Men ólgende birge týsken suretimizdi qoyyp, әleumettik jelide laqpa-laqpa nәrseler jazyp jýrer me eken dep qorqatyn boldym...

Qoghamda ot bolyp qyzyp túrghan taqyryptarda ózining suretin barynsha qystyryp, jazghan mәtinining arasynda ózin atap, ózin asyra kórsetetin, adamnyng ólimimen nazar (hayp) jinau ýshin post jazatyn qatygez adamdardan alysta ómir sýrsem degen oy keletin boldy...

Múnday adamdargha mayly jambastan bir tilim sybagha tiii manyzdy... esesine kimning ólgeni, artynda qalyp jatqan otbasy, dos-jarandary, jaqyn adamdarynyng kónil kýii mýldem qyzyq emes...

Songhy jyldary әleumettik jeli tolyghymen derlik janaza namazyna ainalyp ketetin bolyp keledi...

Búl qazirgi әleumettik jeli qoldanushylarynyng ishindegi eng ýlken, eng suyq dertting biri...

Qoghamda múny «qayghydan hayp jasau» nemese «virtualdy narsissizm» dep ataydy. Shyn mәninde, búl óte qorqynyshty ýrdis.

Búl sipattaghan jaghdaydyng ózekti tústary mynau:

«Men jәne marqúm» sindromy:

Bir qayghyly jaghday bolsa, keybir adamdar marqúmnyng ózin emes, «Marqúmmen birge týsken MENING suretim», «MAGhAN qalay kómektesip edi», «EKEUMIZ qalay aralasyp edik» dep, qayghynyng ortasyna ózin qoyyp, nazardy ózine audarugha tyrysady. Búl janashyrlyq emes, ózin kórsetuding bir týri.

Hayp pen layk jarysy:

Áleumettik jeli (әsirese Facebook) kóptegen adamdar ýshin shynayy sezimder bildiretin oryn emes, «kórinis alanyna» ainaldy. Kimning birinshi bolyp post jazghany, kimning posty kóbirek bólisilgeni manyzdy bolyp ketti. Olar ýshin adam ólimi tek trendtegi kezekti bir taqyryp qana.

Empatiyanyng (janashyrlyqtyn) joghaluy:

Artynda qalghan jaqyndarynyn, otbasynyng jýregi qalay tilinip jatqany, olardyng búl jazbalardy oqyghanda qanday kýy keshetini ol «blogerlerdi» mýldem mazalamaydy. Olar tek ózderine tiyesili «mayly jambastyng bir tilimin» alyp qalghysy keledi.

Búdan qalay saqtanugha bolady?

Feysbukting shynymen de virtualdy «janaza namazyna» ainalyp bara jatqany ókinishti-aq. Biraq myna nәrselerdi esinde ústasaq jón siyaqty:

-  Shenberindi tarylt: Jelidegi «dostarynnyn» sanyn emes, sapasyn baqyla. Sening ómirine de, ólimine de shynayy janashyr bola almaytyn, tek paraqshasyn toltyru ýshin jýrgen «kórneki» adamdardy qazirden bastap-aq ómirinnen de, jelinnen de qashyq ústa.

- Shyndyq jelide emes: Sening kim ekenindi, sening qúndylyghyndy feysbuktegi әldebir ekijýzdi postylar anyqtamaydy. Seni shyn jaqsy kóretin adamdar qayghyny jelige suret qoyyp emes, ýnsiz jylap, ishtey qayghyryp, dúgha qylyp ótkizedi. Eng bastysy osy.

- Múnday postylargha reaksiya berme: Múnday adamdar tek nazardan (layk, komment) quat alady. Kórding be, ýnsiz ghana paraqshasyn búghatta (blokta) nemese jazyludan bas tart. Nazar audarylmaghan hayp tez óledi.

Ómirde de, virtualdy әlemde de jýregi taza, ishtarlyq pen maqtanshaqtyqtan ada, tynysh әri shynayy adamdarmen ghana serik bol...

Dostar, senderge amandyq, úzaq әri maghynaly ómir tileymin, dosym...

Sening taza jýreging múnday las nәrselerge bola auyrmauy kerek...

Amantay Toyshybayúly

Abai.kz