23 тамызда өтетін Құрылтай депутаттарының сайлауы жаңа конституциялық тәртіпті іске асырудың практикалық кезеңі болады. Үндістандық саясаттанушы Индрани Талукдардың пікірінше, жүргізіліп жатқан өзгерістердің айрықша маңызы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаумен, сондай-ақ мемлекеттік саясаттың халық мүддесіне бағытталуымен байланысты.

Индрани Талукдар – үндістандық ғалым, саясаттанушы және геосаясат пен қауіпсіздік саласындағы халықаралық сарапшы. Ол Нью-Делидегі тәуелсіз Chintan Research Foundation талдау орталығында ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді. Сарапшы өз бағалауында алдағы сайлаудың Қазақстан үшін маңызын және Үндістан тарапынан бұл оқиғаға білдіріліп отырған қызығушылықты қарастырды.

Қазақстандағы сайлауға халықаралық қызығушылық

Индрани Талукдар алдағы сайлауды Қазақстанда ғана емес, одан тыс жерлерде де қызығушылықпен бақылап отырғанын атап өтті.

«Бүгін мен 23 тамызға жоспарланған сіздердің тамаша елдеріңіз – Қазақстандағы алдағы сайлау туралы өз ойыммен бөліскім келеді. Бұл – Қазақстан азаматтары үшін ғана емес, біз үшін, соның ішінде Үндістан үшін де шын мәнінде өте маңызды әрі толқынысқа толы сәт. Біз алдағы сайлауды үлкен оң көзқараспен және зор ықыласпен қабылдап отырмыз», – деді Индрани Талукдар.

Халықаралық назар жаңа бір палаталы Құрылтайдың құрылуымен және жаңартылған саяси жүйенің практикалық жұмысының басталуымен байланысты. Шетелдік сарапшылар үшін дауыс беру жаңа Конституция ережелерінің өкілді институттар арқылы қалай жүзеге асырылатынын көрсететін маңызды көрсеткіш болмақ.

Жаңа конституциялық тәртіп және азаматтардың құқықтары

Сарапшы алдағы сайлауды наурыздағы референдумнан кейін басталған өзгерістердің жалғасы ретінде қарастырады.

«Наурыз айында сіздер болашақтарыңыздың негізі әрі іргетасы болуға тиіс жаңа конституциялық тәртіпті қабылдап, маңызды қадам жасадыңыздар», – деп атап өтті саясаттанушы.

Жаңа Конституция бір палаталы Құрылтайға көшу үшін құқықтық негіз қалады. 23 тамыздағы дауыс беру конституциялық ережелерді нақты заңдар мен шешімдер арқылы жүзеге асыруы тиіс заң шығарушы органның алғашқы құрамын айқындайды.

Индрани Талукдар жаңа институционалдық жүйенің негізгі қағидаттарына ерекше назар аударды.

«Қазақстан жаңа институционалдық жүйе аясында екі негізгі қағидатқа – Әділетті Қазақстан құруға және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға ерекше мән берді», – деді сарапшы.

Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау Құрылтайдың заң шығару жұмысындағы басты бағыттардың біріне айналуға тиіс.

Азаматтардың мүддесі – басты бағдар

Сөзінің соңында үндістандық сарапшы халықтың қажеттіліктеріне бағытталған саясаттың маңызын атап өтті.

«Сондықтан сайлаудың өзі өтпей тұрып-ақ, сіздерді шын жүректен құттықтағым келеді. Тарих көрсеткендей, мемлекет өз халқының мүддесін басты орынға қойған кезде, бұл әрдайым оң нәтижелерге, әл-ауқат пен табысқа алып келеді», – деп қорытындылады Индрани Талукдар.

Құрылтайдың алғашқы құрамының жасақталуы азаматтардың мүдделерін білдіретін жаңа тетік қалыптастырады. Саяси партиялар мен депутаттар қоғамдық сұраныстарды заңнамалық бастамалар мен елдің дамуына ықпал ететін нақты шешімдерге айналдыруы керек.

Индрани Талукдардың бағалауынша, 23 тамыздағы сайлау ішкі және халықаралық маңызға ие. Ол конституциялық өзгерістердің практикалық жалғасына айналып, Құрылтайдың алғашқы құрамын айқындайды және азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен мүдделеріне бағытталған өкілді жүйе жұмысының жаңа кезеңін бастайды.

Abai.kz