«كازتاگ» باس رەداكتورىنىڭ بۇرىنعى ايەلى ۇندەۋ جاسادى
ءامىر قاسەنوۆتىڭ بۇرىنعى ايەلىنىڭ مالىمدەمەسى: «18 جىل بويى ءوز بالاسىن الداپ كەلگەن ادامعا قالاي سەنۋگە بولادى؟»
دوستار، مەن كامەلەتكە تولماعان ۇلىمىزدىڭ اكەسى — «كازتاگ» اقپارات اگەنتتىگىنىڭ باس رەداكتورى، بۇرىنعى جولداسىم ءامىر كاسەنوۆكە قاتىستى جاعدايعا بايلانىستى پىكىر بىلدىرۋگە ءماجبۇرمىن.
ءامىر ءوزىنىڭ ماعان ۋاقىتىندا «اۋىر مەنتالدى جاراقات» سالعانىمدى جانە ونىڭ بۇل جاراقاتى 18 جىلدان بەرى مازالاپ كەلە جاتقانىن كوپشىلىك الدىندا مالىمدەگەندىكتەن، مەن دە ءوز ۇستانىمىمدى ايتىپ، ءىستىڭ انىق-قانىعىن جەتكىزۋدى ءجون كوردىم. ەگەر ءامىردىڭ وزىنە باسىنا ءىس تۇسكەندە الەۋمەتتىك جەلىدە ادىلدىك، اشىقتىق پەن ادالدىقتى تالاپ ەتىپ شىعا كەلگەنىن كورمەسەم، بۇل تاقىرىپتى مۇلدەم قوزعاماس ەدىم. ءيا، بۇل جاعداي مەنىڭ نامىسىما ءتيدى.
«ۇيلەنۋ تويى بولعان ءتۇنى بەلدىكپەن سابادى»
ءبىز 2007 جىلى تانىستىق. ول كەزدە مەن «رەيدەر» كريمينالدىق حرونيكاسىنىڭ رەداكتورى ەدىم، ال ول ءوزىن بلوگەر جانە فريلانسەرمىن دەپ تانىستىردى. قارىم-قاتىناسىمىز باستالىپ، ول اتا-انامنىڭ ۇيىنە قولىمدى سۇراپ كەلدى. كوپ ۇزاماي مەنىڭ ۇيىمدە بىرگە تۇرىپ، ۇلكەن تويعا دايىندالا باستادىق. ول وتە قامقور، سەزىمتال بولدى، بولاشاققا جوسپار قۇرىپ، بىردەن بالالى بولعىسى كەلەتىنىن ايتتى. مەن تەز ارادا جۇكتى بولىپ، تويدى 2008 جىلدىڭ ناۋرىزىنا بەلگىلەدىك.
بىراق ۇيلەنۋ تويى بولعان كۇنى بۇل ادامعا دەگەن كوزقاراسىمدى ماڭگىگە وزگەرتكەن وقيعا ورىن الدى. سالتاناتتى شارادان كەيىن ءامىر كەنەتتەن وزگەرىپ، اگرەسسيۆتى ءارى وتەمپاز بولا قالدى. العاشقى نەكە تۇنىندە ارامىزدا ءبىر كەسە شاي ءۇشىن جانجال شىقتى.
«سەن ەندى مەنىڭ ايەلىمسىڭ، مەن نە ايتسام، سونى ىستەيسىڭ!» — دەپ، ءامىر قاسەنوۆ ماعان «ناعىز كەلىن» قۇساپ، ءدال قازىر قىزمەت ەتۋىمدى تالاپ ەتتى. ول كەزدە مەنىڭ اياعىم اۋىر، قاتتى توكسيكوز بەن تويدان كەيىنگى شارشاۋدان ءالىم قۇرىپ تۇرعان ەدى.
ونىڭ تۋىستارىنا ول قالاعانداي شاي بەرمەگەنىم ءۇشىن (ياعني تاڭعى ساعات 6-دا كەلىن شاي قۇيماعانىم ءۇشىن) ماعان قاتىستى كۇش قولدانىلىپ، شالباردىڭ بەلدىگىمەن سابادى.
ۇلكەن جانجال شىعىپ، وعان ۇيدەگى تۋىستار مەن قوناقتار كۋا بولدى. ءدال سول ءتۇنى مەن ونى ۇيدەن قۋىپ شىعىپ، بىرگە تۇرۋدى توقتاتتىم. اياق-قولىمنىڭ كوگەرگەن جەرلەرى ءبىر ايدان استام ۋاقىت كەتپەي قويدى. مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جۇگىندىم، ۋچاسكەلىك پوليتسيا ماعان ونىڭ جاقىنداۋىنا تىيىم سالاتىن قورعاۋ نۇسقاماسىن بەردى. سودان بەرى ەكەۋىمىز دە «جاراقاتپەن» بولىسكەن سياقتىمىز: مەن ءتان جاراقاتىن السام، ول مەنتالدى جاراقات الدى. ءامىر مۇنداي قىلىعى ءۇشىن كەشىرىم بولمايتىنىن كۇتپەگەن سياقتى.
مەن بۇل ەگجەي-تەگجەيلى جايتتاردى بارلىق سۇراقتارعا ءبىر-اق رەت جاۋاپ بەرىپ، بۇل تاقىرىپقا قايتا ورالماۋ ءۇشىن، سونداي-اق ماعان باعىتتالعان كەلەمەج بەن ايىپتاۋلاردى توقتاتۋ ءۇشىن ايتىپ وتىرمىن. ايتپەسە، ونىڭ ءبىر كەزدەرى مەنىڭ كۇيەۋىم بولعانىن ەسكە دە الماس ەدىم. كەيبىر پىكىر قالدىرۋشىلار بۇل تاريحتىڭ قازىرگى جاعدايعا قانداي قاتىسى بار ەكەنىن تۇسىنبەي جاتىر. سوڭىنا دەيىن وقىڭىزدار.
«بالاعا بىردە-ءبىر كيىم نە ويىنشىق الىپ بەرگەن جوق»
جۇكتىلىك كەزەڭىن تولىقتاي جالعىز وتكىزدىم، تەك ءوز كۇشىمە سەندىم. قاسەنوۆ اكەلىك مىندەتتەرىنەن مۇلدەم قاشىپ، سىرت اينالدى. زاڭدى نەكەمىز 1,5 جىلعا سوزىلدى، 2009 جىلدىڭ سوڭىندا مەن اجىراسۋعا جانە اليمەنتكە ارىز بەردىم. سودان قاسەنوۆ سوتتا جۇمىسسىز، بەيشارا، كەدەي ەكەنىن ايتىپ، اليمەنت تولەي المايتىنىن مالىمدەدى. مەنىڭ شكافىمدا ونىڭ سوت ورگاندارىنا «اياقتان تۇرىپ كەتۋگە ۋاقىت بەرۋىن» ءوتىنىپ جازعان جۇزدەگەن تۇسىنىكتەمەلەرى ساقتاۋلى تۇر. ول «جاقسى جۇمىس تابىلسا، ۇلىما كومەكتەسەمىن» دەپ ۋادە بەرگەن. بىراق بالا — اكەسىنىڭ جۇمىس تاپقانىن كۇتىپ وتىرا المايتىن ءتىرى جان عوي. ۇلىم دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىن ماعان بىردەن جۇمىسقا شىعۋعا تۋرا كەلدى، سەبەبى بالانى اسىراۋ كەرەك بولدى.
كريمينالدىق جۋرناليستيكادا قالۋ مۇمكىن ەمەس ەدى — اۋىر ءارى نەگاتيۆتى جاڭالىقتاردان بويىمدى اۋلاق ۇستاعىم كەلدى. سوندىقتان ماماندىعىم بويىنشا كەز كەلگەن جۇمىستى ىستەدىم: گازەت-جۋرنالدارعا ماقالا جازدىم، راديوستانتسيالارمەن جۇمىس ىستەدىم، روك جانە موتوفەستيۆالدار، يۆەنتتەر ۇيىمداستىردىم، سپورت ءتىلشىسى بولدىم. تاپقان ءاربىر تەڭگەم ۇلىمنىڭ تاماعىنا، كيىمىنە، جايالىقتارىنا، ويىنشىقتارىنا جۇمسالدى. ءامىر قاسەنوۆ ۇلىنا بىردە-ءبىر رەت كيىم نەمەسە ويىنشىق ساتىپ الىپ بەرگەن ەمەس.
بالام 2 جاسقا تولعانشا ومىراۋدا بولدى، بىراق مەن تۇراقتى جۇمىسقا شىعۋعا ءماجبۇر بولدىم. مەنى جاڭادان اشىلىپ جاتقان «Tengrinews.kz» ينتەرنەت-پورتالىنا ءتىلشى ەتىپ شاقىردى. سول پورتالدىڭ وقيعا ورنىنان جازىلعان ەڭ العاشقى ماتەريالىنىڭ اۆتورى مەن بولدىم! باسشىلىعىم كۇندىز بالانى ەمىزىپ كەلۋىمە رۇقسات بەرەتىن. بىرنەشە جىلدان كەيىن «تەنگريدىڭ» وڭىرلىك جەلىسىنىڭ جەتەكشىسى بولدىم. بۇل اگەنتتىكتە 13 جىل جۇمىس ىستەدىم.
«14 مىڭ تەڭگە اليمەنت — بۇل مازاق»
بۇگىن مەنىڭ ۇلىم مەكتەپتى ءبىتىرىپ، وسىدان 2 ساعات بۇرىن عانا اتتەستاتىن الدى. مەن ونى ماقتان تۇتامىن. بىراق ونىڭ اكە قامقورلىعى مەن ماحابباتىن كورمەگەنى ءىشىمدى اشىتادى. ال «كازتاگ» (نەمەسە ءامىر كاسەنوۆ تاعى قاي جەردە تىركەلگەنىن بىلمەيمىن) ماعان اليمەنت رەتىندە جىبەرەتىن سول ءبىر سورلى 14 000 تەڭگە ءجاسوسپىرىم بالانىڭ ءبىر كۇندىك شىعىنىن دا وتەمەيدى.
مەنىڭ سۇراعىم كەلەدى: ۇلكەن تاريحى بار تۇتاس ءبىر پورتالدىڭ باس رەداكتورى ءامىر كاسەنوۆ مۇنداي ماردىمسىز جالاقىمەن ءوزىنىڭ ءۇش بالاسى بار ەكىنشى وتباسىن قالاي اسىراپ وتىر؟ بۇل جەردە «جەكە ءومىر» دەپ تىعىلۋ ورىنسىز: ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك باستالعان جەردە جەكە ءومىر اياقتالادى. ەگەر سەن وقىرمانعا كۇماندى اقپارات بەرسەڭ، وقىرمان مۇنىڭ ارتىندا كىم تۇرعانىن بىلگىسى كەلەدى.
كوپتەگەن ادامدار ونىڭ اكەلىگى مەن اليمەنتكە قاتىستى بۇل وقيعانىڭ بانكپەن اراداعى داۋىنا قانداي قاتىسى بار ەكەنىن تۇسىنە الماي جاتىر. مەن دە سۇراق قويعىم كەلەدى:
ەگەر ادام 18 جىل بويى ءوز تۋعان بالاسىن الداپ كەلسە، وعان قالاي سەنۋگە بولادى جانە ونىڭ «كازتاگ»-تىڭ مىڭداعان اۋديتورياسىن الدامايتىنىنا كىم كەپىل؟
بۇل باسىلىمنىڭ بۋحگالتەرياسى مەن قارجىلىق ىستەرىندە تاعى نە بولىپ جاتقانى وتە قىزىق. نەلىكتەن استاناداعى جەكە سوت ورىنداۋشىسى (جسو) رۋستام بولاقباەۆ ونىڭ ناقتى تابىسىن انىقتاپ، بالانىڭ پايداسىنا قارىزدى ءوندىرىپ بەرە الماي وتىر؟ نەلىكتەن ماتاەۆ پەن ونىڭ بۋحگالتەرياسى سوت ورىنداۋشىسىنا رەسمي جاۋاپ بەرمەيدى؟ سۇرانىستاردى تاڭداپ قاراي ما؟
الەۋمەتتىك جەلىدە ادىلدىك تۋرالى ايتاتىن ءامىر قاسەنوۆ مىرزا، ءوزى «كوكەك اكە» بولا تۇرا، قانداي ادىلدىك تۋرالى ايتىپ وتىر؟ مەن ومىراۋداعى بالامەن ءۇش جۇمىستا جانۇشىرىپ جۇرگەندە ادىلدىك قايدا بولدى؟ مەن ايەلدەرگە قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتى جانە ءوز بالالارىنا دەگەن جاۋاپسىزدىقتى اقتاۋدى مۇلدەم دۇرىس ەمەس دەپ سانايمىن. مۇنداي ادامداردىڭ قولىن الۋعا بولمايدى.
مەن ەشقانداي رەنىش ساقتاعان جوقپىن (مەنىڭ مەنتالدى دەنساۋلىعىم ءامىر كاسەنوۆكە قاراعاندا مىقتىراق سياقتى). وعان باسىنا تۇسكەن بارلىق قيىندىقتاردى لايىقتى تۇردە جەڭىپ شىعۋىن تىلەيمىن. بۇل مەنىڭ وسى ماسەلەگە قاتىستى جالعىز پىكىرىم.
Abai.kz