«Atameken» Últtyq kәsipkerler palatasynyng Tóralqa Tóraghasy Kanat Sharlapaev Atyrau oblysyna is-saparmen baryp, ónirlik biylik ókilderimen, kәsipkerlermen jәne iri óndiristik kәsiporyndardyng basshylyghymen kezdesti.

Atyraudaghy iskerlik tanghy as. Industriya kóshbasshylarymen strategiyalyq dialog

Júmys baghdarlamasy ónirdegi iri kәsiporyndar – «Siyleno» JShS, «KMG PetroChem» JShS jәne «Kazakhstan Petrochemical Industries Inc.» JShS basshylarymen ótken iskerlik tanghy astan bastaldy.

Kezdesude múnay-gaz himiyasy klasterin damytu, jergilikti biznesting iri jobalargha qatysuy jәne qazaqstandyq mamandardy basym tәrtippen júmysqa tartu mәseleleri talqylandy.

«KMG PetroChem» kompaniyasynyng KPI gaz-himiya kesheni jobasyna erekshe nazar audaryldy. El ýshin biregey joba Memleket basshysynyng qatysuymen iske qosylghan. Zauyt jylyna 500 myng tonna polipropiylen óndirip, shaghyn jәne orta biznes ýshin ekojýie qalyptastyruda. Kәsiporynda 630 adam júmys isteydi, olardyng 80%-dan astamy – Atyrau oblysynyng túrghyndary. Qazir polipropiylen gomopoliymerining 15 markasy iygerilgen, keleshekte búl kórsetkishti qúrylys, medisina, tamaq jәne toqyma ónerkәsibinde qoldanylatyn 64 markagha deyin jetkizu josparlanuda.

Sonymen birge ónirding negizgi ónerkәsiptik kәsiporyndarynda júmysshylardyng 90-97%-yn Qazaqstan azamattary qúraytyny, olardyng 60-70%-y – jergilikti túrghyndar ekeni atap ótildi.

Gazdy bólu kesheni qúrylysy ayasynda shamamen 3 500 júmys orny qúrylmaq, onyng keminde 90%-y qazaqstandyq mamandargha tiyesili. Qazir nysanda 600-den astam adam júmys isteydi, olardyng 98%-y – Qazaqstan azamattary, 70%-dan astamy – ónir túrghyndary. Paydalanugha beru kezeninde 400-den astam túraqty júmys ornyn ashu josparlanghan. Jergilikti jәne sheteldik júmys kýshining ýlesine qatysty mindettemelerding oryndaluy jýieli týrde baqylauda.

Biznes-qoghamdastyqpen jәne ónirlik biylik ókilderimen dialog

Kelesi kezekte Atyrau oblysynyng Kәsipkerler palatasy Ónirlik kenesining mýshelerimen kezdesu ótti. Onda shaghyn jәne orta biznesti damytu, sifrlyq qúraldardy engizu, әkimshilik kedergilerdi joi jәne jenildetilgen qarjylandyrugha qoljetimdilik mәseleleri talqylandy.

«Atyrau – Qazaqstandaghy strategiyalyq manyzy bar ónirlerding biri. Múnda múnay-gaz salasy belsendi damyp kele jatqan shaghyn jәne orta biznespen qatar órkendep keledi. Bizding mindet – jergilikti kәsipkerler iri jobalardyng tek merdigeri emes, tolyqqandy seriktesine ainaluy ýshin jaghday jasau», – dep atap ótti Sharlapaev.

Kәsipkerlermen ótken keneytilgen kezdesudi Atyrau oblysy Kәsipkerler palatasy ónirlik kenesining tóraghasy Asqar Sappaev jýrgizdi. Ol Palatanyng negizgi mindeti – bizneske qolayly jaghday jasau jәne kәsipkerler men memlekettik organdar arasyndaghy tiyimdi dialogty qamtamasyz etu ekenin aitty.

«Osynday ashyq dialog alany mәselelerdi talqylap qana qoymay, naqty sheshimder әzirleuge mýmkindik beredi», – dedi Sappaev.

Kezdesude «Isker Aymaq» baghdarlamasy boyynsha 13,2% mólsherlememen 200 mln tengege deyin nesie beru sharttary, infraqúrylymdyq qoldau, kәsipkerlik bastamalardy sýiemeldeu jәne keshendi oqytu mәseleleri qaraldy. El boyynsha jenildikti qarjylandyrudyng jalpy kólemi shamamen 400 mlrd tenge bolady.

Ónirlik kәsipkerler palatasy

Atyrau oblysynyng Ónirlik kәsipkerler palatasy – ónirdegi biznesting basty seriktesi. Palata shtatynda 28 qyzmetker bar. Basqarushy – Núrlan Sýiinbaev. Ónirlik kenes 16 mýsheden túrady, olardyng barlyghy – shaghyn jәne orta biznesting ókilderi.

Palata ónirding institusionaldyq prosesterine belsendi qatysady. Onyng delegattary jergilikti atqarushy organdar janyndaghy 27 KKO-gha jәne 9 salalyq keneske kiredi. Olar auyl sharuashylyghy, tamaq jәne óndeu ónerkәsibi, qúrylys, medisina, bilim beru, turizm, kreativ industriyalar, sauda jәne qyzmet kórsetu sektorlaryn qamtidy. Sonymen birge Palata kәsipkerlerding qúqyghyn qorghau jәne sybaylas jemqorlyqqa qarsy keneste júmys isteydi.

Investorlar qúqyghyn qorghau jәne túraqty damu

Sapardyng manyzdy kezenderining biri – Qanat Sharlapaevtyng Atyrau oblysynyng prokurory Madiyar Basshybaevpen jәne prokuratura organdarynyng ókilderimen kezdesui boldy. Dialog barysynda ÚKP basshysy prokuratura organdarynyng jeke menshikti qorghau jәne ónirding investisiyalyq tartymdylyghyn qalyptastyrudaghy manyzdy rólin atap ótti.

Qanat Sharlapaev býginde prokuratura zandylyqtyng saqtaluyn qamtamasyz etetin әri kәsipkerlerding qúqyghyn negizsiz әkimshilik talaptardan qorghaytyn manyzdy qúqyqtyq sýzgi retinde әreket etetinin aitty. Bas prokuraturanyng derekterine sәikes, investisiyalyq jobalardy prokurorlyq sýiemeldeu nәtiyjesinde myndaghan problemalyq keyster sheshilgen. 300-den astam lauazymdy túlgha jauapkershilikke tartylyp, sonyng arqasynda 269 investisiyalyq joba sәtti iske qosylghan әri 30 mynnan astam júmys orny qúrylghan.

«Búl kórsetkishter prokurorlar korpusynyng búzylghan qúqyqtardy qalpyna keltiru baghytyndaghy júmysynyng tiyimdiligin aiqyn kórsetedi», – dep atap ótti Qanat Sharlapaev.

Jetekshi ónerkәsiptik kәsiporyndargha baru

Júmys sapary barysynda Qanat Sharlapaev ónirding tehnologiyalyq jәne eksporttyq әleuetin kórsetetin birqatar iri kәsiporyngha bardy. Olardyng ishinde «Kazturboremont» JShS – energetikalyq mashina jasau zauyty; «Jolmuhanov» JK – kókónis saqtau qoymasy; sonday-aq «MedstarEksport» JShS jәne «Grand Materiyk» JShS – medisinalyq bir rettik shprister men FFS-plenka óndirushileri kiredi. Búl kәsiporyndar jergilikti biznesting qatysuymen jýzege asqan investisiyalyq jobalardyng tabysty ýlgisin, qazaqstandyq mamandar ýshin júmys oryndaryn qúrudy jәne ónirding zamanauy tehnologiyalardy engizuge dayyndyghyn kórsetti.

Sifrlandyru jәne tiyimdilikti arttyru

ÚKP Tóralqa Tóraghasy ónirding bәsekege qabilettiligin arttyrudyng negizgi faktorlary – sifrlandyru men innovasiyalyq sheshimderdi engizu ekenin atap ótti. Avtomattandyru men sifrlyq taldau shyghyndardy azaytugha, ónimdilikti arttyrugha jәne biznesting tiyimdiligin jedel ósiruge mýmkindik beredi.

Júmys saparynyng qorytyndysy

«Atyrau – ónerkәsipti, kәsipkerlikti jәne investisiyalardy damytugha zor әleueti bar aimaq. Biznestin, biylikting jәne qoldau instituttarynyng birlesken júmysy jana júmys oryndaryn ashugha, qazaqstandyq mamandardy basymdyqpen júmysqa ornalastyrugha jәne ónir ekonomikasyn nyghaytugha mýmkindik beredi», – dep qorytyndylady Qanat Sharlapaev.

Búl is-sapar «Atameken» ÚKP-nyng kәsipkerler bastamasyn qoldaugha jәne Atyrau oblysynyng biznes-ortasyn jýieli damytudy qamtamasyz etuge dayyndyghyn rastady.

Abai.kz