"Qazaq halqy XV ghasyrda qalyptasty" degen tezis — kýrdeli, kóp ghasyrlyq tarihy ýderisti jenildetip, bir ghana «datagha» syighyzghan kenestik tarih mektebining ónimi.

Men Qazaqstan tarihy oqulyqtarynda osy qarapayymdandyrylghan formulanyng qaytalana beruimen kelispeymin.

Osynyng saldarynan qazaqtar «jas halyq» degen týsinik qalyptasady, al búl bizding tarihymyzdyng terendigin de, damudyng sabaqtastyghyn da tolyq kórsete almaydy.

Eng manyzdysy: biz óz halqymyzdyng terendigin de, tarihy jolyn da derekter men naqty tariyhqa sýiene otyryp ózimiz anyqtauymyz kerek — syrttan tanylghan qarapayym shenberlerdi qabylday salugha bolmaydy.

Búl kózqaras jay pikir bolyp qana qalmauy tiyis — ol memlekettik sayasat dengeyinde bekitilui kerek: zannamada da, barlyq oqulyqtarda da jazyluy kerek.

Qazaq halqy tarihy — oqulyqtaghy bir datagha, ne, XV ghasyrdaghy Qazaq handyghy qúrylghan bir sayasy sәtke baylanbauy tiyis.

Bizding tarih — bir ghana sayasy oqighagha syimaytyn úzaq tarihy damudyng nәtiyjesi.

Bizding tamyrymyz terende — b.z.d. I mynjyldyqqa deyin barady:

Saqtar, ýisinder, qanlylar jәne daladaghy basqa da halyqtar bizding mәdeniyetimizdin, ómir saltymyzdyng jәne dýniyetanymymyzdyng negizin qalady.

Naqty qalyptasu ýderisi X–XIV ghasyrlarda jýrdi.

Qypshaq dalasy, Altyn Orda jәne Aq Orda dәuirinde bizding tilimiz, mәdeniyetimiz jәne ortaq qauymdastyghymyz aiqyn kórinis tapty.

XV ghasyr — «halyqtyng tuuy» emes, tek onyng sayasy túrghyda rәsimdelu kezeni.

Osy kezde halyqtyng ortaq atauy payda bolyp, últtyq sana kýsheyip, birigu ýderisi jýrdi.

Qorytyndy qarapayym:

Biz XV ghasyrda «payda bolghan» joqpyz.

Biz ghasyrlar boyy qalyptastyq.

Tarihymyzdy bir ghana datagha syighyzu — shyndyqty búrmalaytyn qarapayymdandyru.

Biz óz tarihymyzdy ózimiz anyqtaymyz — bógde ýlgilerge emes, bilimge sýiene otyryp anyqtaymyz.

Sonymen birge manyzdysy: "kónelik" — bәseke nysany emes:

Ózbekter men Qyrghyzdar, sonday-aq Ortalyq Aziyanyng basqa Halyqtary da tereng tarihy tamyrgha jәne úzaq qalyptasu jolyna iye.

Bizdi ortaq tarihy kenistik, Týrkilik jәne dala órkeniyettik negiz, til men mәdeniyetting úqsastyghy biriktiredi.

Bizding tarihymyz — mynjyldyqtarmen ólshenedi.

Jәne ol keybir «sayasatkerler» men «tarihshylar» tanugha tyrysatyn shekteuli týsinikten әldeqayda teren.

Abai.kz