Oljas Bektenov Preziydentting tapsyrmasy boyynsha Bakude ótken World Urban Forum sessiyasyna qatysty
Memleket basshysynyng tapsyrmasy boyynsha Qazaqstan Respublikasynyng Premier-ministri Oljas Bektenov Bakude ótken Dýniyejýzilik urban forumynyng (WUF-13) 13-shi sessiyasyna qatysty. Is-shara jedel urbanizasiyanyng syn-qaterlerin jәne onyng qalalargha, qoghamgha, ekonomikagha jәne klimatqa әserin talqylau alany – BÚÚ-Habitat platformasynyng qoldauymen ótkiziledi.
Forumgha әlemning 100-den astam elinen 20 mynnan asa delegat qatysty. Olardyng qatarynda Ózbekstan, Qyrghyzstan, Serbiya, QHR, Gruziya, Bolgariya, Keniya, Mavrikiy elderi memleketterining jәne ýkimetterining basshylary, sonday-aq halyqaralyq úiymdardyng jetekshileri, akademiyalyq jәne isker toptardyng basshylary boldy. Qazaqstan delegasiyasy qúramynda Astana qalasynyng әkimi, Almaty qalasy әkimining orynbasary, oblys jәne qala әkimdikterining basshylary bar.
Óz sózinde Qazaqstan Premier-ministri qala qúrylysynyng túraqty damuynyng jahandyq kýn tәrtibining manyzdylyghyn atap ótti. Býginde Qazaqstan halqynyng 63%-dan astamy ekonomikalyq ósuding qozghaushy kýshi men adam kapitalyn tartu ortalyghyna ainalyp otyrghan qalalarda túrady.

«Preziydent Qasym-Jomart Toqaev úsynghan strategiyalyq baghytqa sәikes, memleket sayasatynyng basym baghyttarynyng biri – ómir sýruge qolayly jaghday jasau jәne layyqty júmyspen qamtu mýmkindikterin qamtamasyz etu. Ýkimet adamgha baghdarlanghan tәsildi basshylyqqa alady. Onda “azamattargha arnalghan qalalardyn" negizi qauipsizdik, qoljetimdilik jәne ekologiyalyq túraqtylyq qaghidattaryna sýienedi», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
2026 jyldyng qantarynda Qazaqstanda sәulettik jobalau men keshendi qala josparlaudyng birynghay standarttaryn bekitken jana Qúrylys kodeksi qabyldandy. Sonymen qatar elimizding barlyq ónirinde urbanistikalyq damu ortalyqtary qúryldy.
QR Premier-ministri qalalardyng ornyqty damuy zamanauy syn-qaterlerge, sonyng shinide tehnologiyalyq damu men jasandy intellekt, su qauipsizdigi, klimattyng ózgerui jәne qalalyq infraqúrylymnyng túraqtylyghyn arttyrugha keshendi jauap berudi talap etetinin atap ótti. Qalany qúrylysyn damytudaghy jana tәsilderding bir mysaly, damyghan urbanistikalyq ósu ortalyghy retinde Alatau city jobasy atalady. Qalalyq klaster halyqaralyq investisiyalar tartugha, jayly, túraqty jәne tehnologiyalyq qalalyq ortany qalyptastyru ýshin zamanauy basqaru tehnologiyalary men innovasiyalyq sheshimder engizuge baghyttalghan.
Oljas Bektenov Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng 2026 jyldy Sifrlandyru jәne jasandy intellekt jyly dep jariyalauy tehnologiyalyq transformasiyagha jәne zamanauy qalalardy damytu men basqarugha baghyttalghan strategiyalyq basymdyq ekenin atap ótti. Býginde Qazaqstanda jasandy intellektini qauipsiz, ashyq әri adamgha baghdarlanghan týrde qoldanugha arnalghan qúqyqtyq baza qalyptasqan. Ótken jyly tiyisti zang qabyldandy. Qazirgi uaqytta elektrondyq ýkimetting sifrlyq ekojýiesi arqyly 1200-den astam memlekettik qyzmet qoljetimdi. Qazaqstannyng halyqaralyq yntymaqtastyq shenberinde, onyng ishinde Almatyda qúrylghan ESKATO-nyng túraqty damuy ýshin Aziya-Tynyq múhity sifrlyq sheshimder ortalyghynyng platformasynda JY salasynda tәjiriybe almasugha dayyndyghy atap ótildi.
Qalalardyng qarqyndy damuy jaghdayynda klimattyq túraqtylyq pen su qauipsizdigi mәseleleri erekshe manyzgha iye.
«Jalpyhalyqtyq referendumda qabyldanghan Qazaqstannyng jana Konstitusiyasy qorshaghan ortany qorghaudy memleketting negizgi qúndylyqtarynyng biri retinde aiqyndady. Býgingi tanda klimattyng ózgerui jәne su tapshylyghynyng artuy jaghdayynda su resurstaryn basqaru túraqty qala damuynyng ajyramas bóligine ainaluda», — dedi Oljas Bektenov.
Sonymen qatar Premier-ministr Qazaqstan Respublikasynyng Preziydenti Qasym-Jomart Toqaevtyng BÚÚ ayasynda Halyqaralyq su úiymyn qúru jónindegi bastamasynyng manyzdylyghyn erekshe atap ótti. Jәne de Qazaqstanda ótken ónirlik ekologiyalyq sammitting manyzyna nazar audaryldy. Ol Ortalyq Aziya elderining klimattyq jәne ekologiyalyq túraqtylyq, su qauipsizdigi mәseleleri boyynsha praktikalyq yntymaqtastyghyna aitarlyqtay serpin berdi.
Sonymen qatar Qazaqstannyng BÚÚ-Habitatpen yntymaqtastyghy, ornyqty әri ómirsheng qalalyq damudy ilgeriletuge baghyttalghan últtyq jәne halyqaralyq bastamalargha qatysuy erekshe atap ótildi. Ótken jyly Qazaqstan Qyzylorda qalasynda memlekettik organdardy, halyqaralyq úiymdardy, sarapshylardy jәne biznes ókilderin biriktirgen alghashqy Últtyq urban forumyn ótkizdi. Making Cities Resilient 2030 jahandyq bastamasy ayasynda Astana Ortalyq Aziyadaghy osynday túnghysh platforma – Resilience Hub mәrtebesine ie boldy. Sonymen qatar Almatyda Ortalyq Aziya men Aughanstan ýshin TDM boyynsha BÚÚ Ónirlik ortalyghyn iske qosu josparlanuda, ol ónirlik ýilestiru jәne ortaq basymdyqtardy ilgeriletu jónindegi birlesken júmys alanyna ainalady.
QR Premier-ministri Oljas Bektenov Qazaqstannyng jahandyq qalalyq syn-qaterlerdi sheshude ashyq dialog pen praktikalyq әriptestikke niyetti ekenin bildirdi.
Forum ayasynda Urban Expo kórmesi ótude, onda is-sharagha qatysushylar nazaryna Qazaqstannyng últtyq paviliony úsynyldy. Ekspozisiya qoghamdyq kenistikterdi janartu, infraqúrylymdyq sheshimder jәne jana qala qúrylysy jobalary arqyly elding túraqty, jayly әri ekologiyalyq taza qalalardy damytugha zamanauy kózqarasyn kórsetedi. Green ID jobasyna erekshe nazar audaryldy — búl qalalardy kógaldandyrugha, olardyng klimattyq túraqtylyghy men qalalyq ortanyng sapasyn arttyrugha baghyttalghan bastama.
Abai.kz