Ukrainadaghy soghysty toqtatudyng 5 sharty qanday?
Londonda manyzdy geosayasy beles ornady. Úlybritaniya, Germaniya, Fransiya jәne Ukraina liyderleri (E3 + Ukraina formatynda) Reseymen soghysty toqtatudyng «әdil әri bayandy» 5 negizgi shartyn jariyalady.
Búl jay ghana kelissóz emes, búl — Europanyng bolashaq qauipsizdik arhiytekturasynyng jana jobasy. Europa búl joly «bizsiz eshtene sheshilmeydi» degendi ashyq bildirdi.
Beybitshilikting 5 TALABY:
- Dereu otty toqtatu: Vladimir Putin әskery qimyldardy tolyqtay toqtatugha kelisui tiyis.
- Shekarany kýshpen ózgertuge jol joq: Qazirgi maydan shebi — kelissózderding bastapqy nýktesi ghana. Ukrainanyng egemendigi men onyng kez kelgen odaqqa (sonyng ishinde NATO-gha) qosylu qúqyghy tolyq saqtaluy shart.
- Halyqaralyq әsker men kepildik: Otty toqtatu turaly kelisim kýshine engen sәtten bastap Ukrainagha zandy qauipsizdik kepildikteri berilip, el aumaghyna halyqaralyq bitimgershilik kýshteri ornalastyryluy kerek.
- Reseyding búghattalghan aqshasy: Resey keltirilgen barlyq shyghyndy tolyq ótep bermeyinshe, Batystaghy reseylik aktivter búghattaudan bosatylmaydy.
- Europalyq mýdde: EO men NATO-gha qatysty kez kelgen kelissóz tek osy úiymdargha mýshe memleketterding maqúldauymen ghyna jýredi. Europa ózin oiynnan tys qaldyrugha jol bermeydi.
Búl kezdesuden ne úqtyq?
- Maydan dalasyndaghy jana trendter: Liyderler Ukrainanyng dron tehnologiyalaryn sәtti qoldanyp, aumaqtardy azat etudegi jetistikterin erekshe atap ótti. Endi NATO Ukrainanyng osy soghys tәjiriybesin ózine sinirip, óz qorghanys ónerkәsibin kýsheytpek.
- «Oreshnikke» jauap: Mәskeuding «Oreshniyk» zymyrandarymen jasaghan shabuyldary men Resey drondarynyng NATO әue kenistigin búzuy Batysty seskendirgen joq, kerisinshe, olardy anaghúrlym tyghyz biriguge mәjbýr etti.
- Diplomatiyalyq qadam: Batys kóshbasshylary Zelenskiyding 4 mausymda Putinge jazghan hatyndaghy kelissózder arqyly soghysty toqtatu shaqyruyn joghary baghalady. Kiyev diplomatiyalyq kozyrlerdi óz qolyna alyp jatyr.
Vladimir Zelenskiy: «Bastysy — bizding soghystaghy qorghanysymyz, әue shabuylyna qarsy qorghanys (ÁShQ) salasyndaghy yntymaqtastyq jәne ortaq diplomatiyalyq kózqarasymyz: Europa kelissózderge qatysuy tiyis jәne ol myqty boluy kerek».
Aytpaqshy, Zelenskiyding búl sapary tek sayasy formatpen shektelmeydi — erteng ony Úlybritaniya Koroli Karl III qabyldamaq. Búl da ýlken simvolikalyq qoldaudyng belgisi.
Ábilserik Áliakbar
Abai.kz