Өнер иесін мойындау - ұлттың өзін мойындауы
Мемлекет басшысының мемлекеттік наградалар тізіміне «Шәмші Қалдаяқов» медалі мен «Қазақстанның еңбек сіңірген суретшісі» құрметті атағын енгізу туралы шешімі - еліміздің мәдени өміріндегі аса маңызды, көптен күткен оқиға.
Бұл - тек жаңа марапаттың пайда болуы емес.
Бұл - ұлттық бейнелеу өнеріне, суретші еңбегіне және оның халықтың тарихи жады мен рухани болмысын қалыптастырудағы орнына берілген мемлекеттік баға.
Кескіндеме, графика, мүсін - бір сәттік әсер үшін жасалатын өнер емес. Театр қойылымы бір кеште өтеді, концерт бір күнде тыңдалады. Ал көркем туынды ұлттың уақытпен тілдесетін жады болып, ондаған, жүздеген жылдарға қалады. Сондықтан суретшіні қолдау - жеке адамға ғана жасалған қамқорлық емес, ұлттық рухани қорға салынған инвестиция.
Мен бұл мәселені тек суретші ретінде емес, ұстаз әрі өнертанушы ретінде де талай рет көтеріп келдім. Өйткені суретшінің еңбегі көбіне көрмеде ғана көрінеді. Ал сол көрмеге дейінгі жол - жылдар бойғы ізденіс, материал іздеу, шеберхана жалдау, шәкірт тәрбиелеу, үнсіз еңбек.
Суретші қауымы ұзақ уақыттан бері кәсіби мәртебе, шығармашылық кеңістік, қолжетімді көрме залдары, мемлекеттік сатып алудың ашықтығы және жас авторларды қолдау мәселелерін айтып келеді. Бұл - бір адамның емес, тұтас кәсіби ортаның үні.
Шеберхана суретші үшін жай ғана бөлме емес - шығармашылықтың тынысы.
Көрме залы жай ғана қабырға емес - автор мен халықтың арасындағы көпір.
Ал еңбекті мемлекеттік деңгейде мойындау - атақ қана емес, өнер адамына берілетін сенім.
Осы қоғамдық сұранысты естіп, мәдениет саласының мәселелерін ашық күн тәртібіне шығарып, шығармашылық индустрияны дамытуға бағытталған заңнамалық бастамаларды қолдаған Мәдениет және ақпарат министрі Аида Ғалымқызы Балаеваның еңбегін ерекше атап өткім келеді.
Министрдің мәдениет қайраткерлерімен тікелей кездесуі, кәсіби ортаның пікіріне құлақ асуы, тарихи-мәдени мұраны сақтау мен өнер адамдарының еңбегін бағалауды мемлекеттік саясаттың маңызды бағытына айналдыруы - бүгін нақты нәтижесін беріп отыр.
Бұл ретте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың мәдениетке деген көреген көзқарасы мен жүйелі қолдауы айрықша мәнге ие. Мәдениет пен тарихи мұраны сақтау мемлекеттік деңгейдегі басымдық ретінде танылып, оны нақты шешімдермен бекіту - елдің рухани болашағына жасалған қадам.
Әріптестеріміз де орынды ұсыныстар айтып отыр: суретші мәртебесін, кәсіби еңбек жағдайын және әлеуметтік кепілдіктерін арнайы әрі толық айқындайтын жүйелі тетіктер қажет; «Халық суретшісі» атағын қайта жаңғырту мәселесі де күн тәртібінде тұруы тиіс; жас авторларға шеберхана, көрме мүмкіндігі және әділ кәсіби қолдау қажет.
Бұл ұсыныстар бүгінгі қуанышқа көлеңке түсірмейді. Керісінше, «Қазақстанның еңбек сіңірген суретшісі» атағы мәдени саясаттағы үлкен, жүйелі өзгерістердің бастауы боларына сенім білдіреді.
Бұл атақ суретшіге, графикке, мүсіншіге және бейнелеу өнерінің барлық өкілдеріне:
«Сенің еңбегің мемлекетке керек. Сенің өнерің халыққа қажет. Сен қалдырған мұра - елдің рухани байлығы», деген сенім береді.
Бүгінгі тарихи шешім үшін Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевқа және осы бағытта табанды еңбек етіп жүрген Мәдениет және ақпарат министрі Аида Ғалымқызы Балаеваға суретші қауымы атынан шынайы ризашылығымды білдіремін.
Бұл бастама «Қазақстанның еңбек сіңірген суретшісі» атағымен тоқтап қалмай, суретші мәртебесін, шығармашылық кеңістігін және ұлттық көркем мұраны сақтаудың тұтас жүйесін қалыптастыруға жол ашсын.
Өнер иесін мойындау - ұлттың өзін мойындауы.
Өнерді қолдау - Қазақстанның рухани болашағын қолдау.
Тоққожа Қожағұлов,
суретші, ұстаз, ғалым
Abai.kz