مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە ۇكىمەت «كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋ» جونىندەگى ۇلتتىق جوبانى بەكىتتى.

ءتيىستى قاۋلىعا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قول قويدى، دەپ حابارلايدى ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

قۇجات قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىنىڭ ستراتەگياسىن ايقىندايدى، سونداي-اق، يندۋستريالاندىرۋ جانە تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋ بارىسىندا قاجەتتىلىگى بىرنەشە ەسە ارتا تۇسەتىن بازالىق قۋاتتاردىڭ تاپشىلىعىن جويۋعا باعىتتالعان.

IT-سەكتوردىڭ ءوسۋى، دەرەكتەر ورتالىقتارىن قۇرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ تۇراقتى بازالىق جۇكتەمەنى قاجەت ەتەدى، ال ونى تەك جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ءبىر ءوزى قامتاماسىز ەتە المايدى.

ۇلتتىق جوبادا 7,8 گۆت قۋات كوزىن ەنگىزۋ جانە جاڭارتۋ قاراستىرىلعان. سەگىز جاڭا ەنەرگيا ءوندىرۋ كوزىن سالۋ جوسپارلانعان، ونىڭ ىشىندە ەكىباستۇز (2 640 مۆت), كۋرچاتوۆ (700 مۆت) جانە جەزقازعانداعى (500 مۆت) ءىرى نىساندار، سونداي-اق كوكشەتاۋ، سەمەي جانە وسكەمەندەگى زاماناۋي جەو-لار بار. سونىمەن قاتار اقسۋ گرەس، ەكىباستۇز گرەس-2 جانە قاراعاندى ەنەرگيا تورابىن قوسا العاندا، جۇمىس ىستەپ تۇرعان 11 ستانسانى تەرەڭ جاڭعىرتۋ باستالادى. بۇل جۇمىستار سالاداعى نەگىزگى جابدىقتاردىڭ توزۋ دەڭگەيىن 2030 جىلعا دەيىن 12,6%-عا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بيۋدجەتتەن تىس قاراجاتقا، ياعني ينۆەستيتسيالار تارتۋ جولىمەن ورىندالادى. ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى – 7,5 ترلن تەڭگەدەن استام.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە ۇلتتىق جوبادا ەكولوگياعا جانە «تازا كومىر» تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. ەندى جاڭادان سالىناتىن قۇرىلىستار تەك قانا زاماناۋي تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى قولدانا وتىرىپ جۇرگىزىلەتىن بولادى. بۇل تيىمدىلىكتىڭ ستاندارتتى كورسەتكىشتەردەن جوعارى بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە قالدىقتاردىڭ ۇلەسىن ايتارلىقتاي ازايتادى. مۇنداي جوبالار جوعارى تەحنولوگيالىق ەلەكتر سۇزگىلەرىن ورناتۋدى، ازوت توتىقتارىن كاتاليتيزاتورلىق جولمەن قالپىنا كەلتىرۋ جۇيەلەرىن قولدانۋدى جانە گازداردى دىمقىل جولمەن كۇكىرتتەن ارىلتۋدى كوزدەيدى. بۇل شارالار حالىقارالىق ستاندارتتارعا جانە «ەڭ ۇزدىك قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى» (قدت) قولدانۋ تالاپتارىنا سايكەس قالدىقتار كونتسەنتراتسياسىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

جوبانىڭ الەۋمەتتىك بلوگى كادرلىق وتكىر پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان. جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ، ونىڭ ىشىندە 4,5 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋ قاراستىرىلعان جانە اۋقىمدى الەۋمەتتىك قولداۋدى ىسكە قوسۋ كوزدەلىپ وتىر. «وتباسى بانكىمەن» بىرلەسىپ كومىر ەلەكتر ستانسالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جەڭىلدىكتى يپوتەكا ەنگىزىلەدى. ودان بولەك سالالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بازاسىندا مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن جۇيەلى تۇردە ارتتىرۋ جوسپارلانعان.

اتالعان جوبا جاڭارعان ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن جولعا قويۋ ماقساتىندا ءوندىرۋشى جانە كولىك سالالارىمەن ۇيلەستىرىلگەن. 2030 جىلعا قاراي ەنەرگەتيكالىق ماقساتتاعى كومىرگە قوسىمشا سۇرانىس جىلىنا شامامەن 20 ملن توننانى قۇرايدى. ول ءۇشىن ۇلتتىق جوبا اشىق ۆاگوندار پاركىن كەڭەيتۋدى (تاۋلىگىنە قوسىمشا 600 بىرلىك), تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋدى جانە ىشكى قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن وتىن تاسىمالداۋدىڭ بولجامدى تاريفتىك دالىزدەرىن ەنگىزۋدى كوزدەيدى.

ناتيجەسىندە، ۇلتتىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ قازاقستانعا ەنەرگەتيكالىق ەگەمەندىگىن نىعايتىپ، ەل اۋماعىندا قازاندىق اگرەگاتتارىن، ترانسفورماتورلار مەن اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەلەرىن ءوندىرۋدى ىنتالاندىرا وتىرىپ، وتاندىق ماشينا جاساۋ سالاسىندا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەر تۋدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا، كومىر گەنەراتسياسى ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق ءوسىم ءۇشىن قاجەتتى بازانى قامتاماسىز ەتەتىن جوعارى تەحنولوگيالىق جانە ەكولوگيالىق جاۋاپتى سەكتورعا اينالادى.

Abai.kz