degen joq. Materiya dep jýrgenimiz osynau tittey Kýn jýiesi tәrizdi birtútas atomdaghy KÝShTING elementterdi qozghap rettep túruy ghana. Biz osy kýsh syrtynda SANA túr dep bilemiz. Ony býkil bolmystyng matrisasy dep bilemiz»

Kvanttyq fizika atasynyng búl atyshuly mәlimdemesi aiday әlem aldynda býkil jaratylysty jaratushy, jәne ony ózgertushi Sana bar ekenin moyyndau edi. Yaghni, әlem arhiytektory Alla ekenin moyyndau edi. Alayda, ýsh ghasyr úday: «Álemning qojasy adam, Qúday emes!» dep aiqay salghan Batys búl janalyqqa bylq etpedi. Ateizmdi tu qylyp bayaghy qúdaysyz qalpymen tarta berdi. Biraq, Batystyng bәri birdey emes. Bylq etpes paradigmalargha qarsy shabatyndar da jetetin. Sonyng biri - amerikandyq ghalym Gregg Breyden boldy. 1954 jyly tuylghan Gregg bazalyq bilimi injener-fizik bola túra sanaly ghúmyryn Qúdaytanu men jaratylystanudyng birligin týsindiuge arnady . Ol ghylym men din tandaghan eki joldyng ekeui de týptin-týbinde bir jerge - Aqyl IYesine alyp barady dep sendi. Osy senim onyng týn úiqysyn tórt bóldi. Tórtkýl dýniyeni sharlady. Ol ózining songhy 20 jyl ómirin 20 ghasyrda kvanttyq fizika ashqan janalyqtardyng atamzamannan dinge belgili danalyqtar ekenin dәleldeuge arnady. Ghylym men dindi qatar qoyyp zerttegen ghalym songhy jyldary ghylymiy-kópshilik janrynda «Tәnir matrisasy», «Sana matrisasy» atty atyshuly eki kitap jazdy. Osy eki kitaptyng ekeuinde de búl ghalym eng aldymen kvanttyq fizika janalyqtaryn tәptishtep týsindirip, sodan keyin osynau - biz «janalyqtar» dep otyrghan qúbylystardyng ejelgi adamzat ýshin esh janalyq bolmaghanyn, ejelgi adamzat ol qúbylystardy kýndelikti daghdymen ómirde qoldanyp kelgenin dәleldedi.

Kvanttyq fizika bizding kózimizge kórinetin jәne kórinbeytin jaratylystyng týgelimen energiyadan túratynyn anyqtap, ol energiyany Plank kýlli jaratylystyng matrisasy atady. Qarapayym tilmen aitqanda kvanttyq dengeyde jandy-jansyzdyng bәri bir kirpishten deydi. Týptep kelgende qara tastyng ózi kvanttyq dengeyde bizben tektes deydi. Qyzyghy sol, tektes bolghandyqtan adam óz boyyndaghy atomdar arqyly alys-jaqyn ózge әlemmen ózara túraqty baylanysta deydi. Búl turaly amerikandyq japon ghalymy Mitio Kaku:

«Bizding aghzamyzdaghy atommen bizden birneshe jaryq jyly qashyqtyqtaghy gharysh denelerining atomdary ýnemi ózara ilik-shatysta» deydi.

20 ghasyr fizikteri fotondy ekige bólip, olardy bir-birinen qansha alshaqtatsa da olar bólinbegen bir aghzaday birzamatta әreket etetinin kórdi. Mysaly, sizden alghan DNK bólshegin qansha qashyqtatsa da ol bólshek sizding boyynyzdaghy DNK-men birzamatta birdey qimyldaydy. Tәjriybeshi ghalymdar, mysaly, sizge kýlkili filimder kórsetse siz kýle bastaysyz. Sonda sizding boyynyzdaghy DNK bólshekter de «kýle» bastaydy. Sol kezde sizding alysqa aparyp qoyghan DNK bólshekteriniz de dәl sizdegi DNK bólshekterimen birge birzamatta «kýle» bastaydy . Sonda, osy araqashyqtyqty toltyryp túrghan aua qabattarynyng kedergisi qayda? Olar nege DNK-lardyng baylanysyna kedergi keltirmeydi degen súraq tuady. Búl súraq ghalymdardyng shaqsha basyn sharaday etti. Klassikalyq fizika zanynsha osy eki aralyqtaghy aua qabaty kóz jetpes qashyqqa bólinip qoyylghan DNK bólshegimen ózara birzamatta baylanys jasauyna kedergi keltiruge tiyis edi. Baylanysty keshiktiruge tiyis edi. Biraq, is jýzinde DNK bólshekteri kenistiktegi aua kedergisi degendi bilmeytin bolyp shyqty. Osydan kelip, eki DNK arasynda búlardy baylanystyryp túrghan basqa bir erekshe efir bar ekendigi moyyndaldy. Yaghni, bos kenistikte auadan da bólek efir bar ekeni bayqaldy. Ol efirdi 20 ghasyr ghalymdary «tylsym quat» , «qara materiya» dey bastady. Biraq, búl «tylsym quat» kózge kórinbeytin, esh qúral ólshey almaytyn tabighaty bólek substansiya bolyp shyqty. Osynday tabighatta tabighaty bólek bir quattyng bar ekendigine kvanttyq fizika kóz jetkizdi. Býgingi astrofizika búl «tylsym quat» sheksiz kenistikti jәy toltyryp qana túrghan joq, sonymen qatar búl quat, qisapsyz ghalamsharlardy, júldyzdardy belgili bir qashyqtyqta ústap túrushy, rettep túrushy jәne qozghap túrushy kýsh dep tanydy. Oghan qosa, ol «tylsym quat» býkil ghalamdy alasapyran haostan qorghaushy kýsh dep te moyyndaldy. Endeshe, osynau aqylgha syimas alpauyt ghalamdy toltyryp túrghan tylsym kýshti, alpauyt әlemdi retteushi, qozghaushy jәne jymdastyrushy kýshti sanaly substansiya demeske ne shara?! Eger, bizdi qorshaghan kózjetpes ghalam joydasyz tek qana taskereng tabighattan túratyn bolsa, onda, búl әlemdegi tәrtip, ýilesim, garmoniya, súlulyq degender bayaghyda adyra qalyp, bizdi qorshaghan ghalam bayaghyda tas-talqan bolmas pa edi?!

Ey, jol ýstindegi jolaushy! Sonymen ainalyp kelgende adamzattyng býginge deyingi diny izdenisi de, ghylymy izdenisi de ghalamdaghy jandy, jansyzdyng bәri de bir tekten - jaratushy núrdan degen uәjge tireldi.

hhh

«Alla - kókter men Jerding núry» / Qúran. Núr sýresi/

«Ózin tanyghan adam Qúdaydy da tanidy» /Múhammed s.gh.s. hadisterinen/ Payghambarymyzdyng búl hadiysi adam óz jýregindegi ilahy núrdyng sipatyn eshqashan týsine almaydy degendi bildiredi.

Ýndilik «Veda» «Rigveda» tәrizdi kónelikter ghalamdy toltyryp túrghan búl quatty «taza sana» dese, qytaylyq daosizm ol quatty «eshqanday sipattaugha kelmeytin - Dao» dep biledi.

Bir kәpir Imam Aghzamdy múqatpaq bolyp bir jiynda: «Qúday bar deysin, qayda sol Qúday? Kórsetshi!» dep ghúlamagha dýrse qoya beripti. Imam Aghzam sonda bir tabaq sýtti kәpirding aldyna qoyyp: «Sizdinshe, osy sýtting ishindegi may qay jerinde?» depti. Kәpir: «May sýtting barlyq jerinde! Ony kórsete almaymyn!!» depti. Imam Aghzam: «Qúday da bolmystyng barlyq jerinde ! Men de Ony kórsete almaymyn!» degen eken.

Sonymen, Qúday turaly týsinik býgingi tanda osynday bir uәjge kelip toqaylasty. Yaghni, býgingi týsinigimizshe Qúday - ruhany substansiya, núr, energiya. Býkil әlemdi toltyryp túrghan núr múhiyt. Kózge kórinetin jәne kórinbeytinderding bәri sol núrdan. Ol energiya núr ýnemi qozghalys ýstinde. Sondyqtan tapjylmay túrghan dene joq. Bәri qozghalys ýstinde, bәri ózgeris ýstinde. Biz de núrmyz, biz de ýnemi qozghalys, ózgeris ýstindemiz. Jalpyghalamdyq núrdan jaratylghanbyz. Jalpyghalamdyq núr eshkimge, eshnәrsege úqsamaydy. Ony býgingi ghylym jalpyghalamdyq sana dep otyr. Ol sananyng basy da, ayaghy da joq. Mәngilik. My jetpes mәngilik. Al, biz ótkinshimiz. Ókinishke oray, biz bәrin ózimizben ólsheymiz. Ózimizben salystyramyz. Qateligimiz osy. Al, Haqtalaghala, shynynda da, salystyrugha kelmeytin sheksiz substansiya. Sheksiz teniz. Kózge kórinetin, kórinbeytinning bәri sol teniz bolmysynan jaratylghan. Biz de sol teniz bolmysynan jaratylghan tamshymyz. Yaghni, Jaratushy tamshysymyz. Bizding sanamyzda bolyp jatqan ózgeris eshqayda joghalyp ketpeydi. Alyp múhiytqa taraydy. Bizding sanamyzdan sorghalap auyzymyzdan shyqqan sóz de eshqayda ketpeydi. Oy tenizine taraydy. Ashy sózimiz ghalamdyq tenizdi ashytsa, túshy sózimiz sol tenizdi túshytady. Demek, bizding auyzymyzdan shyqqan sóz, qarghys, alghys, aldymen óz tóniregimizge tarap, sodan keyin әlemge taraydy.

Búl qúbylysty, yaghni, adam sanasynyng ghalamdyq sanagha әserin akademik V.Vernadskiy ótken ghasyr basynda noosfera atady. Onyng aituynsha noosfera - Jer tónireginde qalyptasqan ruhany sfera. Adamzat pighyly qalay bolsa Jer noosferasy da solay. Demek, noosferany ózgertu adamzattyng óz qolynda. Búl teoriyany fransuz Pier de Sharden de ilip әketti.

Kórip otyrghanymyzday dinning atamzamannan aityp kele jatqanyn keshigip te bolsa ghylym da qaytalay bastady. Sondyqtan da ýndilik yog Maharishy búl ilimdi ótken ghasyrdyng 80-shi jyldarynda adamzatqa qyzmetke jeguge tyrysty. AQSh- ting qylmys órshigen ondaghan shaghyn qalalarynda tәjriybe ótkizdi. Maharishy shaghyn qalanyn, mysaly, 100 000 túrghyny bar qalanyng 1 prosentin, yaghni, 1000 adamdy bólip alyp dúgha oqytqyzghan. Osynday qúramda dúgha-tilek oqylghan kýnderi sol qaladaghy qylmys dengeyi kýrt týsken. Búl tәjriybe tarihta «Maharishy effekti» ataldy. Búl tәjriybelerdi Gregg Breyden jogharyda atalghan kitaptarynda keltiredi. Osydan kelip bizge oy keldi. Bizding elde de qylmys dengeyin tómendetu ýshin 20 million halqy bar Qazaqstan meshitterinde, shirkeulerinde kýn sayyn kem degende 200 myng adam dúgha oqyp, aq tilekter tileui kerek eken degen. «Qazaqstan halqyn pәle-jala, auru-syrqaudan, apattan, úrlyq-qarlyqtan, qylmystan saqtay gór!!» dep. Sonda kvanttyq dengeyde Qazaqstan pәle-jala, apat, úrlyq-qarlyq, qylmystan aulaqtap, ruhany tazarugha jaqyndaydy eken. Óitkeni, bizding aq niyetimiz Qazaqstan noosferasyndaghy qara niyetterden basym týsip, ony agharta bastaydy eken. Din adamdary ghana emes, osynday niyetti әr adam aityp jýrse artyq bolmaydy eken.

Biraq, bú jerde bir súraq tuady. Biz ghalamdyq núrdy birese energiya dep, birese noosfera dep, birese teniz dep әspettep jatyrmyz. Sheksiz qúdiret dep otyrmyz, endeshe sol qúdiret nege biz býldirgen noosferany juyp-shayyp otyrmaydy degen súraq tuady.

Ras. Biz sheksiz qúdiretti Jaratushynyng sheksiz núry ishindemiz. Jәne sol núrdan jaratylghanbyz. Jaratushy adamdy ómirge әkelgende de sol óz núrynan jaratylghan tap-taza kýide әkeldi. Ómirge, sóitip, biz bir minsiz perishte kýide keldik. Biraq, óse kele ózgerdik. Ózimizdi qorshaghan ortagha beyimdeldik. Perishte pәktigimizden ajyradyq. Pende boldyq. Peri boldyq. Sonda búghan kim kinәli? Búghan da Qúday kinәli me? Joq. Búghan adamnyng ózi kinәli, qogham kinәli. Biraq, adam taghdyrynan Jaratushy da beytarap qala almaydy. Óitkeni Ol sening jýreginde. Ol saghan sening qan tamyrynnan da jaqyn. Ol jýrek týkpirindegi týisik arqyly senimen kýndiz-týn tildesedi. Seni taghdyr talqysyna tastap ketpeydi. Nening dúrys, nening búrys ekenin sybyrlap aityp otyrady. Nanbasanyz kózinizdi júmyp, jýrek ýninizge qúlaq týriniz! Jaratushy ýni estiledi. Estiledi. Biraq, biz sol ýnge qúlaq astyq pa?! Qúlaq aspadyq. Saytannyng sybyryna qúlaq astyq. Bir sәttik nәpsi jeteginde kettik. Bes kýndik Jalghan Dýnie qyzyghyn qualap kettik. Biraq, bizding isimiz ben sózimiz eshqashan óshpeydi. Ony biz adamnan jasyrghanmen Qúdaydan jasyra almaymyz. Is-әreketimizding bәri jazylyp, jattalyp noosferada qalady. Biraq, biz býginde sol noosferanyng ózin qorshap túrghan sheksiz Jaratushy bar dep otyrmyz. Ony aqylgha syimas sheksiz, aqylgha syimas qúdiret dep otyrmyz. Endeshe, sol aqylgha syimas sheksiz qúdiretti Jaratushy nege Jer tóniregindegi shekteuli azghana noosferany sauyqtyra salmaydy?! Jaman pighyldardy joya salmaydy?! Joq. Joya salmaydy. Sinirip әketedi, taratyp әketedi, uytyn әlsiretedi. Biraq joymaydy. Sebebi tabighatta energiya eshqashan joyylmaytyny belgili. Energiyanyng búl qasiyeti býgingi mektep oqushysyna da mәlim. Jaratushy núry, sonymen qatar, sheksiz mahabbat, sheksiz tazalyq. Bizding las pighyldarymyz sol sheksizdikke jayylghanda әlsireydi. Biraq joyylmaydy. Tereza ananyn: «Meni soghysqa qarsy mitingige shaqyrmandar, barmaymyn! Meni, beybitshilikti jaqtaytyn mitingige shaqyryndar, baramyn!» deytini sodan. Áulie ananyng búlay deui «Noosferagha «soghys» degen jaman sóz taratpayyq, onyng ornyna «beybitshilik» degen jaqsy sózdi taratayyq!» degeni edi. Ol sózding qorshaghan ortagha әserin bilgendikten solay degen edi.

Kvanttyq ghylym ashqan búl janalyq, búl qúpiya, yaghni, jandy-jansyzdardyng bәri ózara yqpaldastyqta bolatyny әlem halyqtaryna әlimsaqtan ayan bolghan. Auyl qariyalary әlikýnge sheyin: «Jamandyq shaqyrmandar!» dep otyrady. Maldy auylgha jamandyq әkeletin qasqyrdyng atyn atamaydy, «iyt-qús» deydi. «Sudyng da súrauy bar» deydi. Auyl adamdary tiri tabighatqa da, óli tabighataqa da ziyan keltirmeudi oilaydy.

Kvant tilimen aitqanda barlyq jandy, jansyzdar ózara Tәnir matrisasy arqyly baylanysta. Ózara sheksiz núr arqyly baylanysta. Bayaghynyng bilimdarlary búny bayaghyda bilgen. Ony Aqiqat depti. Allatanu depti. Sondyqtan da kýndiz-týni bir Allagha jalbarynyp, oghan degen mahabbatyn pash etipti. Jan-tәnine kir júqtyrmaugha tyrysypty. Búnday pendeler «Alla!» dep qansha qaqsaghan sayyn olargha Allanyng ózi de sonsha jaqynday týsken. Búnday pendeler riyasyz kól-kósir mahabbatymen IYesine qanshalyqty qúlshylyq etken sayyn, búl pendelerding kókiregine Haq núry sonshalyqty lekildep qúiylyp otyraghan. Sóitip, búl taqualardyng kónilinde kýnderding –kýni jýrek kózderi ashylghan. Áuliyege ainalghan. Olar ózge júrt kóre almaytyndy kórgen. Ózge júrt bilmeytindi bilgen. Ózge júrt boljamaytyndy boljaghan. Óitkeni olardyng kókiregine Haq núry tolghan. Sonday janyn ilahy núr kerelegen jandardyng biri Iranda tuylyp onynshy ghasyrda Baghdatta óltirilgen әigili islam azapkeri, sopy Mansúr Ál Haladj edi. Ol zamany tang qalghan әulie boldy. Haq núry jýregine tolghanda sabyr ete almay qalyp «An ali Haq!», «An ali Haq!» dep aiqay salatyn bolghan. Yaghni, «Men Haqpyn!» dep aiqay salatyn bolghan. Sol ýshin oghan dýmsheler «Qúdaydan bezgen!» dep aiyp taghady. Baghdad ortasynda jinalghan jýz myng halyqtyng kózinshe halif jendetteri ony qylyshpen parshalap óltiredi. Ayaq-qolyn shauyp jatsa da Mansúr kýlip túrghan. «Allanyng maghan bergen úly qúpiyasyn jariya etkenim ýshin jazalanugha tiyispin! Óluge tiyispin!» dep túrghan. Úly azapker ajalyn osylay qarsy alghan.

Tiybettikter búnday pendelerdi «ýshinshi kózi» ashylghandar deydi. Ýndilikter «guru», «yog», «avatar» deydi. Dalalyqtar «aruaq qonghan», «shayhy», «әuliye», «baqsy» deydi. Búnday әuliyeler Úly Dalada az bolmapty. Ázireti Súltan, Qarabura әuliye, pir Beketten bastap keshegi Maral ishan, Bekasyl әuliye, Mashhýr Jýsipke deyingi aralyqta onday Haqtyng nazary týskender az bolmapty. Olardy halyq әlikýnge pir tútady. Jatqan jerine ziyarat etedi. Úly Dala pirleri de adam aitsa sengisiz hikmetter jasaghan. Olar ýshin Mekkege úshyp baryp namaz oqu, búltsyz kýnde janbyr jaudyru, nemese, ashyqqanda auadan as jasay salu qiyn sharua bolmaghan.

Osydan kelip týisik týkpirimizde: «Búnday dengeyge adam qalay jetedi?» degen saual tuady. Shәkirtteri osy saualdy kóz aldarynda ólini tiriltken Isa payghambargha qoysa kerek. Sonda Isa s.gh.s: «Eger, kókirekterinde búrshaqtyng týiirindey senim bolsa, ana túrghan taugha «Qozghal!» desender qozghalady!» dep jauap bergen. Búl sózimen payghambar ne degeni? Jýrekterinde aldymen senim bolsyn degeni. Senim bolsa adam pende tau qoparyp, tas jarady degeni. Qúdiret kýshke ie boluy ýshin adamgha eng aldymen senim kerek degeni. «Búnday qúdiret kýsh payghambarlargha ghana tәn emes, Jaratushygha seniming kýshti bolsa búnday qúdiretke sen de ie bolasyn!» degeni.

Yaghni, tónirek qorshaghan ortagha adam sanasynyn, senimining әserining orasan zor ekenin aitqany. Búl qúbylysty Jaratushynyn: «Bú Dýniyede sender neni súrasandar sony beremin! Biraq, Ana Dýniyede senderden bir-aq nәrse súralady! Ol - iman!» deui de rastap túr. «Niyet etinder, úmtylyndar, aldarynda alynbas asu joq!» delinip túr. Demek, adam balasy algha qoyghan bir maqsatyna jetui ýshin, eng aldymen «Osy maqsatyma qalayda jetemin!» degen onda seldey senim boluy kerek eken. Sonda ózgeris aldymen sening sananda bastalyp, odan ary tóniregindi ózgertip, odan keyin taghdyr jolyndy tuyrlay bastaydy degen sóz.

Ey, jol ýstindegi jolaushy!

Bir jazushyny bilemin. Ol mektepting jetinshi klasynan bastap әdebiyetke ólerdey ghashyq boldy. Ádeby kitaptardy susha simirdi. Qyzyq kitap jazatyn qalamger bolsam dep armandady. Kózdi júmyp sol qiyalgha berildi. Mektep bitiretin kez keldi. Mal baghatyn әke-sheshesi: «Áy, qaraghym, túqymynda joq nәrseni qiyaldap qaytesin! Bizge sening myna sovhozgha bas búghalter bolghanynnan artyq eshnәrse kerek emes! Sonyng oquyna týs!» dedi. Biraq, búl qalamgerlik joldan qaytpady. Kýndiz-týn tyrbandy. Baylyq, biylik tәrizdi ómirding ózge qyzyqtaryna kóz qiyghyn da salmady. Oilaghany jazushylyq boldy. Aqyry dittegenine jetti. Qalamger bolyp qalyptasty. Sóitip, túqymynda joq kәsipke ie boldy. Býginde ol kәrtaydy. Biraq ókinip jýr. Onda da bәibishesi: «Sening bir tiyn paydasy joq kitabynnan ne qayyr? Myna yzghynday bala-shaghagha erteng ne baylyq qaldyramyz??» dep búryshqa tygha bergennen keyin ókinip jýr. Jaratqan IYeden әubasta jazushylyqqa qosa: «Baylyq ta ber!» dep, súramaghanyna ókinip jýr. Qarap otyrsa taghdyr búghan súraghanyn beripti. Súramaghanyn bermepti.

Smaghúl Elubay

Qazaqstannyng halyq jazushysy

Abai.kz