Ámir Qasenovting búrynghy әielining mәlimdemesi: «18 jyl boyy óz balasyn aldap kelgen adamgha qalay senuge bolady?»

Dostar, men kәmeletke tolmaghan úlymyzdyng әkesi — «KazTAG» aqparat agenttigining bas redaktory, búrynghy joldasym Ámir Kәsenovke qatysty jaghdaygha baylanysty pikir bildiruge mәjbýrmin.

Ámir ózining maghan uaqytynda «auyr mentalidi jaraqat» salghanymdy jәne onyng búl jaraqaty 18 jyldan beri mazalap kele jatqanyn kópshilik aldynda mәlimdegendikten, men de óz ústanymymdy aityp, isting anyq-qanyghyn jetkizudi jón kórdim. Eger Ámirding ózine basyna is týskende әleumettik jelide әdildik, ashyqtyq pen adaldyqty talap etip shygha kelgenin kórmesem, búl taqyrypty mýldem qozghamas edim. IYә, búl jaghday mening namysyma tiydi.

«Ýilenu toyy bolghan týni beldikpen sabady»

Biz 2007 jyly tanystyq. Ol kezde men «Reyder» kriminaldyq hronikasynyng redaktory edim, al ol ózin bloger jәne frilansermin dep tanystyrdy. Qarym-qatynasymyz bastalyp, ol ata-anamnyng ýiine qolymdy súrap keldi. Kóp úzamay mening ýiimde birge túryp, ýlken toygha dayyndala bastadyq. Ol óte qamqor, sezimtal boldy, bolashaqqa jospar qúryp, birden balaly bolghysy keletinin aitty. Men tez arada jýkti bolyp, toydy 2008 jyldyng nauryzyna belgiledik.

Biraq ýilenu toyy bolghan kýni búl adamgha degen kózqarasymdy mәngige ózgertken oqigha oryn aldy. Saltanatty sharadan keyin Ámir kenetten ózgerip, agressivti әri ótempaz bola qaldy. Alghashqy neke týninde aramyzda bir kese shay ýshin janjal shyqty.

«Sen endi mening әielimsin, men ne aitsam, sony isteysin!» — dep, Ámir Qasenov maghan «naghyz kelin» qúsap, dәl qazir qyzmet etuimdi talap etti. Ol kezde mening ayaghym auyr, qatty toksikoz ben toydan keyingi sharshaudan әlim qúryp túrghan edi.

Onyng tuystaryna ol qalaghanday shay bermegenim ýshin (yaghny tanghy saghat 6-da kelin shay qúimaghanym ýshin) maghan qatysty kýsh qoldanylyp, shalbardyng beldigimen sabady.

Ýlken janjal shyghyp, oghan ýidegi tuystar men qonaqtar kuә boldy. Dәl sol týni men ony ýiden quyp shyghyp, birge túrudy toqtattym. Ayaq-qolymnyng kógergen jerleri bir aidan astam uaqyt ketpey qoydy. Men qúqyq qorghau organdaryna jýgindim, uchaskelik polisiya maghan onyng jaqyndauyna tyiym salatyn qorghau núsqamasyn berdi. Sodan beri ekeuimiz de «jaraqatpen» bólisken siyaqtymyz: men tәn jaraqatyn alsam, ol mentalidi jaraqat aldy. Ámir múnday qylyghy ýshin keshirim bolmaytynyn kýtpegen siyaqty.

Men búl egjey-tegjeyli jayttardy barlyq súraqtargha bir-aq ret jauap berip, búl taqyrypqa qayta oralmau ýshin, sonday-aq maghan baghyttalghan kelemej ben aiyptaulardy toqtatu ýshin aityp otyrmyn. Áytpese, onyng bir kezderi mening kýieuim bolghanyn eske de almas edim. Keybir pikir qaldyrushylar búl tarihtyng qazirgi jaghdaygha qanday qatysy bar ekenin týsinbey jatyr. Sonyna deyin oqynyzdar.

«Balagha birde-bir kiyim ne oiynshyq alyp bergen joq»

Jýktilik kezenin tolyqtay jalghyz ótkizdim, tek óz kýshime sendim. Qasenov әkelik mindetterinen mýldem qashyp, syrt ainaldy. Zandy nekemiz 1,5 jylgha sozyldy, 2009 jyldyng sonynda men ajyrasugha jәne aliymentke aryz berdim. Sodan Qasenov sotta júmyssyz, beyshara, kedey ekenin aityp, aliyment tóley almaytynyn mәlimdedi. Mening shkafymda onyng sot organdaryna «ayaqtan túryp ketuge uaqyt beruin» ótinip jazghan jýzdegen týsiniktemeleri saqtauly túr. Ol «jaqsy júmys tabylsa, úlyma kómektesemin» dep uәde bergen. Biraq bala — әkesining júmys tapqanyn kýtip otyra almaytyn tiri jan ghoy. Úlym dýniyege kelgennen keyin maghan birden júmysqa shyghugha tura keldi, sebebi balany asyrau kerek boldy.

Kriminaldyq jurnalistikada qalu mýmkin emes edi — auyr әri negativti janalyqtardan boyymdy aulaq ústaghym keldi. Sondyqtan mamandyghym boyynsha kez kelgen júmysty istedim: gazet-jurnaldargha maqala jazdym, radiostansiyalarmen júmys istedim, rok jәne motofestivalidar, iyventter úiymdastyrdym, sport tilshisi boldym. Tapqan әrbir tengem úlymnyng tamaghyna, kiyimine, jayalyqtaryna, oiynshyqtaryna júmsaldy. Ámir Qasenov úlyna birde-bir ret kiyim nemese oiynshyq satyp alyp bergen emes.

Balam 2 jasqa tolghansha omyrauda boldy, biraq men túraqty júmysqa shyghugha mәjbýr boldym. Meni janadan ashylyp jatqan «Tengrinews.kz» internet-portalyna tilshi etip shaqyrdy. Sol portaldyng oqigha ornynan jazylghan eng alghashqy materialynyng avtory men boldym! Basshylyghym kýndiz balany emizip keluime rúqsat beretin. Birneshe jyldan keyin «Tengriydin» ónirlik jelisining jetekshisi boldym. Búl agenttikte 13 jyl júmys istedim.

«14 myng tenge aliyment — búl mazaq»

Býgin mening úlym mektepti bitirip, osydan 2 saghat búryn ghana attestatyn aldy. Men ony maqtan tútamyn. Biraq onyng әke qamqorlyghy men mahabbatyn kórmegeni ishimdi ashytady. Al «KazTAG» (nemese Ámir Kәsenov taghy qay jerde tirkelgenin bilmeymin) maghan aliyment retinde jiberetin sol bir sorly 14 000 tenge jasóspirim balanyng bir kýndik shyghynyn da ótemeydi.

Mening súraghym keledi: ýlken tarihy bar tútas bir portaldyng bas redaktory Ámir Kәsenov múnday mardymsyz jalaqymen ózining ýsh balasy bar ekinshi otbasyn qalay asyrap otyr? Búl jerde «jeke ómir» dep tyghylu orynsyz: azamattyq jauapkershilik bastalghan jerde jeke ómir ayaqtalady. Eger sen oqyrmangha kýmәndi aqparat bersen, oqyrman múnyng artynda kim túrghanyn bilgisi keledi.

Kóptegen adamdar onyng әkeligi men aliymentke qatysty búl oqighanyng bankpen aradaghy dauyna qanday qatysy bar ekenin týsine almay jatyr. Men de súraq qoyghym keledi:

Eger adam 18 jyl boyy óz tughan balasyn aldap kelse, oghan qalay senuge bolady jәne onyng «KazTAG»-tyng myndaghan auditoriyasyn aldamaytynyna kim kepil?

Búl basylymnyng buhgalteriyasy men qarjylyq isterinde taghy ne bolyp jatqany óte qyzyq. Nelikten Astanadaghy jeke sot oryndaushysy (JSO) Rustam Bolaqbaev onyng naqty tabysyn anyqtap, balanyng paydasyna qaryzdy óndirip bere almay otyr? Nelikten Mataev pen onyng buhgalteriyasy sot oryndaushysyna resmy jauap bermeydi? Súranystardy tandap qaray ma?

Áleumettik jelide әdildik turaly aitatyn Ámir Qasenov myrza, ózi «kókek әke» bola túra, qanday әdildik turaly aityp otyr? Men omyraudaghy balamen ýsh júmysta janúshyryp jýrgende әdildik qayda boldy? Men әielderge qatysty zorlyq-zombylyqty jәne óz balalaryna degen jauapsyzdyqty aqtaudy mýldem dúrys emes dep sanaymyn. Múnday adamdardyng qolyn alugha bolmaydy.

Men eshqanday renish saqtaghan joqpyn (mening mentaldy densaulyghym Ámir Kәsenovke qaraghanda myqtyraq siyaqty). Oghan basyna týsken barlyq qiyndyqtardy layyqty týrde jenip shyghuyn tileymin. Búl mening osy mәselege qatysty jalghyz pikirim.

Abai.kz