زاتتارعا ەكىنشى ءومىر سىيلاۋ: تەمىرتاۋلىق كاسىپكەر ەكولوگيالىق تۇتىنۋ مادەنيەتىن دارىپتەپ ءجۇر
ماتانىڭ قيىندىسىنان تىگىلگەن بەلدەمشە، بىلعارى ەتىكتەن جاسالعان اشەكەيلەر — تەمىرتاۋدا كاسىپكەر گالينا كريۆەتس اپسايكلينگ باعىتى بويىنشا الەۋمەتتىك-شىعارماشىلىق جوبانى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. ول ەسكى زاتتاردى جاڭا بۇيىمدارعا اينالدىرىپ قانا قويماي، وسى قولونەردىڭ قىر-سىرىن بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ۇيرەتىپ ءجۇر. جوبانى ىسكە اسىرۋعا كاسىپكەردىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالانىڭ اناسى رەتىندە العان 400 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندەگى قايتارىمسىز مەملەكەتتىك گرانت مۇمكىندىك بەرگەن.
گالينا كريۆەتستىڭ باستاماسى — شىعارماشىلىق ويدىڭ قوعام ءۇشىن ماڭىزدى جوباعا ۇلاسۋىنىڭ ايقىن ۇلگىسى. ونىڭ شەبەرحاناسىندا ەسكى بۇيىمدار جاڭا ومىرگە يە بولىپ، قاتىسۋشىلار پايدالى داعدىلاردى مەڭگەرىپ، شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن دامىتۋعا مۇمكىندىك الادى.
كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا، بۇل يدەيا «اپسايكلينگ» ۇعىمىن بىلمەي تۇرىپ-اق پايدا بولعان. بۇرىن ول ەسكى كيىمدەردى وزىنە جانە جاقىندارىنا لايىقتاپ قايتا تىگىپ، تۇرمىستا كادەگە جاراتىپ جۇرگەن.
— شىنىن ايتسام، ۇزاق ۋاقىت بويى مۇنىڭ اپسايكلينگ دەپ اتالاتىنىن بىلمەدىم. مەن جاي عانا ەسكى زاتتاردى قايتا وڭدەپ، جاڭاشا پايدالاناتىنمىن. شامامەن ون ءۇش جاسىمدا ۇلكەن ولشەمدەگى ۆەلۆەت بەلدەمشە مەن كەۋدەشەم بولدى. ولاردى كيىپ كورىپ، بىرتىندەپ تارىلتىپ، وزىمە شاقتاپ تىگەتىنمىن. ول كەزدە ءپىشىم ۇلگىلەرىن دە قولدانبادىم — تەك تاجىريبە ارقىلى ۇيرەندىم، — دەيدى ول.
العاشقى بۇيىمدارىن گالينا كوبىنە تۇيسىككە سۇيەنىپ جاساعان. مىسالى، گۇل ءپىشىنىن شىعارۋ ءۇشىن ماتانى بۇراپ، ءتۇرلى تاسىلدەردى بايقاپ كورىپ، وزىندىك ديزاين ويلاپ تاباتىن. ۋاقىت وتە كەلە بۇل اۋەستىك تۇراقتى شىعارماشىلىق باعىتقا اينالدى. قازىر شەبەرحانادا ماقتا ماتالارىنان باستاپ تابيعي بىلعارى مەن ەكوبىلعارىعا دەيىن ءارتۇرلى ماتەريالدار پايدالانىلادى. ەسكى زاتتاردان اشەكەيلەر مەن اكسەسسۋارلار، ساندىك ەلەمەنتتەر جانە ينتەرەرگە ارنالعان كومپوزيتسيالار دايىندالادى.
— ءبىز ادامدارعا كيىم كىشىرەيىپ قالدى نەمەسە ۇناماي قالدى دەپ ونى بىردەن تاستاۋ مىندەتتى ەمەس ەكەنىن كورسەتكىمىز كەلەدى. ەگەر ماتانىڭ ساپاسى جاقسى بولسا، وعان ەكىنشى ءومىر سىيلاۋعا بولادى. كەيدە از عانا قيالدىڭ ءوزى جەتكىلىكتى. مىسالى، مەندە كەستەسى بار ەتىك بولدى. جىرتىلىپ قالعان سوڭ ونى تاستاۋعا قيمادىم. كەستەلەنگەن بولىگىن قيىپ الىپ، شەتتەرىن وڭدەدىم — ناتيجەسىندە ادەمى اشەكەي شىقتى، — دەيدى كاسىپكەر. — ەرەكشە تۇيمەلەر مەن ساندىك بولشەكتەردى دە جاڭا بۇيىمدار جاساۋعا پايدالانۋعا بولادى. ساباقتارىمىزدا ءبىز ءجيى وسىلاي جۇمىس ىستەيمىز: ەسكى زاتتاردى الىپ، ولاردى مۇلدە جاڭا دۇنيەگە اينالدىرامىز.
جوبا قاتىسۋشىلارى ساباق بارىسىندا تىگىن ماشيناسىندا جۇمىس ىستەۋدى، قولمەن تىگۋدىڭ تاسىلدەرىن جانە بۇيىم جاساۋدىڭ نەگىزگى داعدىلارىن مەڭگەرەدى. ەسكى جەمپىرلەر ويىنشىقتارعا نەمەسە جىلى اياقكيىمگە اينالسا، جەيدەلەردەن ساندىك بۇيىمدار مەن تۇرمىستا قولدانىلاتىن پايدالى زاتتار جاسالادى. ساباقتارعا بالالار دا، ەرەسەكتەر دە قاتىسادى. ەڭ جاس قاتىسۋشى نەبارى سەگىز جاستا. وعان تاپسىرمالار قىزىعۋشىلىعىنا قاراي تاڭدالىپ بەرىلەدى.
جوبانىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى — مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان ساباقتار. گالينا كريۆەتستىڭ ءوزى دە وسىنداي بالانى تاربيەلەپ وتىرعاندىقتان، ول بارىنشا قولجەتىمدى ءارى قولداۋشى ورتا قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى.
— مۇنداي بالالار ءۇشىن كەيدە پروتسەستىڭ ءوزى ەمەس، ناتيجەسى ماڭىزدىراق بولادى. ءوز ەڭبەكتەرىنىڭ ناتيجەسىن كورگەندە، ءتىپتى جۇمىستىڭ از عانا بولىگىنە قاتىسسا دا، ولار قاتتى قۋانادى. ولار ءۇشىن «مەنىڭ قولىمنان كەلدى» دەگەن سەزىمدى سەزىنۋ وتە ماڭىزدى. بۇل وزىنە دەگەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرىپ، شىعارماشىلىققا دەگەن قىزىعۋشىلىقتى وياتادى، — دەيدى گالينا.
كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك گرانت جوبانىڭ باستاپقى كەزەڭىندە ۇلكەن قولداۋ بولعان. گالينا «باستاۋ بيزنەس» باعدارلاماسى بويىنشا ءبىلىم الىپ، بيزنەس-جوسپار ازىرلەپ، ءوز يدەياسىن جۇزەگە اسىرا العان. الىنعان قاراجاتقا تىگىن جابدىقتارى مەن قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ العان. قازىر شەبەرحانا قىزمەتى بىرتىندەپ كەڭەيىپ، جاڭا قاتىسۋشىلاردى تارتۋدا.
مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار مەن ولاردىڭ قامقورشىلارى اراسىندا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. وتكەن جىلى قاراعاندى وبلىسىندا وسى ساناتتاعى تۇرعىنداردىڭ جەكە جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 58 گرانت ءبولىندى.
Abai.kz