АҚШ Президенті Дональд Трамп Вашингтонның Иранмен арадағы қарым-қатынасты ары қарай дамытудың екі нұсқасын қарастырып жатқанын мәлімдеді: келісімге келу немесе Тегеранға қарсы жаңа әрі қатаң шаралар қолдану. Американдық лидер өз әкімшілігінің нақты қандай шешім қабылдайтынын нақтылаған жоқ.

Трамп Иранмен қарым-қатынастың ықтимал сценарийлері туралы 25 қазанда Fox News телеарнасындағы Sunday Morning Futures бағдарламасына берген сұхбатында айтып берді. АҚШ Президенті дипломатиялық реттеу мен Тегеранға одан әрі қысым жасау арасындағы соңғы таңдаудың әлі жасалмағанын білдірді. «Міне, енді маған шешім қабылдау қажет: олармен мәміле жасау керек пе, әлде көздерін жою керек пе?» — деді Трамп.

Сұхбат барысында АҚШ президенті, сондай-ақ Құрама Штаттардың Ормуз бұғазын бақылауда ұстап отырғанын алға тартты. Бұл теңіз бағыты әлемдік мұнай саудасы үшін стратегиялық маңызға ие, сондықтан оның төңірегіндегі жағдай Вашингтон мен Тегеран қарым-қатынасындағы басты мәселелердің бірі болып қала береді.

Трамп 2015 жылы Иранмен ядролық келісімге келген өзінің ізбасары Барак Обаманы тағы да сынға алды. Сөз халықаралық санкцияларды жеңілдету орнына Иранның ядролық бағдарламасын шектеуді қарастырған Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспары туралы болып отыр. АҚШ бұл келісімнен 2018 жылы, Трамптың бірінші президенттік мерзімі кезінде шығып кеткен еді. Содан бері Тегеранмен жаңа уағдаластықтар жасау мәселесі американдық сыртқы саясаттың ең өзекті бағыттарының бірі болып келеді.

Бұл мәлімдемелер Иранға қарсы жаңа әскери операцияның өту ықтималдығы талқыланып жатқан тұста жасалды. Жұмада, 23 қазанда Трамп 2026 жылдың ақпан айында бастау алған АҚШ пен Израильдің бірлескен әскери науқанын еске салып, «Жойқын ашу-ыза» (Epic Fury) деп аталатын тағы бір операцияның жүргізілуі мүмкін екенін меңзеген болатын. Американдық әкімшілік бұл операцияның аяқталғанын мамыр айының басында жариялаған еді. Дегенмен АҚШ президентінің соңғы сөздері Вашингтонның жаңа күш қолдану әрекеттерін де жоққа шығармайтынын айғақтайды.

Иранның өзінде де Құрама Штаттармен келіссөз жүргізу перспективаларына қатысты пікір білдірді. Иран парламентінің Ұлттық қауіпсіздік және сыртқы саясат жөніндегі комиссиясының мүшесі Феда-Хосейн Малеки белгілі бір шарттар орындалған жағдайда Тегеран диалогқа қайта оралу мүмкіндігін қарастыруға дайын екенін мәлімдеді. Ирандық депутаттың айтуынша, сондай шарттардың бірі — АҚШ-тың Исламабад меморандумын орындауға қайта оралуы. Сонымен бірге ол Вашингтон мен Израиль тарапынан жаңа әрекеттер жасалған жағдайда Иранның жауабы өте қатаң болатынын ескертті.

Abai.kz