Meninshe, últtyng kýshi baylyqtyng kólemimen de, zәulim ghimarattardyng biyiktigimen de ólshenbeydi. Últtyng quatyn aibaty men ishki ruhy, ózine degen senimi, últtyq qadir-qasiyeti, enbekqorlyghy, tughan jeri men bolashaghy ýshin jauapkershilik ala bilui aiqyndaydy. Áriyne, patriotizm de kerek. Biraq ol qolyna tu ústap, úrandatatyn syrtqy patriotizm emes, kýndelikti enbekte, naqty iste, azamattyq ústanymda kórinetin ýnsiz әri shynayy patriotizm.

Eshbir últ shyn mәnindegi órkendeu dengeyine qarapayym bir aqiqatty týsinbeyinshe jete almaydy. Nan egu, mal ósiru — kitap jazu, muzyka shygharu, ghylymmen ainalysu nemese kýrdeli tehnologiyalar jasau sekildi abyroyly is. El baylyqty tútynushylar kóbeygende emes, sol baylyqty jasaytyn adamdar kóbeygende quatty bolady.

Nazarbaev biylik qúrghan otyz jyl ishinde biz jetistikti eng aldymen sifrlarmen, alyp qúrylystardyng auqymymen, óndirilgen múnay kólemimen jәne әl-auqattyng ózge de syrtqy belgilerimen ólsheuge ýirendik. Biraq bay tabighy qazyna últty ózdiginen bay etpeydi. Ol tek bay әri quatty memleket bolugha mýmkindik beredi.

Biz sol mýmkindikti dúrys paydalana almadyq. Sybaylas jemqorlyq, tamyr-tanystyq, kózboyaushylyq, jeke bastyng tabysyn dәripteu, elding úly jetistikteri turaly qúrghaq úrandar birte-birte enbekting shynayy qadirin kómeskilendirdi. Biz tabighy baylyq halqymyzdy mәngi asyraytynday tym úzaq ómir sýrdik.

Shyn mәninde, biz jerding qoynauyn ghana emes, uaqytty da ysyrap ettik. Demek, óz balalarymyz ben nemerelerimizding bolashaghynyng bir bóligin de júmsap qoydyq. Ókinishke qaray, búl ýderis әli toqtaghan joq.

Mәselening taghy bir qasiretti túsy bar. Biz qoghamnyng qúrmet túghyryna talay ret eng layyqty adamdardy emes, jaghdaygha tez beyimdelgenderdi, jaghympazdardy, adal enbegimen emes, biylikke jaqyndyghynyng arqasynda bayyghandardy kóterdik. Al ózgeshe oilaghan, shyndyqty ashyq aitqan, әdilet talap etken nemese osy jýiening bir bólshegine ainalghysy kelmegen adamdardy kóbine shetke qaqtyq, qudaladyq, enbek etu mýmkindiginen aiyrdyq, keyde elden ketuge mәjbýr ettik.

Býginde sol qúndylyqtar jýiesining jemisin kórip otyrmyz.

Biraq tarih әli ayaqtalghan joq. Sondyqtan býgingi eng manyzdy mәsele — ótkennen kinәlilerdi sheksiz izdeu emes, ózimizge adal súraq qon: biz ózimizden keyin qanday últ qaldyrghymyz keledi?

Últtyng kýshi onyng býgin qansha tútynatynynda nemese qansha tabighy baylyq sata alatynynda emes. Ol sәn-saltanatta da, danghaza sózde de, jetistikter turaly әdemi esep berude de emes.

Kýsh — adamda.

Onyng qadir-qasiyetinde. Enbeginde. Óz jeri men eli ýshin jauapkershilik ala biluinde. Kýshtining aldynda ózin qorlatpay, әlsizdi qorlamay ómir sýruinde. Tek aludy emes, jasaudy biluinde. Ótkendi qúrmettep, ózinen keyin keletin úrpaqtyng aldyndaghy jauapkershilikti sezinuinde.

Biz jerding baylyghyna tym úzaq qarap, ruhtyng baylyghyn úmytyp kettik.

Endi ony eske alatyn uaqyt jetti. Áli de kesh emes.

Biygeldi Ghabdulliyn

Abai.kz