ۋكرايناداعى سوعىستى توقتاتۋدىڭ 5 شارتى قانداي؟
لوندوندا ماڭىزدى گەوساياسي بەلەس ورنادى. ۇلىبريتانيا، گەرمانيا، فرانتسيا جانە ۋكراينا ليدەرلەرى (E3 + ۋكراينا فورماتىندا) رەسەيمەن سوعىستى توقتاتۋدىڭ «ءادىل ءارى باياندى» 5 نەگىزگى شارتىن جاريالادى.
بۇل جاي عانا كەلىسسوز ەمەس، بۇل — ەۋروپانىڭ بولاشاق قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسىنىڭ جاڭا جوباسى. ەۋروپا بۇل جولى «ءبىزسىز ەشتەڭە شەشىلمەيدى» دەگەندى اشىق ءبىلدىردى.
بەيبىتشىلىكتىڭ 5 تالابى:
- دەرەۋ وتتى توقتاتۋ: ۆلاديمير پۋتين اسكەري قيمىلداردى تولىقتاي توقتاتۋعا كەلىسۋى ءتيىس.
- شەكارانى كۇشپەن وزگەرتۋگە جول جوق: قازىرگى مايدان شەبى — كەلىسسوزدەردىڭ باستاپقى نۇكتەسى عانا. ۋكراينانىڭ ەگەمەندىگى مەن ونىڭ كەز كەلگەن وداققا (سونىڭ ىشىندە ناتو-عا) قوسىلۋ قۇقىعى تولىق ساقتالۋى شارت.
- حالىقارالىق اسكەر مەن كەپىلدىك: وتتى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىم كۇشىنە ەنگەن ساتتەن باستاپ ۋكرايناعا زاڭدى قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى بەرىلىپ، ەل اۋماعىنا حالىقارالىق بىتىمگەرشىلىك كۇشتەرى ورنالاستىرىلۋى كەرەك.
- رەسەيدىڭ بۇعاتتالعان اقشاسى: رەسەي كەلتىرىلگەن بارلىق شىعىندى تولىق وتەپ بەرمەيىنشە، باتىستاعى رەسەيلىك اكتيۆتەر بۇعاتتاۋدان بوساتىلمايدى.
- ەۋروپالىق مۇددە: ەو مەن ناتو-عا قاتىستى كەز كەلگەن كەلىسسوز تەك وسى ۇيىمدارعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ماقۇلداۋىمەن عىنا جۇرەدى. ەۋروپا ءوزىن ويىننان تىس قالدىرۋعا جول بەرمەيدى.
بۇل كەزدەسۋدەن نە ۇقتىق؟
- مايدان دالاسىنداعى جاڭا ترەندتەر: ليدەرلەر ۋكراينانىڭ درون تەحنولوگيالارىن ءساتتى قولدانىپ، اۋماقتاردى ازات ەتۋدەگى جەتىستىكتەرىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ەندى ناتو ۋكراينانىڭ وسى سوعىس تاجىريبەسىن وزىنە ءسىڭىرىپ، ءوز قورعانىس ونەركاسىبىن كۇشەيتپەك.
- «ورەشنيككە» جاۋاپ: ماسكەۋدىڭ «ورەشنيك» زىمىراندارىمەن جاساعان شابۋىلدارى مەن رەسەي دروندارىنىڭ ناتو اۋە كەڭىستىگىن بۇزۋى باتىستى سەسكەندىرگەن جوق، كەرىسىنشە، ولاردى اناعۇرلىم تىعىز بىرىگۋگە ءماجبۇر ەتتى.
- ديپلوماتيالىق قادام: باتىس كوشباسشىلارى زەلەنسكيدىڭ 4 ماۋسىمدا پۋتينگە جازعان حاتىنداعى كەلىسسوزدەر ارقىلى سوعىستى توقتاتۋ شاقىرۋىن جوعارى باعالادى. كيەۆ ديپلوماتيالىق كوزىرلەردى ءوز قولىنا الىپ جاتىر.
ۆلاديمير زەلەنسكي: «باستىسى — ءبىزدىڭ سوعىستاعى قورعانىسىمىز، اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس (اشق) سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق جانە ورتاق ديپلوماتيالىق كوزقاراسىمىز: ەۋروپا كەلىسسوزدەرگە قاتىسۋى ءتيىس جانە ول مىقتى بولۋى كەرەك».
ايتپاقشى، زەلەنسكيدىڭ بۇل ساپارى تەك ساياسي فورماتپەن شەكتەلمەيدى — ەرتەڭ ونى ۇلىبريتانيا كورولى كارل III قابىلداماق. بۇل دا ۇلكەن سيمۆوليكالىق قولداۋدىڭ بەلگىسى.
ابىلسەرىك الياكبار
Abai.kz