Býgin Senattyng jalpy otyrysynda «Ázerbayjan Respublikasy, Qazaqstan Respublikasy jәne Ózbekstan Respublikasy arasyndaghy jasyl energiyany óndiru jәne beru salasyndaghy strategiyalyq әriptestik turaly kelisimdi ratifikasiyalau turaly» Zang maqúldandy.

Atalghan kelisimge 2024 jylghy 13 qarashada Baku qalasynda ýsh memleketting basshylary qol qoyghan bolatyn. Qújattyng maqsaty — janartylatyn energiya kózderin damytu salasynda ýsh memleket arasyndaghy úzaq merzimdi strategiyalyq әriptestikting qúqyqtyq negizin qalyptastyru.

— Qújat energetikalyq jýielerdi biriktiruge jәne «taza» energiyany Europagha jәne basqa ónirlerge tranzitteudi úiymdastyrugha negiz qalaydy. Kelisim elektr energiyasyn senimdi әri ýzdiksiz jetkizudi qamtamasyz etu ýshin tehnikalyq jәne kommersiyalyq sharttardy belgileydi. Búl Qazaqstangha eksport baghyttaryn әrtaraptandyrugha jәne Qara tenizdegi suasty elektr energiya jelisi jobasy arqyly Europalyq Odaqtyng «jasyl» energiya naryghyna shyghugha mýmkindik beredi. Sonday-aq zang ekologiyalyq taza sutegi men ammiakty óndiru jәne tasymaldau salasyndaghy yntymaqtastyqty keneytuge jol ashady. Búl — kómirtegi beytaraptyghyna qol jetkizu jónindegi últtyq strategiyamyzdy iske asyrudaghy manyzdy qadam, — dedi senator Sýiindik Aldashev

Kelisim ayasynda basqarudyng institusionaldyq tetigin qúru jәne salalyq vedomstvolar dengeyinde Basqarushy komiytet qalyptastyru kózdelgen. Búl komiytet birlesken josparlardyng oryndaluyn baqylau ýshin jylyna keminde eki ret jinalatyn bolady. Qújatty ratifikasiyalau elimizge ónirlik energetikalyq hab retindegi mәrtebesin nyghaytugha jәne tómen kómirtekti ónim eksporttau arqyly ekonomikanyng túraqty ósuin qamtamasyz etuge mýmkindik beredi.

Ayta ketu kerek, kelisim tek elektr energiyasyn jetkizumen shektelmeydi, sonymen qatar «jasyl» sutegi men ammiak salalaryn damytugha serpin beredi. Qazaqstanda 2040 jylgha deyingi sutegi energetikasyn damytu jónindegi janartylghan tújyrymdama qabyldanghanyn eskersek, búl baghyttyng manyzy arta týseri haq.

Býginde Qazaqstan janartylatyn energiya kózderining әleuetin belsendi týrde arttyryp jatyr. Energetika ministrligining derekterine sәikes, 2026 jylghy birinshi toqsannyng qorytyndysy boyynsha elde jalpy quaty 3 607 MVt bolatyn 164 JEK nysany júmys isteydi. Onyng ishinde 68 jel elektr stansiyasy, 50 kýn elektr stansiyasy, 43 su elektr stansiyasy jәne 3 biogaz elektr stansiyasy bar. Ótken jyldyng qorytyndysy boyynsha «jasyl» energiya óndiru kólemi 8,6 mlrd kVt/saghatty qúrady, búl eldegi jalpy óndiris kólemining 7 payyzyna ten.

Atalghan energetikalyq dәlizdi iske qosu Kaspiy óniri men Ortalyq Aziyanyng tabighy resurstaryn tiyimdi paydalanu ýshin ónirlik seriktestermen kýsh biriktiruge mýmkindik beredi.

Abai.kz