Dýisenbi, 22 Mausym 2026
Bilgenge marjan 134 0 pikir 22 Mausym, 2026 saghat 14:50

Moldalardyng «arab sózi» degenining týbi shiyki...

Suret: egemen.kz saytynan alyndy.

Núrlybek Samatúly «dәpter» sózining buryatta «defter» dep saqtalghanyn jazypty. Al, buryat tilinde (olar ózderin «bóri ata») dep ataydy eken) arab sózi joq dese bolady...

Qisyndy janalyq...

(Moldanyng qúzyry taygagha taramaghan ghoy...)

Endi, óz sózimizge oralsaq, onda sol siyaqty, bizding «molda-ústazdardyn» (qaydaghy ústaz) bizge «arabtan engen» dep jýrgen

«Ghylym» sózining de týbiri týrki tilinde jikteledi.

Mysaly, «taghylym» - «ghylym» sózimen maghynalas.

Negizi, ghylym – «bilgenindi iske asyru» degen әrekettik maghynada aitylghan sóz. Yaghni, «qylu», (әreket qylu), «maghan ne ghyl deysin?» degen sóilemderde «ghyl» (qyl) etistigi túr.

Búl «ghylym» funksiyasymen tolyq say keledi...

Kezinde, Ál Faraby Aristotelidi zerttegende arabtyng ghylymy tilin qalyptastyrghan ghúlama.

Sonda ol grekting kóne ghylymy termiynining (sózinin) balama arabsha termiynin tappay qinalghan eken...

Endeshe, ol ony ózining ana tili - týrki tilinen aluy da zandy, qisyndy...

Sonymen qatar, ol kóptegen grek termiynin arab tili fonetikasymen bergen, olar da arab sózderi emes...

Al, arab órekeniyetin, ghylymyn damytqan ghúlamalardyng basym kópshiligi arabtar emes...

Týrkiler, parsylar...

Sondyqtan, bir zamanghy beduinderding jútang tili jan-jaqty ghylym tili bola qaldy deu - absurd.

Al, «bilim» sózining tórkini de týrki tilinen.

Bizde islamgha deyin-de aty tasqa qashap jazylghan Bilge qaghanymyz bolghan!

Osynyng ózi-aq «BIL!» degen sózding týp-tórkini týrkiden ekenin kórsetedi!

(Oljas Sýleymenov)

Odan ózge:

Biz, qazirding ózinde óte bay qazaq tilinen ghylymy termin jasauda qinalyp qalamyz...

Al, ol zamanda kedey beduinderding «arab tili» qalaysha әmbebap ghylymy til bola qaldy deysin?

Sol sebepti, men bizding moldasymaqtargha «anau da arab sózi, mynau da arab sózi» dep, dalaqtay bermesin der edim...

Ábdirashit Bәkirúly

Abai.kz

0 pikir