Ey, jol istindegi jolaushy!

Býginde ne qiyn? Kýn qúrghatpay jan-jaqtan aghylyp jatqan, jýrekke qadalyp jatqan aqparat jebelerinen qorghanu qiyn. Saqtanu qiyn.Esik, terezendi japsang da, qúlaghyndy biteseng de, kózindi tars júmyp, basyndy býrkep alsang da, ol bәribir sening sanana kirer sanylau tabady. Jýrekke jetip qadalady. Estiging kelmese de estiysin, kórging kelmese de kóresin. Qashyp qútyla almaysyn! Ol qanday aqparattar? Ol jan-jaqtan aghylyp jatqan azghyndyq turaly aqparattar. «Óz qyzyn ózi zorlaghan», «Óz ata-anasyn ózi qorlaghan» «Óz balasyn ózi óltirgen» degendey ashy aqparattar. «Astapyralla!» «Astapyralla!!» deysiz. «Myna, qazaqqa ne bolghan?!» «Myna, sen shang juytpay jýrgen halqyna ne bolghan?!» deysiz. Búnday súmdyqtardy, tipten, keshegi qyzyl imperiya kezinde de estimeytin edik ghoy! «El bolghandaghy týrimiz osy ma?» deysiz. Joq! Toqta! Toqta! Bú jerde Tәuelsizdik kinәli emes. Ángimening tórkini basqa. Tarih tolqyny bizdi janqaday qaqshyp әketip osy kýige jetkizipti. «Úzynda – óshi, qysqada kegi» joq, «adal túryp, adal jýrgen» halyqty osy kýige jetkizipti. Ángime osy jayly.

Tarih dodasynan kenjelegnn kóshpendilerdi tarih tolqyny qalay qankóbelek oinatyp alyp ketkeni turaly. Ei, jol ýstindegi jolaushy! Sen Batysta «Bostandyq» úranyn kóterdin! Áp-әdemi úran edi. Ony әrkim ózinshe týsindi. Kópshilik ony qiyanattan qútylu, últ azattyq dep týsindi. Sol úran astynda talay tónkerister jasaldy. Álem astyn -ýstin boldy. Biraq, «Bostandyq!» úranynyng maqsaty tek ezilgenderdi ezzgilegenderden qútqaru ghana emes edi. Úrannyng basty maqsaty – adamdy Alla jolynan ajyratyp Saytan jolyna salu edi. Sondyqtan sen! Jana zaman adamy! Mineki, 2 ghasyr boyy «Jan bitkendi jaratqan tabighat» dep taqyldaumen kelesin. Beyne bir jandyny jansyz jaratyp jatqanyn kórip kelgendey. Sondaghy qúlqynyng týsinikti. Qúdaydy mansúqtau. Hayuany nәpsige tolyq bostandyq beru. Qúdaydan qútylu. Qúday saghan: «Hayuan bolma!!» «Adam bol!» dedi. «Úyattan bezbe!», «Úrlama!» dedi. «Ótirik aitpa!», «Óltirme!» dedi. « Qayyrymdy bol!», «Qylmys jasama!!» dedi. «Árbir amalyng ýshin Alla aldynda jauap beresin!» dedi. Búl aqyl saghan únamady. Istegen istering ýshin sen әldekimning aldynda jauap berging kelmedi. Jauap bermeu ýshin sen myqty bolghyng keldi. Myqty bolu ýshin baylyq pen biylik kerek eken. Sen balaqty týrip jiberip dalaqtap baylyq pen biylik quyp kettin. Áldenege qolyng jetti. Biraq, ol júmyryna júq bolmady. Myqty bolu ýshin ýlken baylyq, ýlken biylik kerek eken. Sol jolda sen, jana zaman adamy, arpalystyn, alystyn. Ólimindi sattyn. Saytanmen til tabystyn. Aqyry múrat- maqsatyna jettin. Ýlken baylyq, ýlken biylikke jettin. Endi әlemdi baghyndyrudy kózdedin. Qorqyratyp qan keshtin. Álemdi baghyndyrdyn. Dariyaday qan aqty. Kózding jasy kól boldy.Biraq, sen oghan shimirikpedin. Tipten, sen neghúrlym milliondardy qyrghan sayyn, eki ayaqty milliondar saghan qoghaday japyrylyp taghzym etti. Sóitip, sen jalpaq әlemdi jatqyzyp, túrghyzatyn halge jettin. Endi Jer betinde senen myqty qalmady. Tek joghary da Qúday ghana qaldy. Sen Qúdaydyng ózinnen joghary túrghanyn qalamadyn. Bilekti sybanyp jiberip Qúdaymen alysa kettin. Qoldaghy baylyq pen biylikti Qúdaydy qúlatugha júmsadyn. Jandayshaptaryng janúshyryp jýrip ashqúrsaq ghalymdardy iske qosty. Olar әlemdi sharlap jýrip adamnyng maymyldan shyqqanyn dәleldep berdi. Sóitip, Batysta qúdaysyz ghylym dýniyege keldi. Qúdaysyz órkeniyet damydy. Batystyng jana adamy, sóitip, adam boludyng auyr mindetinen aryla bastady. Osylaysha, Qúdaydyng emes, nәpsining qúly bolu Jer betindegi globalisterding atamzamannan armany edi. Sol armannyng býginde biz, HHI ghasyrda, Jer betinde saltanat qúryp jatqanyn kórip otyrmyz. Adamzat ataulynyng eki ayaghyn bir etikke tyqqan myna indet sonyng aighaghy. At tóbelindey alpauyttyng aiday әlemge syrttan tor qúryp óz degenine kóndirip jatqanynyng aighaghy. Jalpaq әlemning jartysy isher as, kiyer kiyimge jarymay otyrghanda osynau at tóbelindey alpauyttargha ne kerek, ne jetpey jýr degen súraq tuady. IYe, olargha, shynynda ne kerek, ne jetpey jýr?! Ómirding rahatyn kórip újmaq araldarynda tynysh jatpay ma?! Joq, olar tynysh jatpaydy. Olar jatudan jalyqqan. Olar, endi, joydasyz biylik pen baylyqqa ie bolghannan keyin Jer betindegi jan bitkendi jatqyzyp, túrghyzatyn tura Qúdaydyng ózi bolghysy keledi.Jer betindegi qybyrlaghan halyqty oiynshyqqa ainaldyryp, ashsa alaqanynda, júmsa júdyryghynda ústaghysy keldi. Eng aldymen, kóz jasy eshqashan qúrghamaytyn jylauyq milliardtardan qútylghylary keledi. Jer betinde ózine qyzmet etetin 1 milliardty ghana qaldyryp, qalghanyn qyryp saludy jarialap ta qoydy. Rim kluby minberinen. Globalisterding qaltasynan jem jep otyrghan jaldamaly ghalymdar jatpay-túrmay izdenip, qúmyrsqaday kópshilikten qalay qútyludyng nebir zamanauy tәsilderin tauyp ta ýlgerdi. Adamdy azaytu ýshin, endigi jerde, bomba jaryp әlemdi talqandap jatudyng qajeti shamaly eken. Jaldamaly zamanauy ghalymdar adamdy azaytudyng órkeniyetti týrin tauyp berdi. Adam balasyn soghyssyz-aq aidyn-kýnning amanynda aram qatyrudyng talay tәsilderi tabyldy. Endigi jerde fashister tәrizdi qalghan júrtqa qaru ala jýgiruding de qajeti joq. Endigi jerde Gitler biylikke kelgende jolyna 10 milliard dollar shashqan Devid Rokfellerding de quanyshy eskirdi. Endigi jerde adam balasyn aram qatyru ýshin Gitlerding de keregi joq edi. Endigi jerdegi Gitlerler ghylymy laborotoriyalarda otyr. Aqshagha tabynghan globalisterding jaldamaly zalymdary adamzatty aiqay-shusyz-aq aram qatyrudyng nebir aila- tәsilderin ashyp jatyr. Jәne asha da bermek. Óitkeni, býgingi zamannyng Saytangha tabynghan at tóbelindey globalisteri bayyghan ýstine bayydy. Toyghan ýstine toydy. Kekirigi azdy. Sondyqtan, olardan adamzattyng kóreshegi әli alda boluy mýmkin. Býginde, HHI ghasyr basynda myna biz bastan keship jatqan lang sonyng aighaghy. Sonynmen, songhy 2 ghasyrda Qúdaydan bezgen órkeniyetting jetken jeri osy. Yaghni, Tolstoysha aitqanda: «Órkeniyet óz biyigine kóterilgen sayyn adamzat óz kórin ózi qazady».

Osy arada bir oy tuady. Osy oilardyng avtory, sonda, biylik pen baylyqqa qarsy ma degen oy tuady. Joq. Olay emes. Bizding oiymyzsha qayyrymdy biylik pen, qayyrymdy baylyq qashanda halyqtyng qúty.Qayyrymsyz biylik pen, qayyrymsyz baylyq halyqtyng júty.

Aynalyp kelgende aitarymyz, janymyzda tynyshtyq joq, kónilimiz kýpti. Ertenimiz ne bolar eken? Eldigimiz ne bolar eken degen súraqtargha toly, belgisiz bir almaghayyp, turbulentti kezendi bastan keship otyrmyz. Sonday súraqtardyng biri - osynday alasapyran әlemde «Qazaq qalay kýn kórer?» degen súraq. Shynynda, keshe ghana óz tizginin óz qolyna alghan qazaq qalay kýn kórer!? Jas tәuelsiz, tәjriybesiz elderding bәrining basynda bar súraq. Zaman soraqy eken dep salymyz sugha ketui kerek pe?! El bolam desen, ensendi kóter! Jata berseng jem bolasyn! Býgin oyanbasan! Erteng bireuge qúl bolyp oyanasyn! Alpauyttar anduda! Olargha sening shyrt úiqyda jatqanyng kerek! Olargha sening eling emes, jering kerek. Solay bolghan jәne solay bola da bermek. Seni aq imperiya da, qyzyl imperiya da qyrdy. Myng ólip myng tirildin. Ras. Jyrtyq ýiding de Qúdayy bar. Qúdayyng qoldady. Tәuelsizdik Tuyn kóterdin. Endi týgel osy Tu týbinen tabylu paryz! Tәuelsizdik Tuyn qasyq qanyng qalghansha qúlatpau paryz! Tuyng endi qúlasa týpsiz túnghiyqqa ketkenin!! Halqynmen birge! Ei, jol ýstindegi jolaushy! Allam sodan saqtasyn!

hhh

Ey, jol ýstindegi jolaushy! Kemshiliksiz adam bolmaydy. Óitkeni, adam perishte emes, pende. Sóite túra, adam pende ózining emes, ózgening mining kórgish. Ózining týiedey mini túrghanda, ózgening týimedey minin kórgish. Adam pendening osy bir kemshiligi, әsirese, ot basy oshaq qasynda kórinedi. Ajyrasu degennen aldymyzgha jan salmaytynymyz sodan. Qyz bala; kýieuge tiyerde qosaghym kemshilikten qúlantaza, ózi bi, ózi bay bolsa eken dep armandaydy. Úl bala; alghan jarym aqylyna kórki say, qylauday mini joq perishte bolsa eken dep armandaydy. Osynau aspan kezgen armandar men kók kezgen qiyaldar, jastar ýilenip jerge týskende kúl-parshasy shyghady, shyndyqtyng kir-qojalaq jartasyna soghylyp. Bay degening bayghús bolyp shyghady, perishte degening pende bolyp shyghady, aqyl degennen kende bolyp shyghady.

Óitkeni, ómir degening - ómir. Ol sendegi kók sharlaghan qiyal emes. Ol - soqtyqpaly, soqpaqsyz. Sol jolda aq otauyndy saqtap qalu ýshin alysyp, arpalysu paryz. Basqa jol joq.

hhh

Ey, jol ýstindegi jolaushy! Jan men ruh. Búl eki sóz bir úghymdy bildire me? Álde eki úghymdy bildire me? Teologiyada negizinen búl eki úghym bir maghnany bildiredi.Teologiya Adamdy jaratqanda Qúdaytaghala onyng keudesine óz ruhynan ýrlep tiriltti deydi. Jaratylystanu bolsa ana qúrsaghyndaghy shaqalaqqa 4 ailyghynda jan bitedi deydi.

Jan men ruhty bir nәrse deyin desek bir nәrse aqylgha syimaydy. Qúmyrsqada da jan bar. Biraq, qúmyrsqada ruh bar dep aita alamyz ba? Ayta almaymyz. Osy rette qybyrlap jýrgen tirshilik iyelerining keudesinde jan bar bolghandyqtan qybyrlap jýrgenin bilemiz. Biraq, qybyrlap jýrgen hayuan ataulyda ruh bar dep aita alamyz ba? Ayta almaymyz. Oy jýgirtip otyrar bolsaq ruh degen úly qúbylystyng Adamgha tәn hikmet ekenine kóz jetkizemiz. Aqylgha syimaytyn ilahy qúbylys ekenine kóz jetkizemiz. Aspandaghan ruh iyesi Adamdy jer bauyrlaghan jylanmen qalay qatar qoyarsyn?! Qoya almaysyn. Adam boyyndaghy aspandaghan ruhty alyp tastap jalghyz ghana jandy qaldyrsaq ne bolar edi?! Adamnyng hayuannan aiyrmasy joq bolar edi. Ayyrmasy tek eki ayaq ýstinde jýrgeni bolmasa, maymyldan aiyrmasy joq bolar edi. Qarnyn toltyrghannan basqa qayghysy joq maymyl bolar edi. Al, ruh berilgen Adam óitip ómir sýre almas edi. Tek, ólmes ýshin ghana ómir sýre almas edi. Alasúrghan ruhtyng arqasynda onday tirlikti mise tútpas edi. Myna ómirge nege tuyp, nege kelgenin oilap, eki dýniyedegi ornyn izdep sharq úrar edi. Adamnyng baghy da, sory da sol jandy tynyshyna qoymaytyn sol ruhtan shyghady eken. Sonynmen ruh pen jan! Arajigi týbegeyli ajyratylmaghan týsinikter. Ýlken zertteu, taldaudy qajet etedi. Jan men ruhtyng tabighatyna terendey bersek búlardy ereksheleytin talay tosyn syrlar tabylady.

Sonday tosyn syrlardyng biri – ruhtyng Baqigha barghysy keletini, al, jannyng Jalghan Dýniyede qalghysy keletini bolar edi.

hhh

Ertede bir kisi zamanynan ótken bay bolypty. Kýnderding kýninde Ázireyil sap etip ýiine kirip kelipti:

- Imanyndy ýiir! – depti. Baydyng zәresi jaman úshyp::

- Áz-eke! Bir apta múrsat berinizshi, bar baylyghymdy kedey-kepshikke taratyp iman jinayyn! – depti.

- Bolmaydy. Rúqsat joq! – depti Ázireyil sanq etip.

- Endeshe, bir kýn múrsat súraymyn! Bala-shaghammen, aghayyn-júrtymmen qoshtasayyn! – depti bay, Ázireyilding ayaghyna jyghylyp.

- Rúqsat joq! – depti, Ázireyil, taghy da sanq etip.

- Onda bir auyz hat jazugha rýqsat berinizshi! – depti bay jylamsyrap.

- Jaraydy! Jaz! – depti Ázireyil әreng degende jibip.

Sonda bay úlyna arnap bylay dep hat jazghan eken:

«Ey, bauyr etim balam! Mening ómir boyy jinaghan baylyghym bir kýn ómir súrap alugha jaramady! Allanyng bergen әrbir kýnin baghala! Jighan baylyghyna ghana aldanyp qalmay, uaqytty ozdyryp almay iman baylyghyn da jina!» dep jazghan eken.

Smaghýl Elubay