Ghalym emes «tynshy», bauyr emes bóten bolyp shyqty...
Maqsút Nәrikbaev atyndaghy Qazaq gumanitarlyq zang uniyversiytetining (M. Narikbayev University) búrynghy oqytushysy, ózbekstandyq ghalym Ikboljon Karaboev Qazaqstanda «tynshylyq jasady» degen aiyppen 10 jylgha bas bostandyghynan aiyryldy, dep habarlaydy «Azattyq Aziya».
«Qazaqstanda ózbekstandyq ghalym Ikboljon Karaboev 10 jylgha bas bostandyghynan aiyryldy. Tuystarynyng aqparatynsha, sot 46 jastaghy Karaboevty tynshylyq jasaghany ýshin kinәli dep tapqan. Is materialdarynda qúpiya aqparat bolghandyqtan, sot otyrystary jabyq rejimde ótti. Ghalymnyng otbasy ýkimning shyqqany turaly sottan nemese resmy organdardan emes, óz derekkózderi arqyly bilgen», — delingen beysenbi kýni jariyalanghan habarlamada.
Eske sala keteyik, professor 2026 jylghy 3 shildede Astanada ústalghan bolatyn.
«Ol Maqsút Nәrikbaev atyndaghy uniyversiytette halyqaralyq qatynastar pәninen sabaq bergen. Karaboevqa Qazaqstan Qylmystyq kodeksining 176-baby — «Tynshylyq» boyynsha aiyp taghyldy. Búl bapta 10 jyldan 15 jylgha deyin bas bostandyghynan aiyru jazasy kózdelgen. Qazaqstan men Ózbekstannyng resmy organdary ýkimge qatysty әzirge týsinikteme bergen joq. Sonday-aq Qazaqstan biyligi tergeu organdary naqty qanday әreketterdi tynshylyq dep baghalaghanyn ashyp aitpady. Búghan deyin tuystary ghalym ústalghannan keyin onymen baylanys ornatu qiyn bolghanyn habarlaghan edi. Onyng ýsh balasyna әkesimen beynebaylanys arqyly qysqa uaqyt sóilesuge ghana rúqsat berilgen. Sonymen qatar Karaboevtyng tuystary men әriptesteri onyng ghylymy qyzmetine nazar audartty», — dep naqtylaydy BAQ.
Basylymnyng mәlimetinshe, ghalym Ortalyq Aziyadaghy ónirlik integrasiya, geoekonomika jәne strategiyalyq manyzdy miyneraldy resurstardy zertteumen ainalysqan, al әriptesterining aituynsha, ol ghylymy enbekterinde ashyq derekkózderdegi aqparatty paydalanghan.
«Ghalymnyng tuystary osy uaqytqa deyin tergeu jәne sot materialdarymen tanysugha, sonday-aq ýkimning kóshirmesin alugha mýmkindik ala almaghanyn algha tartady. Olardyng sózinshe, súratylghan barlyq aqparatqa «óte qúpiya» belgisi soghylghan», — delingen habarlamada.
Basylym dereginshe, otbasyna aiyptau núsqasy boyynsha ghalymnyng kimning mýddesine júmys istegeni jәne sotqa naqty qanday dәleldemeler úsynylghany da habarlanbaghan.
«Bizge tergeu barysy men nәtiyjeleri turaly aqparat berilmedi. Ayyptaugha qatysty naqty materialdar men dәlelderdi alghan joqpyz», — dedi qauipsizdik maqsatynda esimin jariyalamaudy ótingen professordyng tuystarynyng biri.
Onyng aituynsha, otbasy Qazaqstan preziydentine, Bas prokuraturagha, Últtyq qauipsizdik komiytetine, ombudsmen men qúqyq qorghau úiymdaryna ótinish joldaghan, «alayda memlekettik organdardan mazmúndy jauap alu mýmkin bolmaghan».
«ÚQK basshylyghy auysqannan keyin otbasy komiytetting jana basshylyghyna, preziydentke jәne bas prokurorgha qayta jýgindi. Tuystary ýkimge shaghymdanyp, professordyng tolyq aqtaluyna qol jetkizuge niyetti. Olar tergeu jәne sot materialdaryn úsynudy, Karaboevty uniyversiytettegi búrynghy qyzmetine qayta ornalastyrudy, enbek qúqyqtaryn qalpyna keltirudi, yqtimal zanbúzushylyqtardy resmy týrde moyyndaudy jәne onyng abyroyyn aqtaudy talap etip otyr», — dep tolyqtyrady basylym.
Ghalymnyng otbasy onyng әriptesterin, dostaryn jәne júrtshylyqty professordyng taghdyryna beyjay qaramaugha jәne Qazaqstan biyligine isti qayta qarau turaly ótinish bildirudi jalghastyrugha shaqyrdy.
«Ózbekstan men Qazaqstan siyaqty eki bauyrlas memleketting arasynda múnday jaghday qalay oryn aluy mýmkin? Biz XXI ghasyrda ómir sýrip jatyrmyz. Biz kórshiles әri dos eldermiz, tarihymyz ortaq, bauyrlastyq baylanystarymyz tyghyz. Fransiyanyng Beligiya azamatyn tynshylyq jasady dep ústap, sottaghanyn elestetuge bola ma? Biz de bauyrlas halyqpyz. Aramyzda senim, ózara qúrmet pen әdildik boluy tiyis», — dedi ghalymnyng tuystarynyng biri.
Basylym Qazaqstannyng resmy organdary Karaboevqa shygharylghan ýkimge әzirge týsinikteme bermegenin eske saldy.
«Ol — Ózbekstan azamaty. Búl mәselege qatysty Ózbekstan tarapynyng ústanymy da belgisiz kýiinde qalyp otyr», — delingen materialda.
Abai.kz