Мен өлгенде бірге түскен суретімізді қойып, әлеуметтік желіде лақпа-лақпа нәрселер жазып жүрер ме екен деп қорқатын болдым...

Қоғамда от болып қызып тұрған тақырыптарда өзінің суретін барынша қыстырып, жазған мәтінінің арасында өзін атап, өзін асыра көрсететін, адамның өлімімен назар (хайп) жинау үшін пост жазатын қатыгез адамдардан алыста өмір сүрсем деген ой келетін болды...

Мұндай адамдарға майлы жамбастан бір тілім сыбаға тиюі маңызды... есесіне кімнің өлгені, артында қалып жатқан отбасы, дос-жарандары, жақын адамдарының көңіл күйі мүлдем қызық емес...

Соңғы жылдары әлеуметтік желі толығымен дерлік жаназа намазына айналып кететін болып келеді...

Бұл қазіргі әлеуметтік желі қолданушыларының ішіндегі ең үлкен, ең суық дерттің бірі...

Қоғамда мұны «қайғыдан хайп жасау» немесе «виртуалды нарциссизм» деп атайды. Шын мәнінде, бұл өте қорқынышты үрдіс.

Бұл сипаттаған жағдайдың өзекті тұстары мынау:

«Мен және марқұм» синдромы:

Бір қайғылы жағдай болса, кейбір адамдар марқұмның өзін емес, «Марқұммен бірге түскен МЕНІҢ суретім», «МАҒАН қалай көмектесіп еді», «ЕКЕУМІЗ қалай араласып едік» деп, қайғының ортасына өзін қойып, назарды өзіне аударуға тырысады. Бұл жанашырлық емес, өзін көрсетудің бір түрі.

Хайп пен лайк жарысы:

Әлеуметтік желі (әсіресе Facebook) көптеген адамдар үшін шынайы сезімдер білдіретін орын емес, «көрініс алаңына» айналды. Кімнің бірінші болып пост жазғаны, кімнің посты көбірек бөлісілгені маңызды болып кетті. Олар үшін адам өлімі тек трендтегі кезекті бір тақырып қана.

Эмпатияның (жанашырлықтың) жоғалуы:

Артында қалған жақындарының, отбасының жүрегі қалай тілініп жатқаны, олардың бұл жазбаларды оқығанда қандай күй кешетіні ол «блогерлерді» мүлдем мазаламайды. Олар тек өздеріне тиесілі «майлы жамбастың бір тілімін» алып қалғысы келеді.

Бұдан қалай сақтануға болады?

Фейсбуктің шынымен де виртуалды «жаназа намазына» айналып бара жатқаны өкінішті-ақ. Бірақ мына нәрселерді есіңде ұстасақ жөн сияқты:

-  Шеңберіңді тарылт: Желідегі «достарыңның» санын емес, сапасын бақыла. Сенің өміріңе де, өліміңе де шынайы жанашыр бола алмайтын, тек парақшасын толтыру үшін жүрген «көрнекі» адамдарды қазірден бастап-ақ өміріңнен де, желіңнен де қашық ұста.

- Шындық желіде емес: Сенің кім екеніңді, сенің құндылығыңды фейсбуктегі әлдебір екіжүзді постылар анықтамайды. Сені шын жақсы көретін адамдар қайғыны желіге сурет қойып емес, үнсіз жылап, іштей қайғырып, дұға қылып өткізеді. Ең бастысы осы.

- Мұндай постыларға реакция берме: Мұндай адамдар тек назардан (лайк, коммент) қуат алады. Көрдің бе, үнсіз ғана парақшасын бұғатта (блокта) немесе жазылудан бас тарт. Назар аударылмаған хайп тез өледі.

Өмірде де, виртуалды әлемде де жүрегі таза, іштарлық пен мақтаншақтықтан ада, тыныш әрі шынайы адамдармен ғана серік бол...

Достар, сендерге амандық, ұзақ әрі мағыналы өмір тілеймін, досым...

Сенің таза жүрегің мұндай лас нәрселерге бола ауырмауы керек...

Амантай Тойшыбайұлы

Abai.kz